abd ve de ab ile kopuş olur mu? öncesinden bu soruları sorabiliriz. sonrasında, sorulacak sorularda, nedendi sorusu geç kalmış olur. kopuştan sonra nerede oluruz ve nerelerde olabiliriz sorusuyla nerede olmalıyız kararlılığı öncelik kazanır.
kopuş öncesinden sonrasını belirlemek zordur; olmaz. şu anda soru şudur: kopuşu zorlayan abd midir; abd değilse, abd kopuşu neden önleyemiyor?
soruyu türkiye yanından sorarsak, nedir sorular? abd ve de ab akp'yle mi karşıtlaşıyor? abd/ab için türkiye olmasa da olur mudur?
bu temel soruları soran ve belki de, kendilerince yanıtları olan, abd/ab yetkilileri de vardır; türkiye'den de soran ve yanıtları olanlar olabilir. kopuşun içinde olanların bilinmez soruları da çok olmalıdır.
abd/ab yanının, herbirinin, içinde ayrılıkları, karşıtlıkları da olsa, ortaklıkları belirleyicidir. abd/ab için beklenti açıktır: türkiye, abd/ab'nin küreseldeki, ortadağu özelindeki siyasetlerinin önleyeni değil katılanı olmalıdır. türkiye için bu siyasetin bağımsızlığından ödün vermesi olur. türkiye'de bağımsızlık egemenliğin göstergesidir ve güvencesidir. 2002'den bu yana akp'yle olan türkiye'ye, abd/ab, akp diye bakmaz.
akp'yi, abd ve ab çıkarlarının savunucusu görmekle yaşanmış, 2 kasım 2002 aklının sonuna mı geldik? 2002'den bu yana, bugün de, akp'yi abd/ab istedi de türkiye'de egemendir varsayımında olanların, bugüne değin olduğunca, bugün de, akp'yi, abd/ab yanlısı çıkarların siyasi partisi görmelerinde bir değişim bekleyemeyiz. akp için ve türkiye için bir değişim oldu mu; olabilir mi
kesişmesine mi geldik?
benzeri biçimde, 2002'den bu yana akp'nin içinde, abd/ab çıkarlarlarıyla uzlaşmaz olanların gücü ve etkinliği kopuşla değişir mi? ya da, akp'de, abd/ab yanlıları kopuşu önleyecek güçte midirler, olabilirler mi?
bu soruların önemi nedir ya da bu sorulara ne gerek var? kopuş sürecindeysek, kopuş yaşanırsa ya da kopuşu önleyecek güç oluşursa, bu soruların yanıtlarına başvurulacaktır. kopuş sonrasında öngörülerimizi bu soruların yanıtları belirleyecektir. kopuş olursa, kopuş günlerinde bu sorulara yeniden döneceğimizi bilerek yeniden kopuş öncesinde durum nedir noktasına yoğunlaşmalıyız.
şöyle bir karmaşa var: abd, suriye içsavaşı başladığından bu yana, nicelik ve yoğunluk olarak en üst düzeydeki bombalama etkinliğindedir bugünlerde. abd ile sürtüşme ve karşıtlık görüntüsü kararırken bu nasıl oluyor? abd başkanı trump'ın ve abd ulusal güvenlik yetkililerinin birincil ağızdan söyledikleri açıktır: suriye ve ırak'ta, ışid'e karşı ortak hedeften sapma yok ve türkiye-abd birlikteliği sürmektedir. o zaman, kopuş olunca da mı ışid'le savaşta ortaklık sürecektir ya da ışid sonlandırılsa kopuş olsa da olur; olmasa ne olur mu denecektir? bugün her siyasi mezhebin önyargılı yanıtı açıktır ve değeri önemsizdir.
türkiye, ne abd/ab'nin rusya içine saldığı truva atı'dır; ne de türkiye, abd/ab içinde, rusya'nın truva atı olur.
türkiye için kopuş bilinmeyendir. kopuş öncesindeki önyargıların belirleyicisi türkiye'nin 1945'le yeniden yönlenmişliğinin deneyimleri ve karşıtlıklarıdır. 1945'ten bu yana kopuşu isteyenler hep oldu ama, kopuş önlendi ve gerçeklenmedi. bugün de kopuş içeriden önlenebilir mi? kopuşu dış etmenlerden çok, iç etmenlere göre düşünmek zorundayız.
türkiye'de, amerikalılar da vardır; avrupalılar da. türkiye'de amerikancılar da çoktur; avrupacılar da çoktur. türkiye'nin amerikacıları da, avrupacıları da çokçadır. abd ve de ab'den kopuşu isteyenler daha çok mudur? her siyasi odak ve her siyasi odağa göre düşünmeleri, davranmaları belirlenmiş olanların, kopuştan yararlanacaklarını öngöremeyiz. kopuşu, türkiye'nin kopuştan yana olanlarıyla kopuşa direneceklerin oluşturacakları, bugünden bilinmez, birliktelikleriyle karşıtlığı belirleyecektir.
seçme, akp'yle olmayla akp karşıtlığı görünümünde olsa da, temelinde, kopuştan yanayla kopuşu önleme karşıtlığıdır. bu arada, bunlar, oyundur/kurgudur diye bişey söylemeden söylemiş olanlar hep olacaktır. akp'nin içinde amerikalılar, amerikacılar, amerikancılar var mıdır bilinmezliği açığa çıkacak mıdır?
kopuş öncesinde doğru soruları sorabilmeliyiz.
13 ekim 2017, college station, texas.
