türkiye'yi onun yönettiğini sanma yanlışı siyaset oluşturmayı zorlaştırıyor. 7 haziran'da türkiye o yönetemez noktasındaydı. 7 haziran'da, onu yoksayan birleşiklik yerine, onu yoketmeyi siyasete dönüştürmenin getirisi olmadı. gezi'yle yükselen yönettirmeyiz tepkiciliğinde dur durak yaşanmadı. 7 haziran öncesinde yönettirmeyizci karşıtlığın getirisi oldu. 7 haziran sonrasında onu yoketmek önceliklidir siyaseti gerilemedikçe akp'den kopmuşlar çoğalamadı. onun yönetemezliği değişmedi ama yönettirmeyiz diyenlerin aldığı darbe egemenliğini sürdürüyor.
evet, 1 kasım sonrasındayız ama, 7 haziran yaşanmadı sayılamaz. akp içinden, onun dışındaki seslerin arttığı ve giderek artacağı açıktır. siyaseti, akp yerine, onunla karşıtlaşma olarak sürdürenler 1 kasım'dan sonra yıkım yaşadı. ondan önce onu yaşatan akp'nin sorun oldğu bilinse de, onunla oyalanmada akp'nin onsuz varolduğunu yaşadık.
g20 türkiye toplantısı, önceden tasarlamış ve 7 haziran ile 1 kasım'dan bağımsız bir olgudur. g20 öncesi akp'de sessizlik ve içine kapanıklık egemendir. akp karşıtlarındaysa yönetim değişimi tartışması önceliklidir. görünürde, akp, gezi sarsıntısını atlatmıştır. akp'nin 2011 sonrası "açılım" siyaseti de, akp içinde üç dönemlik kısıtlama da yokedilmiştir. akp, bir anlamda, sıradanlaşmıştır. 2011'e değin gerçeklenmiş akp birleşiklikleri istendiği yönde evrilmemiştir diyebiliriz. çok açıktır ki, akp'de, 2011-2015 arasında yaşanan iktidar yozlaşması, 1 kasım'la geride kalmamıştır.
akp, 7 haziran'da açmazda idi ve 1 kasım'da yol ayrımındadır. 2002'den bu yana birbirine zorunlu görünen siyasiliklerin toplulaştığı akp ve çekirdekte değişim yaşanmıştır. bu değişim akp'de toplulaşmayı sürdürmeyi koruyacak mıdır? türkiye'nin çevre koşulları değişmediğine göre, akp'ye karşıtlık "ondan" önceliğe nasıl dönüşecektir? tbmm divanı oluşumuyla hızlanacak yürütme gücünü belirlemede, akp içi paylaşımlar uzlaşımla gerçeklenir mi? akp'nin içindeki uzlaşımlarla uzlaşmazlıklar türkiye'nin 1 kasım sonrasının belirleyicileri olacaktır.
türkiye'nin içinde akp dışındaki partiler genel toplantılarından yeni yönetimler oluşturabilir mi? sorun yeni yönetim oluşturmaktan çok yönetime aday olanlar seçimlerde başarısız olduklarında parti içinde yaşarlar mı; yaşatırlar mı? parti içlerindeki tartışmadan arınmayla sonuçlanma partileri olduğundan da küçültür. akp'nin 1 kasım'la ayrıcalıklı konumu budur. akp'de yürütmede yer almayanlar ya da dışlananlar anında parti dışı kalmazlar ama, akp dışı partilerin içlerinde arınma uğraşlarında akp'nin yıkılmaz, dağılmaz varsayımıyla sorgulamayı seçebilirler. akp, parti içinde tartışma için 1 kasım öncesinden daha tedirgindir. bir yandan akp'ye dönen oyları korumakla çoğalmak özlenirken; öte yandan da, sorgusuzluğun geliştirdiği güç yozlaşmasına, 7 haziran tepkisinin olabilirliği gerçeği bilinmektedir.
akp için de, akp karşıtları için de ve sonuçta, türkiye için de, değişmeyen sorun ve belirleyicilik: suriye ve ırak'ta sınırötesi eylemliliktir. akp'nin tek başına türkiye'yi sınırötesine taşıyacak gücü ve dayanıklılığı yoktur. abd/ab ise türkiye'yi, suriye ile ırak'taki yerel güçleri, karadan saldırıda önden değil de ardından desteklemeyi sürdürmektedir. abd/ab güçleri savaşta doğrudan yeralmadan türkiye'nin sınırötesinde olmayacağı, 2012 sonundan bu yana değişmedi. benzeri biçimde, abd/ab'nin türkiye'den ve yerel güçlerden onlar adına savaşın önlerinde olmalarını bekleme de değişmiyor. viyana görüşmeleri de savaş alanında abd/ab yerini güçlendirmeden etkili olmayacaktır.
g20 öncesinde durum gerilimsiz görünse de, heran değişebilirliği içinde gizliyor. tbmm oluşumuyla akp'nin yeniden yürütme gücü oluşturmasıyla yaşanacak gündem 7 haziran sonrasından da gerilimli gelişecektir. g20'nin yıllık toplantısında küreselin "mali" uyumluluğu ve yolsuzluklarla uğraş gündeminden çok suriye-ırak ile yerelden küresele yayılan "şiddet"in öncelik kazanacağı yanılsamadır. g20 toplantısı, paris'te yaşananlardan, görünürde etkilenir görünse de, özünde etkisi olmayan bir etkinlik olarak yaşanacaktır diyebiliriz.
13 kasım 2015, college station, texas.
