algılar önemlidir. gerçeklikse sonunda belirleyendir. türkiye'de genel kanı ve yaygın algı açıktır: 7 haziran seçimleri akp'nin istediği yönde gelişmedi ve akp için tek çıkış savaş oldu.
akp'nin 7 haziran'dan yenik çıkması, beklenmeyen değildi. akp'nin savaşı başlattığı algısı kimin yanılgısıdır? akp mi 7 haziran'dan yanılgıdadır; yoksa, akp karşıtlığı mı yanılgıdadır? büyük soruları sormak çoktan gerilerde kaldı. türkiye'de içte, dışta savaş görenler için algılar, yanılgılar tartışması anlamsızlaşmıştır. akp siyasi olarak iktidar savaşındadır. akp karşıtları da, her ne olursa, akp gitmelidir hedefinde dağınıktırlar.
türkiye'de, çok açıktır ki, isyan durumunda olanların, akp'nin gücünden yararlanmak algılarıyla akp'nin güçsüzlüğünden yararlanma yanılgıları birbirini izlemiştir. akp güçlü olduğundaki kazanımlarını kalıcılaştırmakta da, akp'nin güçsüzlüğünde de yanılmışlardır. türkiye akp'yle güç değildi; türkiye akp'den güçlüdür. akp'yle savaşarak türkiye'yle savaşır konuma gelmekte duramadılar. pkk için de, kck için de, dbp için de ve apaçıktır ki, hdp için de algılarla gerçekler çakışmadı.
türkiye'de acılı günler, zorlu günler algıların gerçeklik olmadığının anlaşılmasıyla da durmayacaktır. ırak'ın işgallerle, içsavaşla dağılmış toplumsallığı ve devlet yapısından ortaya çıkan devletçik görünümlerinin sürdürülebilirliği olacağı algısıyla suriye'deki devlet yapısının çökmesi ardından benzerinin yinelenmesini türkiye'de denemenin anlamı da, gereği de yoktu. 7 haziran'dan bu yana yaşanan acıları akp-hdp ya da devlet-pkk karşıtlıklarına indirgeme algıları yanılgısı da gerçeklikle uyuşmadı. hdp olarak akp'ye saldıranlar da, pkk olarak türkiye'de devleti zayıflatır sananlar da yanılgıdadır.
türkiye'nin gerçekliği, suriye ve ırak gerçeklikleri değildir. ırak'ta da, suriye'de çoklu siyasilik ve çoğunluk egemenliği yoktu. ırak'ta, suriye'de tek parti egemenliği çoğunluğu temsil etmiyordu. ırak'ın, suriye'nin devlet yapıları toplumdan yetki alan değil; topluma dayatılmış egemenlik güçleriydi. ırak'ta, suriye'de kurumların, yapıların ve ulusallığın gelişme düzeyinin yetersiz olmasıyla, "soğuk savaş" seçmelerinde küreselde yenik düşenlerle yan tutmuş olmaları da belirleyiciydi.
türkiye, "soğuk savaş"ta savaşın içinde olmadı ama, savaşanlardan yenik olmayanların yanındaydı başından sonuna. ırak da, suriye de "soğuk savaş"ta yenilenlerle birlikte oldular ve sovyetler birliği'nin yenilmesinden doğrudan etkilendiler. sovyetler birliği'nin tarihten eksilmesinden ırak ve suriye sorumlu değildir ama, ırak ve suriye yönetimleri kendi toplumlarına yenik konumunda olmaları "soğuk savaş" seçmelerindendir. ırak ve suriye sovyetler birliği'yle birlikte yeniktirler. tarihsel gerçekleri, olmayacak algılarla yanıltmak gücü yoktur. ırak ve suriye yönetimlerinin yaşamak uğruna toplumlarının parçalanmasına direniş göstermeleri de antiemperyalizm değildir.
