hiç tartışmasız ve önyargıyla anayasa değişimi için: hayır, hayır ve hayır!
türkiye'de anayasa değişiminin: daha işler devlet yapısı ve yurttaşlar için güvenli yaşamın eksikliklerini gidermek amaçlı olmadığı açıktır. türkiye'de devleti yıkıcı güçler olması korkusuna dayanarak/dayandırarak anayasa değişikliği gerçeklemek geçerli midir?
yürürlükteki anayasa ile de, öngörülen değişimlerle de, devletin yıkıcı güçlerin altında yıkılması öngörüsü korkutmacadan öteye değildir. korkutmacayla yaşanacak anayasa değişimi: 2002'den bu yana değişmeyen; 2013'ten bu yana şiddeti süreklilik kazanmış gerilimi arttırıcı olacaktır.
7 haziran 2015 sürecinde ve sonrasından bu yana dörtlü siyasilik parçalanmadı. olanı ise biliyoruz: akp'yi mhp'yle denetleme ya da akp'nin hdp'den uzaklaşmaya öncelik vermesiyle mhp'yi içinde eritme siyaseti gelişti. akp-mhp birlikteliğinden mhp'nin yaşaması olanaksızdır. olası anayasa değişimi sonrası, akp'nin ilk ezip yokedeceği siyaset mhp olacaktır. 2002'de akp'yle olan dypliler ve anaplılar bunu yaşadılar. 2007 sonrasında akp'nin özgürlükçü ve demokrat olacağını varsayanlar, 2010 anayasa değişimindeki yanılgılarından sonra toplumda yokoldular. mhp'nin akp'nin üstesinden geleceğini düşünmek devlet bahçeli aklında olanların yaşadığı yanılgı olarak bilinecektir.
akp'nin neden anayasa değişimi istediğinden önce, mhp'nin neden akp'yle birlikte olmayı seçtiğini anlamalıyız. mhp'nin devlet bahçeli başkanlığında beklentisinin, anayasa değişimindeki katkısıyla siyasi varlığını sürdürmesi varsayılıyor. ya da, olası "hayır" çoğunluğunda parçalanacak akp varlığından mhp'ye yönelmeyle siyasi varlığını sürdürmek öngörülüyor. oysa, açık olan, mhp'nin bitişe gidişini durdurmak gücünü bulamadığıdır.
mhp bir süre chp'yle olarak sürdürülebilir sanılmıştı. tarihsel olarak mhp seçmenleriyle chp seçmenlerinin birarada olması zordu. 2014 yerel seçimlerinde ve 2014 cumhurbaşkanlığı oylamasında yaşananı, yeniden yeniden düşünmekte yarar vardır. türkiye'de milliyetçi cepheler de, devleti korumacı cepheler de işlevini yitirmiş siyasiliklerdir. yaşanacak anayasa değişimi, mhp'nin gecikmiş sonlanmasını getirecektir; bunun neden olduğundan çok, mhp'nin 2000'lerde de olmasının nedenini anlamakta yarar vardır. siyasette iktidar olmadan, iktidar payı almadan, iktidar umudu yaşatmadan varolmak olanaksızdır. mhp, 1999'da siyasette iktidarın parçası olması dolayısiyle bugüne değin yaşama gücü bulmuştur. 7 haziran 2015'te de, 1 kasım 2015'te de mhp korkusu ve korkutmacası yürümemiştir. 7 haziran'da hdp olmayacak büyüklüğe vararak ve 1 kasım'da mhp küçülerek yaşanan olguyu bellenmiş doğruların ötesinde anlamakta yarar vardır.
akp'ye dönersek söylenecekler açıktır. 2002'den bu yana yeni "bağlaşıklar" bularak ve sonrasında eleyerek yürüyen akp, dağılması önlenemeyen mhp'yle birliktelik temelinde yeniden kazanabileceği varsayımıyla anayasa değişimine gidiyor. 2010'da da anayasa'nın tümden değişimiydi amaç; 2017'de de amaç odur. "parça parça" değişimden beklenen: akp'nin güç gösterilmesi ve akp'nin gücünü sürdürmesidir. değişimdeki maddelerin işlevi, akp'nin yönlendiricilerinin özlediği amaç olan "anayasa"nın baştan ve tümden değişimine olanak verecek güç oluşmasına araç olmasıdır. 2010'da, "değişen maddeler" ya da "kazanılan haklar" temelinde tartışma geçersizdi; günümüzde, daha da öyledir.
"yasallık ve anayasallık" değil; akp siyasiliğinin sürekliliğini güvenceye almak amacındaki akp, yeni güç kazanır mı?
akp için, chp'nin güçsüzlüğüyle chp'yi hdp'nin koruyucusu ve kollayıcısı gösterme temel siyasettir. chp yanında, hdp ile açıktan birlikte olma girişimi olmadığı değişmeyecektir. hdp'nin de, akp'ye, mhp'ye karşıtlığından da güçlü chp karşıtlığı yaşanan ve yaşanacak olacaktır. akp, mhp ile güç kazanırken, chp hdp ile güç yitirecektir. bu gerçekliği değiştirecek siyasi kültür ve siyasi örgütlenme gücü yoktur. chp'li seçmenler için, geleneksel mhp karşıtlığından öteye, akp'nin seçmenlerini akp yönlendiricilerden koparıcı siyaseti başaracak siyaset gereklidir. görünen odur ki: akp'yi tümüyle hırsızlar, niteliksizler ve güdülenler sayma siyaseti, bir kez daha, anayasa değişimi oylaması sürecinde, akp'nin birlikte durmasına neden olacaktır.
bugün, anayasa değişimi oylamasında hayır oylarının çoğunlukta olmasının temelleri vardır ama, örgütlülüğü yoktur. daha da kötüsü, anayasa değişimine hayır çoğunluğunun gerçeklenmesi durumunda, akp'nin siyasetten çekileceğini ya da dağılacağını düşünemeyiz. yeterince anlatılamadı ya da akp bileşenlerinin içinden, içeriden karşı duranlar olduğu gösterilecektir. akp siyasi olarak en 7 haziran'dan büyük darbe yiyecektir ama, direnmesini sürdürmek isteyecektir.
akp'yi siyaset dışına sürüklemede hayır çoğunluğu, yeni ve akp'nin 7 haziran'da yaşamadığından güçlü bir darbe olacaktır. öyle bir kargaşadan yükselecek siyaseti bugünden öngörmek olanaksızdır.
oylama gününe değin cumhuriyetçilerin, demokratların ve yurtseverlerin tartışmasız yineleyeceği açıktır: hayır! hayır! hayır!
27 ocak 2017, college station, texas.
