türkiye siyasetinde, görünürde, dört parçalılık parçalanmak bilmiyor. türkiye'de demokraside gerilemenin temeli, bu dört parçalılığın değişmemesidir. oysa, kime sorsanız: siyasette başlıca sorun onun değişmemesidir. türkiye'de siyaset ona odaklıdır. türkiye'de akp de ona göre onunla belirlenmektedir görünüyor.
akp içinden ona göre değil de, bize göre siyaset özlemcilerinin sürekli elenip dağıtılmaları sonrasında, onu sorun etmekten ötesini deneyen çıkmıyor. akp sen değilsin; akp biziz diyecek akp'yi parçalar ve türkiye'yi ardına katabilir. bu olmuyor. açıktan, akp içinde yaşayarak ona akp sen değilsin; akp biziz, bizle olur diyen çıkmadıkça akp onun görünüyor; onunla oluyor. onunla akp'de olmayı, akp'de yaşamanın tek biçimi sayanlar, birgün, ona karşı gelememenin getirdiği elenmeyi yaşıyor. abdüllatif şener'den bülent arınç'a, abdullah gül'den çelik, babacan ve çiçek'e değin benzerlerinin akp içi ve akp sonrası siyasilikleri kısaca budur.
onun akp içinde sürekliliğinin tamamlayıcı davranışı da: akp seçmenlerine yakın siyasiliklerin onu zorlamalarının önünü kesmek. bu konuda da, olası çıkışların öndekilerini, akp içine çekerek eritmedir bu siyaset. ertuğrul günay, süleyman soylu, numan kurtulmuş ilk akla gelenler oluyor.
kısacası, akp'deki olası parçalanmayı adlarını sıraladıklarımızdan beklememek gerekir. akp'de ona karşı isyan etmeden elenip karşıtlık gösterenlerin etkisizliğini görmezlikten gelemeyiz.
davutoğlu değişik örnek olarak yaşandı. davutoğlu'nu akp içinde ona karşı olanlardan ayırdeden özellik ise: ona karşı oluşunu ona sezinletmeden ve akp içinde örgütlenmek siyaseti sayabiliriz. davutoğlu, bir yandan, onun seçtiği, ondan sonrasının siyasetçisi olurken; onsuz da siyaset yapılabilirliğin bilinciyle kendi örgütlülüğüne özendi görünüyor. nereden çıkarıyoruz bunları? kamuda paylaşılanları yoksayamayız. davutoğlu gidişini, ayrılışını kendi seçmesi olarak görmedi ve göstermedi. davutoğlu'nun bir süre daha konumunu korumasının ona getirisinin olmayacağını gördü ve gösterdi.
davutoğlu, bugün için, onu aşamadığından öteye, onsuz siyasette olamayacağını da gösterdi. gitmeden durabilir miydi? davutoğlu gitmeden kalamayacağı noktada yakalanmıştır diye düşünmeliyiz. buradan çıkarılacak pekçok siyasi davranış düşünebiliriz. ilki açıktır: onu kullanarak onun üstüne çıkmak, onunla onun beklentileriyle uyumsuz siyasi davranışların, yılanın başı anlayışıyla ezileceği görülmüştür. yarın birgün davutoğlu'nun yapamadığını yapmayı deneyecekler için düşündürücü olmuştur davutoğlu siyasiliği. bir de: sen onun yanına taşıyıcı katamazken; onun, senin içinde uçları olduğunu düşünmek gerekir. davutoğlu, onun adına davutoğlu'yla olanların taşıyıcılıklarıyla gitmiştir.
bunlar geride kalmıştır ve akp onunla yürümektedir. yeniden davutoğlu ya da davutoğlu'nun yapamadığını başaracak çıkar mı? evet, bir biçimde, davutoğlu ya da davutoğlu benzerinin akp içinde olabilirliğini tümden yoksayamayız. davutoğlu da, davutoğlu benzerleri de akp'dedir. davutoğlu gibi elenenlerin ya da davutoğlu benzerini yaşatacakların akp'deki uzantıları yenilgilerine karşın yeni adımlar atmadan duramayacaklarını akılda tutmak gerekir. kısacası, akp dağılmıyor, parçalanmıyor ama, hergün daha çok parçalıdır. 22 mayıs'ta akp birlikteliğini pekiştirmiş olmayacaktır.
akp dağılmadan parçalılığını sürdürürken chp de, mhp de ve hdp de çok pa rçalıdır. mhp'nin parçalılığından mhp'de ikilik durdurulamayacak noktadadır. mhp'nin genel kongre toplayamaması ya da toplanmanın yasallığının yargılara düşmesi mhp'de parçalanmanın bastırılamaz noktaya dayandığını göstermektedir. mhpliler olacaktır ama mhp olur mu kuşkuludur.
chp'de baykal'ın elenmesiyle kılıçdaroğlu oldubittisinin chp'yi güçlendirmediği açıktır. chp'nin içinden kılıçdaroğlu'nun üstesinden gelecek siyasi örgütlenmenin varlığı etkisizdir.
hdp de paramparçadır. hdp'nin yöneticileri, destekçileri dururken çocukları, gençleri ortaya sürenler gelinen noktada yenildik demezler. hdp'nin yönlendirmediği ama, ençok da hdp'nin yönlendiği sokak savaşları, hdp için de, türkiye için de yararlı olmamıştır. hdp'nin yarın parçaları biraraya getirecek siyasi hedefi ve çekiciliği sonlanmaya yönelmiştir.
akp'de onun istediği: akp dışındakilerin parçalanıp dağılmalarıdır. akp karşıtlarının istemi de: onun akp'yi yöneten olmaktan kısıtlanmasıdır.
dört parçalı siyasetin kendi içinden yenileşmeyle sürdürmeleri olanaksız görünüyor. dört parçalı siyasetin iki parçalı siyasete indirgenmesinin olabilirliği neyi değiştirir? ikili karşıtlıkta, türkiye'de siyaset demokrasi temelinde nasıl ilerleyebilir? bunlar sıradan ve yanıtsız sorulardır bugün. yarın ise bu soruların yanıtlanmalarından önce karmaşıklaşması daha olağan görünmektedir.
abd'de cumhuriyetçiler parti dağılmasın diye trump'ın adaylığını önleyememenin tıkanmışlığında trump'ı evcilleştirmeyi denemekteler. donald trump evcilleşir mi? yoksa, evcil hillary clinton abd'nin ve küreselin zorunlu başkanlığını gerilimsiz nasıl yürütebilir? abd'de siyasetin tıkanıklığı abd dışındaki despotların iktidarlarını yürütmesinin önünü açık tutmaktadır.
13 mayıs 2016, college station, texas.
