abd, 20 ocak'ta bir dönemeci geride bırakacak. enson, 2009'un bugünlerinde, abd önemli bir dönemeci, görünürde, güvenle dönmüştü. yenisini de dönecektir demek kolay değildir. 2009'da, dönemeçteki sürücü 20 ocakta değişecek. dışarıdan baktığımızda, daha önceki başkanlık değişimlerinden değişik görünmüyor. açıkta, geçiş, ikiyüzyılı aşkın olduğunca, barış içinde ve gerilimsiz sürüyor. oysa, 8 kasım'da seçilen yeni sürücü, seçim sürecinde olduğundan da güvenli dönemece yavaşlamadan girmekten uzak durmuyor. abd içinde, abd dışında, kuşku egemen. olumsuzluk bekleyenlerin sesi yüksek; olumlu beklentidekilerde sessizlik belirgin. savrulma olur mu; dönemeçten sonra güvenle hız artar mı?
türkiye de, akp'yle, geride nice dönemeçlerde yaşadığı gerilim azalmadan, tehlikeli bir dönemece daha hızla gidiyor. enson, 2010'da anayasa değişikliği, 2017 değişikliği geriliminde olmamıştı. akp'nin o günkü yetmezci destekçilerinin, görünürdeki, yüksek sesliliği, bugün çoktan tarihin yenilmişlikleri çöplüğünde çürümektedir. 2017 değişiminde, tbmm dışından destek sessiz ve derinliktedir; tbmm içindeyse kaba güce dönüşmüştür. tbmm'de değişim günününe dönemece hızla giren ve bir yanı uçurum görünümünün ürküntüsü korkutucudur. çoktandır, tartışma ortadan kalkmıştır ve "düşman sınırda; kalkın ey vatanseverler!" görünümünde dönemece yaklaşılmaktadır. günümüzde, bu son dönemeçtir ve dönemeç dönülse de, sonrası dik yokuştur diye bilenler, çözümsüz seyirdedir. korkusuz görünen ve sürücünün nice uçurumlardan, nice dönemeçlerden kazasız belâsız kurtulmuşluğuna seyirde sessizlik egemendir.
tbmm'deki anayasa görüşmelerinden görünen odur ki; akp dönemece girdiği sürücüsüyle uçuruma gidecektir ya da dönemeci kıvrılsa da dik yokuştan aşağıda dağılacaktır. 330 sayısı gereğinin on onbeş üstünü bulmakla, 330'un birkaç altında kalma seçmesinde özgür seçim ve uygar tartışma ortadan kalkma eğilimindedir. akp, tbmm'de durmazsa halk katında durdurulabilir mi? 2010 günlerinde değiliz. 2010'daki değişimde: 1980 ve sonrasından sorumlu olanların yargılanacağı ve etkinliklerinin sonlanacağı umudunda olanlar vardı. bugünse, 1923'ten, 1876'dan bu yana olanların sonlandırılacağı karamsarları çokluktur.
çok açıktır ki: anayasa değişimiyle tarihi yoketmek olanaksızdır. anayasa değişiminin tbmm ve halkoyundan evetle geçmesinin başlatacağı yeni dönemle anayasaya evet diyenlerin zulme ve baskıya başvurmadan huzura ermeleri kolay değildir. türkiye'nin harcının karılmasında, 1876'yla yükselen ve 1923'le doruğuna varan namık kemâl'in unutulmaz haykırışı geçerliliğini yitirmemiştir: "ne mümkün zulm ile bidâd ile imhâ-yı hürriyet/çalış idrâki kaldır muktedirsen âdemiyetten!"
önce, tbmm'den 330'a vardırmayacak akp-mhp birlikteliğinin olması beklenecektir. 330'u aşmış akp-mhp oy çoğunluğunu halkoylmasında durdurma uğraşı yaşanacaktır. türkiye, içinde ve dışında savaş kuşatmasında "hayır" uğraşından bekleneni bulmazsa ne oluru o gün düşünmek gerekecektir. akp, öyle görünüyor ki, tbmm ve halkoylamasından "evet"e güvendedir. "hayır" durumuna akp'de hazırlık yoktur. evetle gücünü sürdürecek akp'nin, hayırla oluşacak güçsüzlüğüne akp karşıtlarının hazırlığı var mıdır? evetin getireceği akp gücüne türkiye direnir. hayırla oluşacak akp kargaşasının ilk ipucunu 7 haziran 2015'te yaşamıştık. bugün o koşullarda değiliz. akp'nin evetle sürmesinin kolay olmadığını bilmeliyiz. akp'nin hayırla sürmeyeceğini biliyoruz.
13 ocak 2017, college station, texas.
