türkiye içte ve dışta barış düzeninden uzaktır bir süredir. barışı özlemek savaş koşullarını zorlamakla olmaz. içeride parçalanmışlığı zorlayarak ve dışarıda olmayan gücünle esip gürlemekle bir yere varılmadığı anlaşıldı mı?
rusya'yla, israil'le ilişkilerin yeniden olağanlaştırılması sevindiricidir. israil'le, rusya'yla karşıtlaşmanın gereksizliği nice söylendi. gelinen yer türkiye'nin durması gerektiği yerdir. türkiye, filistin ve arap tedhişçiliğinin yanında duramaz; israil'in baskıcı yönetimlerinin de destekçisi olamaz. türkiye filistin bağımsızlığının da gerçekleştirici gücü değildir. türkiye, rusya'da baskıcı ve özgürlükçü olmayan yönetimle birlikte küreselde yeralamaz. türkiye, iran'ın, ırak'taki, suriye'deki ve yemen'deki kazanımlarını durdurmak için ırak'ta, suriye'de ve yemen'de savaşçı konumdan uzak durmalıdır.
uzak durmak edilginlik değildir. etkinlik: yakınlaşmak ve içinde olmakla gerçeklenmez. davutoğlu danışmanlığında olanlar ve gelinen noktada tek sorumlu davutoğlu değildir. davutoğlu'nun siyasi gücü yoktu ve olamadı. davutoğlu'na stratejik derinlik kazandıran, öne çıkaran akp kurucuları ve egemenleri sorumluluktan kurtulamazlar. siyasi sorumluluk, düşünsel sorumluluktan önceliklidir ve belirleyicidir.
akp'nin, "arap baharı" ile değişen ortadoğu'da savrulmasının, türkiye'ye getirdikleriyle getireceklerini öngöremeyen akp yetkilileri akp'de egemendir ve değişmemiştir. türkiye'nin akp sorunu değişmeden süregitmektedir. akp karşıtlarının kültürel bağlamda gösterdikleri tepkilerin getirisi olmadığı eksilmeden sürüyor. niteliksiz ve yetersiz akp yöneticilerinin yerlerini korumalarındaki siyasi gücü, seçmenlerin aptalca davranışları olarak tanımlamaktan öteye anlamlandırmaya varılamadı. ayrıca, türkiye'nin temel değerlerinin islâm'dan, türklük'ten ve türkiye'den kaynaklandığına tepkili olmanın getirisi olmadığı açıktır. akp'nin türkiye'de sorgulanmasının değişmediği değişmeden sürüyor.
türkiye'nin halep ve musul'da tarihsel hakları dış siyaseti ve içten karıştırılması cumhuriyet tarihinin bitmemiş sorundur. bunun günümüzdeki yansıması: ırak ve suriye'deki devletçikler; türkiye'de devlet içinde devlet olma sızmalarıyla etkinlikleridir. cumhuriyet'in temel algısı olan ümmet, enternasyonalizm, yerellik, mezhepçilik, tarikatçılık ve olmayacak ikili birlikteliklere, uzaklık yerine, "güç gösterisi" olarak 2002'den bu yana yakınlaşmalar akp bitmeden, akp gitmeden durmak bilmeyecektir.
güç budalılığını güç olarak görme yanlışlığıyla buradayız. türkiye, yeniden, çevresine, ırak, suriye, mısır ve iran diye bakışa gelmelidir. türkiye ışid'i bitirecek güç ya da sonunda ışid'i bitirdi diye musul'la, halep'le güçlenecek değildir. türkiye, yerinde durarak ve rusya'yla, abd/ab'yle birlikte olarak gücünü sürdürecek güçtür. türkiye esad'ı bitirecek, haydar el-abadi'yi değiştirecek, hasan ruhani'ye yön verecek güçte değildir. türkiye'nin gücü içteki saldırganlardan yılmayacak, dışarıdan saldırılara direnecek güçte olmasıdır. 1990'da abd'ye dur deme gücünden yoksun olmakla gelinen günümüzde, geriye gidip de, 1990'ı ya da onun hazırlayıcısı 1980'i suçlu görmekle, göstermekle de siyasi kazanım olmaz.
ışid, küreselin sorunudur ve türkiye de, küreseldeki gücüyle ışid'e karşı yerini alacaktır. musul ırak'ın, halep de suriye'nindir. türkiye'nin içteki ve dıştaki siyaseti bunca yalın ve açık olmalıdır. türkiye'nin avrupa'dan uzaklaştığı günlerde ışid'e karşı savaşta avrupa'ya güven verecek konuma gelmekten önce, türkiye'nin içteki güvenliğine göre adımlarını atmalıdır.
1 temmuz 2016, izmir.
