ışid yerinde beklemede. öte yandan ırak'ta, suriye'de ve avrupa'da rastgele kıyımlar durmaz görünüyor. ışid'e karşı saldırıya tepkiler midir yaşananlar, rastgele kıyıcılıklar? ışid karşıtı olarak bakınca da: ışid'e karşı birleşik davranmayı hızlandırır mı bu kıyamlar?
çok açıktır ki: abd kendi başına ışid'e saldırmayacaktır. rusya da yapamaz. türkiye yapmıyor. avrupa içinse, birliği'nden kuşku değişecek değil. uzaklardan çin gelecek diyeni akıllı saymazlar. bağdat'tan, erbil'den gelip de musul'da ışid'in sonlandırılacağını abd uzmanları dışında öngören yok. birlikte davranabilirler mi? abd rusya'yla birlikte cenevre(1-2) ve viyana'dan ötesini yapamadı. uzlaşımları gereklidir ama, önde ölecek güçler geliştirmek ve komutasını gerçeklemek yılları bulur. o zaman?
türkiye'nin rusya'yla ışid'i bitirmesi düşünülemez. türkiye musul'a gitse orada yaşayabilir mi? yaşatmamak için her türlü ikili, çoklu bileşimleri derlemek günümüzde zorlu olsa da, olanaksız görünmüyor. oysa, ışid gerçekliğinde olabilir çözüm: abd/ab ile rusya, türkiye ve iran'ın ortaklaşa eylemliliğini gerektiriyor. bu olur mu?
birleşmiş milletler çatısında beşli veto gücündekilerin uyumlu birlikteliğinde türkiye ile iran'ın olurunda davranılıncaya patlamalar, kıyıcılıklar sürecektir. tek başına ya da ikili birlikteliklerin yetmeyeceği çoklu birliktelikler olmadığından yarın için birliktelik oluşuncaya rastgele kıyamlar durmayacaktır.
günümüzün tarihsel demokrasilerinde, içine kapanma ve içerilerindeki korku körükleyicilerinin çekicilikleri önce abd'de ve sonrasında da fransa'da büyük deneyimden geçecektir. abd'de donald trump, fransa'da marine le pen sıradalar. kazanabilirler mi? adaylıklarının bunca ilgi görmesi yeterince anlaşılmış değildir. trump ve le pen benzerlerinin ilgi odağı olmaları seçim yitirmeleriyle de geçecek değildir. o milyonlarca toplanmışları yönlendirecekler uzun süre olacaktır. gelen onlarca yıllar demokrasilerde oygücünün gerekliliğiyle sınırlandırılması uğraşı yaşanacaktır.
türkiye'nin yalıtılması onun da yalıtılmasını getirdi. akp içinden sorgulanmanın yaşanmaması onun gücünün ve sürekliliğinin göstergesi değildir. akp dışından sorgulanmalar keskinleştikce akp'de sorgulama olacaktır. soyut darbe ve cemaat örgütlenmeleri varsayımlarıyla yapay gündemler bir biçimde tepkileri ortaya çıkaracaktır. devlet içine sızmalarla devleti özel çıkar odaklarınca yönlendirmeler akp'nin üstünden geldiği geleceği hedefler değildir. akp'den önce ve akp'den çok, o tür odaklara duyarlılık ve karşıtlık, akp'nin görünüşü kurtarıcılığından yaygındır. akp sevgisi yoktur ve öfke yagındır. gerilim de sürekliliğinden gerilemiyor.
[bu noktadan öncesi 15 temmuz kalkışması bilgisi öncesi yazıldı.]
türkiye'de beklenenin ve istenenlerin olmayışı bugüne özgü değildir. türkiye'nin geleceğinde akp olacak mıdır? olacaksa da, bugüne değin olan değişken akp'nin yeniden değiştiğini yaşayacağız. nereye olduğunu yaşayarak bileceğiz. demokrasi kahramanlığı ve kurtuluşçu öne çıkmaların geleceği olmaz. bugün olmasa da, birgün, siyasi partiler, içlerinden de sorgulanacaklardır.
15 temmuz 2016, izmir.
