geçmişte "kalıp"lar kolaydı ve açıklayıcı gelirdi: sıkışan emperyalizm, çözümü savaşta bulurdu. şu da egemendi: içeride baskılara dayanamayan güçlü\ dışarıda savaşı zorluyor. anladınız.
1967'de israil'in sina çöllerinde, golan tepelerinde gazze'de ilerlemesi sıkışan emperyalizm ya da içeride çözümsüz güçlü örnekleriyle uyuşur muydu? o ayrıydı ve onun da açıklaması: ulusalcılık, dinler arası bin yıllık ezilmişlik ve benzerleri. ya kıbrıs'ta barış çıkarması ve zaferi nedir? emperyalizm, içerinin sorunlarını dışarıyla yer değiştirme mi? nasıl olur?
bişey yaygın ilgi görüyor ve olurlanıyorsa, durup da düşünmekte yarar vardır. 1989'dan bu yana yenilenler, yenilen pehlivan örneği yeniden güreşerek yenilmediklerini göstermekten uzak duramıyor. miloseviç, gün bugündür deyip, yamalı bohça yugoslavya'yı büyük sırbistan yapmaya, 1389 kosova yenilgisinin 600. yılında bayrak açtığında, karşısında müslümanlar, boşnaklar değil de abd ve cia görenler yenildiklerini anladılar mı? anlayabilirler mi? saddam, esad despotlukları yerinden oynamazken, abd saldırılarını, emperyalizmin sömürgecilik oyunu, islâm'a saldırısı görenler, o gün bugün değiştiler mi? arada, kürt bağımsızlığı, ayrılığı için gün bugündür diyenlerin önderleri, yarın abd'den aldıkları destekleri rusya'ya yatırmazlar mı?
eylül sonlarında iki büyük oylama yaşanacak: kürdistan mı ve ab'yi yönlendirecek almanya'nın muktediri kim olacak?
önce, barzani'nin bağımsızlık düşünü düşünelim. barzani, geleneksel olarak, içerisinde ve dışarısında bağımsızlık için evet diyecek her güçle olmayı siyaset edinmiştir. bu onu bağlar. başarır başaramaz söylenti("tevatür") çoktur. emperyalizm ne ister? kürdistan ister. iyi de, bağımsızlık, emperyalizme karşı kazanılmaz mıydı? emperyalizmin kazandırdığı bağımsızlık istenen midir? emperyalizm kürdistan'a bağımsızlık diye savaş mı başlatmak istiyor? ya da, türkiye'nin egemen siyasiliği akp, bağımsızlık olmaz deyince (demiyor ki diyenleri kıyıda tutuyoruz), emperyalizme karşı mı kükrüyor? emperyalizm hem suudilerle, hem israil'le olabiliyor. nasıl oluyor? emperyalist olduğundan mı diyeceğiz kolayından?
1979'a değin, hem şii iran'la, hem sünni suudiler'le olmuyor muydu emperyalizm? emperyalizm de evrildi, artık, şii karşıtı sünni mi oluverdi? işler mezhepçilikte de karışıyor. hem barzani sünni, hem türkiye sünni, hem suudiler sünni ama, bağdat şii. emperyalizm bağdat'ta değil miydi? bağdat'a emperyalizmin bayrağını, sömürüsünü yaymak için girmemiş miydi?
sorunları, çözümleri "kavram"lar karşıtlığından öteye düşünme gücüne erişememiş akılların somut durumun somut çözümlemelerini anlaması zordur. ikide bir "ama emperyalizm" deyince haklı, güçlü. doğru ve geçerli olduğunu sanma huzuru("konformizm") belirleyicidir.
2014'te, rakka'dan yola çıkıp, bir aydan kısa sürede musul'u bulan ışid, kuzey'e de dönemedi, güney'e de inemedi. emperyalizm de üç yıl boyunca, ışid korkutmasıyla/korkutmacasıyla korku dolu yaşadı. ilk günden emperyalistlere karşı olanlar da, içlerinden ışid'i emperyalizmin aracı sayanlar da eksilmedi. emperyalizm ışid'i çıkardı, emperyalizm işid'i bitirmez düşüncesinde olanlar da çoktur. arada, kanlı ışid, rakka'da gün sayıyor.
somut durumu biliyoruz: musul'da ışid sonlandı ya da artık yeraltında, kılık değiştirip, günü gelirse çıkmak için yaşama kavgasında. benzeri biçimde musul'daki ışid, ilk nokta rakka'dan, son durak rakka'da umutsuz yönsüz bitiş günlerinde.
musul ve rakka sonrası ne olacak? barzani kürdistan diyecek. esad kazandım diyecek. bağdat, tahran ve ankara anti-emperyalist savaşa mı başlayacak? ortadoğu bitti; emperyalizme yeni savaş gerekir kolaycılığında, yemen'i sonra düşünürüz deyip, kuzey kore'ye bombalar mı yağdıracaklar?
hayır, hayır, hayır. sonunda şam da, bağdat da, tahran da, ankara da, yönetimleri değişse de, onca yıkımdan sonra yeniden süregideceklerdir. kavramlar önemli araçlardır tartışmasız ama, kavramların değişkenliğiyle somutun belirleyiciliği atlandı mı boşuna söylenmiş boş sözlerdir.
bu arada, hizmet olmadı, menzil'e mi yöneltecekler? akp tertemiz ama, aldatmacalarla aldananlar da temizlenmeyecek mi?
8 eylül 2017, college station, texas.
