türkiye'de, siyasette, akp'nin içinden sorgulanması yaşanmadan bir yere varılmaz.
görünürde: "fetö" diye sızmacı ve darbeci bir örgütlenmeyle savaşılıyor. bu konuda tartışma yok. devleti tbmm'de kazanılmış güç dışından yönetmek ve yönlendirmek yasal olarak da, anayasal olarak da olmaz. 15 temmuz utancı sonrasında, olanı, olduğundan yaygın ve olmayacak güçte göstermekle üstesinden gelinmede, güç gösterisi durmak bilmiyor.
cumhuriyet tarihinde toplu tutuklamalar, toplu yargılamalar 1960 sonrasında nice yaşandı. yaşanmış toplu yargılanmaların ortak noktası adaletin yıpranmasıdır. 1960'ta dp siyasetçilerinin yassıada'da topluca yargılanmalarından adalet adına kazanılan yoktur. yeniden seçim, yeniden dp'nin izlerlerini engellemedi. 21 mayıs yargılamaları, 21 mayıs'tan az toplumda iz bıraktı. 12 mart yargılamalarından işkence izlerinden, idamlardan öteye, adalet adına ne kaldı? anayasa'yı zorla değiştirme düşüncesi mi geriledi? 12 eylül yargılarından kalıcı ne vardır? göstermelik adalet işleyişleri günü kurtardı; zoryönetimle kargaşalar eksildi de anayasallık düzenliliğe mi erişti?
enson yaşanmış toplu yargılamalar, adaletin yokedilmesinin anları, acıları ile gerçeklenmedi mi? şimdi de suçüstü yakalanmış kalkışmacıların üstünden toplumdaki bağlantıları diye yaygın tutuklamalar ve yargılama ortamına güven var mı? kalkışma ne denli utandırıcıysa; utancı yaşatmayacağız diye utanç verici, kaygılandırıcı, baskıcı tutuklamalardan "fetö" ve benzerleri yılacaktır diyebilir miyiz?
dp siyasileri yargılanırken, dp ile ilişkili olduklarını söylemeyen yoktu. 21 mayıs, 12 mart ve 12 eylül yargılanmalarında da siyasi olarak suçlananlar suçluluğa direndiler ama, siyasi konumlarını onurla korudular. oysa "kumpas"tı diye yoksayılan yaşanmış adaletsizlikler süresince evet darbe yapacaktım; darbe yaparım diyen çıkmamıştı. suçum nedir diye direnme egemendi. suç nedir ve suçluluk ölçüsü inandırıcı olmamıştı. nedeni de suç diye varsayılanla suçlusu diye ilişkilendirmede "hukuk" dışılık belirleyiciydi. 15 temmuz utancının yargılanmasında da ölçütün kaçtığının yaygın kanı olması adalet adına düşündürücüdür. sürekli, yeniden kalkışma korkusu ve güvensizliği adaletsizlikte dayanak olmamalıdır.
görünürde, "dershaneler" üstüne yürümekle başladı biliyoruz. "dershaneleri" kaptırmayacağız diye "darbe" üstüne darbe yaşatan gizli örgütle çatışma ve akp'den arındırmada varılacak nokta, adaletsizlik olursa, türkiye'de adalet yıpranması süregider. akp'de "fetö" ile uğraş, akp içi siyaset ve paylaşım olarak düşünülemez. akp içten sorgulanıyor ve akp aklanıyor, arınıyor diye de göremeyiz yaşananları. akp'de sorgulama, arınma "fetö" temizliğine indirgenemez. "fetö" akp bileşenidir ve karşıtlıkta paylaşılamayan "dershaneler" değildir. akp'nin "fetö" bileşeninin, akp'yi sorgulamasından çok, akp'nin yeni bağlaşıklıklar bulmak için "fetö" yükünden sıyrılma olarak yaşanıyor "dershane" diye başlayan karşıtlaşma. akp, "fetö"den sıyrıldığında(sıyrılabilirse) akp ve türkiye kurtulmuştur diyebilecek miyiz?
menderes, demirel ve özal dönemlerinde "toplu yargılamalar" olmadığı, yeterince anlaşılmış mıdır? menderes, demirel ve özal'ın karşıtlarını topluca yargılamadıkları üzerine akp'de içeriden sorgulayan var mıdır? türkiye'de 1950'yle iktidar olmuş çoğunlukların birinci sorunu şudur: menderes sorgulanmıştır; demirel görevden uzaklaşmıştır ve özal sorgulanmamıştır. şu olmuştur: özal, anap içinden dışından sorgulanmıştır ve zamanla dağılmıştır.
ikinci sorun da şudur: menderes'in, demirel'in içten sorgulanmadaki yetersizliklerinin, 27 mayıs'ın, 12 mart'ın oluşumunda etkisi nedir? demirel'in, dp kadrolarının önderlerine uzak durmasıyla özal'ın, ap içinden demirel karşıtlarıyla kurdukları yakınlıkların, tartışması olduysa da, yeniden örgütlenmede ne yararı olmuştur? günümüzde, akp'den "fetö" ayıklaması mı yaşanıyor; yoksa, türkiye'den, "fetö ayıklanması" yaşanıyormuş görüntüsü mü sürdürülmek isteniyor?
akp'nin sürdürülebilirliğinin ve sürekliliğinin akp içinden sorgulanmasıyla ilişkisini akpliler gerçekleyebilir mi? akp, içindeki tartışmaları bastırmayı yeğledikçe, birgün, bu soruların akp dışından sorgulanması akp'nin geleceğini belirleyecektir. akp'nin "fetö" ile paylaşamadıkları nedir? karşıtlaşma 15 temmuz utancı öncesi ve sonrası diye yaşandı; yaşanıyor. yaşananlar akp içi midir; yoksa, daha doğrusu, akp'yi dıştan sorgulama olarak alınmalıdır diyemez miyiz? akp ile "fetö" çatışması benzeri olmayan bir olgudur.
türkiye'de, siyasette, akp'nin içinden sorgulanması yaşanmadan bir yere varılmaz.
23 eylül 2016, college station, texas.
