türkiye değiştikçe chp'nin değişmesi olağandır. olağan olmayan ve enaz yaşanmış olanı ise: değişen chp'nin türkiye'yi değiştirmesidir. chp türkiye'nin değişmesini başlatan siyasi güç olmasına karşın 1940'ların ortasından bu yana türkiye'nin değişimlerinin ardında kalmaktadır. chp'nin değişmesi, 1950'den bu yana, hep türkiye değiştikçe olmaktadır.
bir süredir, değişen türkiye'de, yerini bulmakta zorlanan chp kimliğine, "yeni" nitelemesi eklenerek değişim zorlanmaktadır. chp'nin yenilenmesi istenmeyen, istenmeyecek bir hedef olamaz. istenmeyen ve olmayacak olanı şudur: 2002 akp'sinin, yarıda kalan ve 2013 mayıs'ının sonunda sonlanan "açılımcı" ya da "özerklik" beklentisini, chp'nin yüklenmesi istemidir. chp'nin, açılımı sürdürücü zayıflık gösterici siyasette yenilenmesine direnemeyen chp yönetimi vardır. chp'de, akp'nin yapamadığı "açılım"a ve türkiye cumhuriyeti'nde nitelik değişimi getirecek "özerklik" beklentisine aracılık etme yönünde yenilenme istemi gizliden yürütülmektedir.
evet, "açılım"ı kalıcı kılacak "özerklik" arayışlarında, chp'nin yenilenmesi bir "yenilik" olur ama, yeni chp "iktidar" olmaz. akp'deki gerilemeye bakarak bunu görmek zor değildir. akp'nin ilk yenilgisi "gezi"dir unutmayalım. gezi'nin bir bileşeni "açılım" ise; öteki bileşeni de "açılım"a tepkici kitlesellikti; yanılmayalım, yanıltmayalım. 31 mayıs 2013'te "açılım raporu" sunulacaktı ve açılım özerklikle taçlanmış olacaktı. gezi'nin ortaya çıkışını böyle düşünmekten uzak olanlar: "biz de varız" yanını abartmakta yanılmaktadırlar. 2013 mayıs'ında gezi'nin ortaya çıkışı: akp'nin açılımdaki yetersizliği olduğunca; açılımı sonlandırma yanlısı tepkicilik de açıktı.
2013 haziran'ıyla gezi'den yana olanları akp içinden ve dışından arındırma akp'nin izlediği yoldur. akp, açılımdan yitirdiğini görünce, açılıma en yoğun tepkide başı çekerek, yanılgısından siyasi yaşamını yeniden düzenleme uğraşındadır. bunu görmeyen açılım yanlısı geziciler akp'den caydılar ama, açılımdan umutlarını biran için eksiltmediler.
açılım sürecinde en büyük düşmanları ve karşıtlıkları chp olanlar, chp'ye üstten sızabilirler mi; chp'yi yenileyebilirler mi? açılım yönünde yenilenmiş chp'ye yarın ilk sövecekler ve ilk uzaklaşacaklar açılımcı geziciler olur. açılım diye akp'yle olanlar, tarihsel kökenleri ve yaşama biçimleri ("kültürleri")nin kökeni chp'li olanlar, 2013 haziran'ında akp'yi bıraktıkları gibi, yarın chp'yi de bırakırlar.
türkiye'de sorun, açılımın olmazlığını görmekten geçmektedir. akp, kendini zayıflattıktan ve türkiye'de olmaza yol açtıktan sonra, yıkılma eğrisindeyken, "açılım da açılım" yanlısı olanların yarım akıl, gönülsüz ve güven duymadan chp'li olmaları chp'yi iktidar yapmayacağından öteye küçülteceğini de yaşayarak görürüz.
chp, gezinin iki temel bileşenini chp'de eritemez. chp, iki yanlı oynayarak ya da bir bileşeni ötekine "mecbur" kılarak yürüyemez. açılım türkiye'de sonlanmıştır. türkiye'de bitmiş siyasetten yana yenilenme olmaz; akp'nin zayıf, baskıcı zoryönetimi sürer. akp, 2002 sonrası avrupacı ve açılımcı olduğundan güçlü olmadı. akp, türkiye'nin kanlı 1990'larıyla iktisadî ve idarî bunalımlarından olağana dönüşte öncü olabilir göründüğünden ortaya çıktı.
akp, avrupa birliği ve açılımcı siyasetleriyle 1990'ların geriye dönüşüne aracı olduğu anlaşıldıkça da geriledi. akp geriledikçe de, türkiye'nin geleneksel siyasetine dönüşe yolalmaya çabalıyor. akp'nin, dün yaptığını, bugün yoksayar görünmesini, yeterince anlamadan, akp'nin başı diktatör eğilimdedir diye siyaset yapanların inandırıcılığı yoktur.
chp'nin, akp'ye karşıtlığında, türkiye için yeni olmasının yolu açıktır: akp'nin açılımcı ve abd/ab siyasetlerinden küçüldüğünü gören chp, akp'nin yapamadığını biz yaparız diye ortaya çıkamaz. chp, türkiye'den yetki almadan açılım yaptınız diye akp'nin üstüne yürümelidir. türkiye'de, açılım olsun diye akp'nin yaşamını sürdürmede chp'nin işlevi olmamalıdır.
akp'nin onca seçmen desteğine karşın, onca uzun süreli gerçekleyemediği açılımın, türkiye'nin kurtuluş ve kuruluş geleneğinin zorlanmasını getirmiştir. ayrıca, devletin kurumlarının işlemezliğinin sürdürülmesi, chp'nin siyasi hedefi olamaz. türkiye'de düzeltilecek olan, akp'nin başaramadıklarını biz yaparızcı siyaset değildir. akp, türkiye'de olmazları zorladığından küçülmüştürü görmek gerekir. türkiye'nin chp'sinin ilk ve tek hedefi: akp'nin yapamadıklarından ortaya çıkan kurumların dağılmasıyla adaletsizliğin düzeltilmesi olmalıdır.
uzun süredir görünen ve yaşanan açıktır: akp'yi denetleyeceğini sanan mhp yönetimi ile hdp'yi içine çekecek chp yönetimi sorunu siyaseti kilitlemiştir. şurası açıktır: mhp, akp'yi denetleyemez; chp, hdp'yi içine çekemez. ya ne olur? mhp'nin akp'de erimesiyle akp'nin siyasi yaşamı uzar; chp de hdp'yle olamazken, hdp ile chp küçülür.
istenen şu görünüyor: akp ve chp de parçalansın ve siyasetsizlik için yol görünsün. türkiye'de, bugünkü siyasi gidişin sonunda, akp'nin ve chp'nin parçalanması ilk sonuç olur. akp mhp'yle yaşamını biraz daha uzatır; chp ise hdp'yle iktidar olamaz.
19 ocak 2018, college station, texas.
