suriye'de başından (2011 baharı) bu yana karşılıklı savaş yaşandı sayılmaz. suriye'yi değiştirmek (abd/ab ve esad zulmünden yıllarca ezilmişler) isteyenler de; suriye'de değişmeye (esad düzeninden yararlanmışlar, rusya ve iran) direnenler de; komşuda pişer ve bize de düşer düşlerindekiler de, tek yanlı saldırı düzenindeler. esad yönetimindeki güçlerin abd/ab'ye saldırısı ya da abd/ab'nin doğrudan esad güçlerine saldırısı olmadı. türkiye'nin rusya ile karşıtlaşması da tek yanlı yaşandı ve bir üste yükselmedi. vurkaç, savaşın tek yöntemi olarak sürüyor.
arada, "ışid"e diye suriye'de saldırı ve eylem düzenleyenler de: hep birbirini kollayarak ve neredeyse birbirinden izinli saldırılar düzenlediler. sıralarsak: abd, rusya, türkiye ve iran, ışid'e, birbirlerine haberli ve esad yönetiminden bağımsız tek yanlı saldırılar düzenledi.
abd'nin tek yanlı, esad yönetimini hedef alan askeri saldırısı yenidir ve değişiktir. açık olarak, suriye'de esad yönetimi, saldırıyı şiddetle kınamaktan öteye yanıt veremez. rusya ve iran da, esad yönetimini savunmakta, abd/ab'ye karşı askeri tepki göstermez. bu durumda, yine olan, arada yokedilen suriye yurttaşlarıdır. "büyük ortadoğu karmaşası" budur ve kazananı olmayacak bir savaş görüntüsü, abd ile rusya'nın, birbirlerine karşı güçsüzlüklerinde anlaşıncaya süregidecektir.
abd'nin son saldırısında, türkiye'nin suriye konusundaki zayıflığı da açıkça yaşanmıştır. abd/ab'nin türkiye'ye güveni yokolmuş durumda gelişirken; şimdi de, rusya'nın güveni yeniden donmuştur diyebiliriz. tükiye'nin, abd/ab ile rusya'nın karşıtlaşırmış görünümünden, kendine, abd/ab'den ve rusya'dan üstün siyaset geliştiremez. sonunda, abd/ab rusya ile savaşmadan uzlaşıma gider ve türkiye ile iran seyreder.
bir yığın, kendini ve değişen güçler dengesini bilmez anlamaz da, önyargılarını yineleyecek veriler bulduklarıyla bulanık suda avlanır.
suriye'de ve ırak'ta, abd ve rusya'dan bağımsız, türkiye'nin sınırları ötesinden, kendi başına çözümleyici askeri eylemlerini abd ve rusya'nın önlediklerini biliyoruz. ırak ve suriye içindeki türkiye'nin gücüne, türkiye'nin dışından verilen destek yanıltıcır; türkiye'nin sınırları ötesine türkiye'nin içinden destek yoktur. akp yönetimi önce ahmet davutoğlu ile, sonrasında binali yıldırım ile türkiye'nin çıkarlarını tanımlamada boşlukta gezinmişlerdir; türkiye'nin, halep ve musul'da tarihten gelen olabilir desteklerini de mirasyedi gibi boşuna tüketmişlerdir.
türkiye'yi önleyecek olan güçler şam ve bağdat merkezli ve yolüstündeki devletçik özlemcileri değildir. çok açıktır ki: abd/ab ve rusya, türkiye'nin çözümleyici güç konumuna yükselmesini önlerler; önlemekte başarılıdırlar. türkiye'nin de, abd/ab ve rusya ile askeri karşıtlaşması tarihsel yanlıştır ve olamaz; olmamalıdır; olmayacaktır da. abd/ab, türkiye'nin onlarla ama, onların adına olmasını, başından istediler ve beklediler. benzeri biçimde, rusya'nin beklentisi de türkiye'nin ortadoğu'daki çıkarlarını kolaylaştırıcı olmasını istemekti. türkiye'nin, önce biriyle (abd ya da rusya) ötekine karşı ve sonunda en üstte olacak yanılsaması akp siyasetinin boşuna düşlediğidir.
abd, suriye saldırısı sonrasında, türkiye'yi yanında değil ardında göreceğini varsayacaktır. rusya ise, türkiye'nin abd/ab ardından ya da onların adına önlerinde kara gücü olmasını sorun edecektir. en olmayacak durum da bu sonuçtur.
kısacası, abd'nin suriye saldırısı sonrasında kazanan yoktur; yitirenler çoktur: suriye'nin ateş altında kalmış ezik ve parçalanmış halkı ve ülkesi ile iran ve türkiye'dir. bir süredir karşısında abd/ab olmadan suriye'de varolmaya çalışan rusya da abd ile uzlaşım arayacaktır. 1990'dan bu yana ortadoğu'daki kargaşa oralardaki rus kalıntısı etkileri yoketmek amaçlıdır. 2011'den bu yana değişir görünen ve rusya'nın yeniden oralarda olur görünmesi yanılsaması değişecektir.
abd bu saldırıyı obama yönetimiyle gerçekleyemedi ama, trump olmasaydı da, hillary clinton da olsaydı, abd rusya ile uzlaşım arayacaktı. şunu sorabiliriz: ya abd ile rusya uzlaşmazsa? ırak'ta ve suriye'de daha çok insanın ölmesi durmayacaktır. ırak'ta ve suriye'de abd/ab'siz ve rusya'sız çözüm yoktur; sonunda, birbirleriyle savaşmadan gerçeklenmelidir; gerçeklenecektir.
türkiye'de evet ve hayır karşıtlığı ve çatışması türkiye'nin suriye'de ve ırak'ta olmadığından ve olamayacağındandır. akp'nin başını çektiği, türkiye'nin yarısı, onu güçlendirerek, büyük ortadoğu karmaşasından hızla sonuca gidilebilirliğe inandırılmak isteniyor. türkiye'nin, akp'yle kötü yönetildiğinden kuşkusuz olanlar da, akp'nin inandırıcılığına kararlı dirençleriyle, onun gücünün kırılmasıyla türkiye'de gerilimin gerilemesi gerektiğini düşünüyorlar.
16 nisan'da evet çoğunluğu, türkiye'yi abd/ab ve rusya yanında/karşısında güçlü kılmayacaktır. 16 nisan'da hayır çoğunluğu gerçeklenirse: türkiye'nin dimyat'taki pirinçten evdeki bulguruna dönmesi gerektiğini yaşarız.
7 nisan 2017, new york, new york.
