türkiye'de, parçalanmıyor görünen dörtlü siyasetin, herbiri, kendi içinde, parçalarına bölünmesini sürdürüyor. mhp, ilk bölünenidir ve kalan mhp de tek parça değildir; hdp de parçalıdır; chp paramparçadır. bu durumda: akp mi tek parçadır? hayır. akp de parçalarını birleştirmekten çok arınmadadır.
2010'lara girdiğimizde, dört parça da kendi içinde kenetlenmiş ve ötekilerine karşıtlıkta kıyasıyaydı. bugün öyle midir? 2014 yerel seçimlerin sonucunu düşünelim bir an için. chp, neredeyse, mhp ile birlikte olabilecekti. olmadı. nedenini herkes kendine göre açıklayabilir. bildiğimiz olmadığıdır. 2014 cumhurbaşkanlığı halkoylamasında, chp+mhp olmayacağını herkes biliyordu ama, bilmeyenler vardı. geleneksel chpliler ile geleneksel mhpliler birlikte görünmekten uzaktılar ve o birlikteliğin getirisi de sonrası da yaşanmadı.
o gün bugündür ne chp'de, ne de mhp'de, neden chp+mhp tek adayda birleşti ya da neden o birliktelik ikinci aşamayı zorlayamadıyı açıklayamadı. bildiğimiz, o gün bugündür, chp ile mhp'nin 2014 ağustos'una göre birbirlerinden uzakta olduklarıdır.
7 haziran 2015 seçimleri dört parçalı siyasetin son karşılaşmasıdır. o gün herkes yerini gördü: akp, türkiye'nin en çoğudur ama, tek başına çoğunluk değildir. chp, kendi başına, ençok yüzde otuz olur ve belirleyici olamaz. hdp, ençok geçerli engeli aşabilir. mhp ise, akp'den seçmen kopartamaz, hdp ile olamaz.
türkiye'de, 7 haziran'ın gösterdiğini anında gören ve direnen iki siyasetçi oldu: erdoğan ve bahçeli. o ikili tek başlarına değil ama, ikili olarak, türkiye'de değişime ya da hdp düşlerine direnebilir. öyle de gelişti o gün bugündür türkiye'de siyaset.
bunları biliyoruz: bugün 7 haziran 2015'e göre değişik noktadayız; akp tek başına olamaz. mhp'nin akplileşmesi 7 haziran 2015 sonrasıdır. mhp, bükemediği eli öpmüştür demeyelim ama tutmuştur. 16 nisan'da akp-mhp el tutuşması isteneni getirmiştir. 16 nisan'dan dolayı da akp parçalanmamış; mhp'den ise "iyi parti" türemiştir.
öyle görünüyor ki: akp, mhp'yi içinde eritmeken parçalanmazken; mhp, akp'de erimekten eksiklenmedi. iyi parti, mhp'den öteye akp'den oy kazanabilir mi? şimdilik olabilir görünmüyor. mhp'nin çoğunluğu iyi parti olsa da, mhp'nin, akp'ye katacağı akp'ni tek başınalığını sürdürmeye yetecek midir? türkiye'nin 2019 için belirleyicisi ve sonrası bu sorunun yanıtında olacaktır.
akp-mhp birlikteliği, 7 haziran 2015'ten 16 nisan 2017'ye sürdü. akp-mhp birlikteliği 16 nisan 2017'deki başarısını sürdürebilir mi? sorun ve çözümü bilinmeyeni akp'nin bütünlüğüdür. akp, mhp ile birliktelikten parçalanmadan sürebilir mi? 7 haziran 2015'e değin parçalanmayan akp, 2019'a parçalanır mı? bu bilinmeyene göre yaşanacaktır bundan sonrası.
akp, arınmalarla küçülür görünüyor. akp küçülme doğrultusundadır ama, akp küçülecektir diyemeyiz. abdullah gül, bülent arınç, ali babacan, cemil çiçek ve benzerleri akp'yi küçültücü olsalardı, bugünden görürdük. gül, arınç, babacan ve nice akp'den uzaklaşanların, akp dışından, akp içinden koparacakları çok olmaz. o zaman?
akp'de parçalanma şudur: akp kurucularından değil, akp ile iktidar olmuş, akp iktidarını sürdürmüş olanlardan, akp'nin gidişinden güven duymayanların yeter demesi gerektir. akp'nin kuruluşundan bu yana birer birer elenmişlerin, akp'den koparacağı umudu da, beklentisi de yanıltıcıdır. akp'nin geldiği yerde, akp'nin sürdürülemeyeceğini düşünenler, akp içinde var mıdır? bilmiyoruz. kuramsal olarak olmaz demek yanıltıcıdır. şunu diyebiliyoruz: akp'nin bugün geldiği yerdeki gerilimci, yalıtıcı, dışlayıcı ve arınmacı siyasetinden bir yere varılmayacağını düşünenler akp'de dur ya da yeter demediği sürece, akp iktidarı 2019'u geçer.
akp'nin 2019'u aşmak için tasarımı açıktır: mhp'yi olabildiğince içinde eritmek ile chp'nin hdp'yle olmasını zorlamak. iyi parti, bu ikili akp-mhp siyasetini bozacak güç olabilir mi? hayır olamaz.
dört parçalı siyaset parçalandı görünürken, geleneksel yüzde yetmiş ile yüzde otuz ayrışması belirginleşti. ençok olacak, yüzde yetmişin yüzde elliye gerilemesi ya da yüzde otuzun yüzde kırkı zorlamasıdır. 2019 için gerçekçi ve açık olalım: yeraltı ve gizli birlikteliklerle 2019'u buluruz ama, 2019 sonrasında, 2002'den bu yana olduğu gibi düş kırıklığından, seçmene ve ülkeye kızmaktan ötesini yapamayız.
chp, açıktan hdp karşısında olsaydı, türkiye'de akp sonrasını öngörebilirdik. akp'nin, mhp'yi yanında chp'yi hdp ile birlikte gösterme siyasetini, chp'nin yıkması olanaksızdır.
12 ocak 2018, college station, texas.
