bu sorunun değişmez yanıtını yinelemeye gerek yoktur: onunla olanlar. onun akp'sinden olanlardan hayır oylayacak olmayacaktır. hayır oylarının tek anlamı da: onu istemiyoruz; akp'yi istemiyoruz oyudur.
ortalıkta evetçi cephenin söylemi şudur: pkk hdp ve fetö "hayır" diyor. bu durumda onun, akplileri için evetin anlamı da, oylaması da açık oluyor: kim ki, pkk/hdp/fetö ve uzantılarıyla ilişkilidir hayır oyu kullanacaktır. sonra da ekliyorlar, allah korusun, "hayır" çok olursa, pkk/hdp/fetö elbirliğiyle türkiye'yi bölecektir. bunlar, birlikteyse ve çoğunluksa; nasıl oluyor da türkiye böleceklerine onu ve akp'yi alaşağı edip bölmeden türkiye'yi yönetmiyorlar aklı yürütemezsin. o üçlünün tek varlık nedeni bölmektir. böldürmemek için evet oylanmalıdır diyorlar.
yine, ortalıkta, hayırcılar için ikili yaklaşım izleniyor: 1. türkiye cumhuriyeti'ni sonlandırmakta bu son atlama taşıdır ve hayır çoğunluk olmazsa, onun tek başına iktidarı, sonsuza değin egemenlik kuracaktır; 2. nedeni ve nasılı da açıktır hayırcılar için: hep olduğunca, yine oyları çalacaklar ve onun iktidarında türkiye'yi bölecekler. hayırcı cephenin dayanakları da açıkça dile getiriliyor: pkk/hdp/fetö hep birlikte evet oylayacaklar ve türkiye bölünecek.
bir an için, evet sonucunda da, hayır sonucunda ilk ortaya çıkacak olanın türkiye'nin bölünmesi olduğu görünüyor. doğru mudur; geçerli midir bu söylem? birileri, içeriden ve dışarıdan anayasa değişimi oylamasına zorladı türkiye'yi ve türkiye bölünecek midir? neden diye sormak olanaksızdır. yoksa, sen de bölücüsündür. evet de, hayır da cepheler için tartışmasızdır ve evetçiler böldürmemek için; hayırcılar da böldürmemek için ölüm dirim savaşındadır.
nedir ya da ne olur; evet mi, hayır mı? evet oyçokluğunda, hayır cephesini yatıştırmak olanaksızdır. hayır oyçokluğunda, akp içi tartışma yine bastırılabilir mi?
türkiye'nin kalkınmasında, 1940'ların sonundaki, 1950'lerin sonundaki, 1960'ların sonundaki, 1970'lerin sonundaki, 1980'lerin sonundaki daralma ve duraklama günlerinde olduğu gibi, evet oyçokluğunun barış ve huzur içinde sürmesi zorlaşacaktır. hayır oyçokluğunda, duraklamaları izleyen toparlanma için ise umutlanmak kolay değildir. evet cephesi, içindeki karşıtlıkları geçici uzlaşıma bağlamış olarak, evet'le akp çoğunluğunu korumuş olurlar. kısacası, durmak yok, yola devam olur. gerilim sonlanmamış, ötelenmiş olur. demokrasiden, evet cephesinin hep kazanacağı güveniyle anayasa değişimini nasıl kullanırlar yaşayınca bileceğiz. hayırcı öngörü, karamsar ve zorlu türkiye'nin gerilimli süreceğinden kuşkusuzdur.
evet akp'nin ve onun iktidarının sürmesidir; hayır ise, zor da olsa, onun gidiciliğinin, akp'nin küçüleceğinin ipucu olur. türkiye'nin bölünmeyeceğine güveni sonsuz olanların çoğunlukta olduğu açıktır; bölmek ve böldürmek yanlılarının, "şiddet"ten öteye korkutucu araçları ve güçleri yoktur.
evetlerin çokluğunda hayırcılardan evetçiydim diyen çıkar mı? ya da hayırcılar çoğunluk olunca, evetçilerden hayırcı diye ortaya çıkanlar olur mu? evetçiler de, hayırcılar da "demiştik" diye epeyi gerilim yaratırlar. bu durum da oylama sonrasının önemli sorunlarından olacaktır. kısacası, oyunu evet ya da hayır diye bugünden söyleyenlerden çok söylemeyenler olduğunu öngörmeliyiz. halkoylamasında belirleyici olacak da, bugünden ya da açıkça evet ya da demeyenler olacaktır.
abd'de belirsizlik sürüyor. pazarın egemenlerinin beklentisi açıktır: vergilerin düşürülmesiyle, altyapı harcamalarının görülmemiş düzeyde arttırılması. trump'ı oylayan kitlelerin beklentisi de: vergilerinin azalmasıyla gelirlerinin artması. bir yıl bu umutla, beklentiyle sürecektir. trump'ın kendine oy vermeyenlerden beklentisi yoktur. trump'ı destekleyenlerin trump'tan umutlarının eksilmediğini, eksilmeyeceğini de biliyoruz. trump'ın etkili olabilmesinde belirleyici olacak açıktır: yasamada iki mecliste de çoğunlukta olan cumhuriyetçilerle uyumluluk ve uzlaşımdır. büyük uzlaşım ya da açık deyişle demokratlardan da trump'ın önereceği yasalara katılacak demokratlar olmasını beklemek, ortaya başarı çıkmadan yanlış olur.
28 şubat'ta geleneksel abd'nin ulusal birliğinin durumu konusunda meclislerin ortak toplantısı yaşanmadan trump'ın öncelikleri ve başarı öngörüleri önyargılı değerlendirmelerdir. özellikle, trump'la hiçbir konuda, hibir zaman birliktelik olmaz sesli ve etkin kitlesellik için beklenti açıktır: trump'ın başkanlığı kötüye kullandığından dolayı görevden alınması. trump'ın görevden alınması dışında beklentisi olmayanların sayısı az değildir.
oysa, belirleyici olan cumhuriyetçi çoğunluktur. cumhuriyetçiler trump'tan uzaklaşmadan o beklenti boştadır. 2018'te ise başarısız trump ve cumhuriyetçiler içinden trump'ı sorgulama 6 kasım'da yeniden meclislerde demokratların çoğunluğunu getirebilir. trump'ın en özenli olacağı cumhuriyetçilerle uyumluluk ve cumhuriyetçilerin geleneksel programını uygulamaktır. trump'ın özenli olacağı ikinci konu da açıktır: abd'nin yeniden savaşır duruma gelmemesi ve abd'nin içine çekilişini sürdürmesidir.
17 şubat 2017, college station, texas.