türkiye'de, özellikle 1989 sonrası, küresel gerçeklikte yanılan ve yanıltıcı olmaktan uzak kalamayan saddam, esad, kaddafi, miloseviç ve benzerlerinle yan tutma gerçekliklerle çakışmadı. siyasette de, tarihsel gelişmelerde de yenilen, yıkılan yanında olanların insan, hak, özgürlük, demokrasi, barış ve benzeri büyük sözcüklerle olmayacak algılara yaslanması yanılgıdır ve bitiricidir. günümüz türkiye'sinde cılız barışçıllık çağrılarında yapayalnız kalanların, durup da düşünmelerini beklemek yanıltıcı olur. yanılgıların yenilgileri getirmesi ve yenilgilerin de tükenişe varması yeni ya da türkiye'ye özgü değildir. tarihin, siyasetin, toplumsallığın temel ve değişebilirliği zor olan yasallıkları demeyelim ama, gelenekleridir algıyla gerçekliğin çakışmaması ya da yanılgıların yenilgiyle noktalanması.
akp'nin hdp ile uzlaşık görüntüsünden geliştirilen akp'ye yakınlık ve hoşgörü algısının yanıltıcılığı sürmektedir. hdp'nin akp'yle savaşmaktan yitirdiği ve yitireceği açıktı. akp'nin hdp'yle savaşmaktan kazancı, akp'nin hdp'yle olması gerçekliğinden azdır. türkiye'de, akp'ye karşıtlıkta, hdp'nin siyasi varlığı katılımcı olarak düşünülemez. 7 haziran'ın getirdiği bir gerçeklik akp'nin güçsüzlüğünün yaşanabilmişliğiyse; tamamlayıcı olanın da hdp'nin akp karşıtlığı cephesinde yerinin olmadığının görülmesidir. algılarla yanılgılara kapılmadan yenilgiden tükenmeye varmadan hdp türkiye gerçekliğine uyumlanmayacaktır. akp de pkk konusunda bir uçtan öteki uca sıçramaklarla türkiye gerçekliğinde iktidarını sürdüremez. türkiye'de akp olmadan, hdp olmadan siyasi iktidar oluşumuna hdp, akp'yle savaşarak aracı olmuştur.
akp, 12 eylül'de genel kurul toplantısı'nda da parti içinde gelişen tepkileri bastırmayı akp'nin birlikteliği görünümü algısına dönüştürmeyi seçmiştir. algıların yanılgısıyla gerçekliğin yaşanması 12 eylül'de olmasa da, 1 kasım yolunda olmasa da, 1 kasım sonrasında akp'nin ve türkiye'nin gerçekliği olarak yaşanacaktır.
akp ile hdp birlikteliği türkiye'de kuşku, korku ve sürekli gerilimdi; akp ile hdp karşıtlığı ise kuşku, korku ve gerilimin savaş durumuna dönüşümü olarak gerilimi süreklileştirmiştir. akp'nin, hdp'nin yaşattıkları gerilimden kazanarak çıkmaları boşuna beklentidir. akp de, hdp de kitleselliklerini türkiye'nin gerilimine katmakta yetersiz kalmaktadır. akp de, hdp de ardlarında gerilimden yana kitlesellikleri olmadığı gerçekliğini algılamaktan uzaktırlar. akp'nin de, hdp'nin de ardlarında korudukları kitleler gerilimi arttırıcıdır ve gerilimi azaltacak gücü bulmayacağı gerçekliğine gelmeleri kolay olmayacaktır.
akp ile hdp küçülmediği sürece türkiye'de gerilim, kargaşa durmayacaktır; gerilimin, kargaşanın sürekliliğinden yararlanan olmaz; yanılanların yanıldıklarını anladıklarında geriye dönüşe güçleri kalmaz. türkiye'de giderek artan gerilimi arttırmakta doludizgin gidenlerin tökezleyeceklerini öngörmek sıradanlaşmıştır.
akp, hdp derken, abd iran uzlaşımı abd meclislerinde nasıl oylanıyor ya da suriye'de rusya'nın yerleşikliğinin yaygınlaşması sürdürülebilir mi, akp genel kurulu'nda konu olmayacaktır. ingiltere'de mayıs seçimlerinde büyük vurgun yiyen işçi partisi, sosyalist başkan seçerek, david cameron'un önünü iyice açtığının chp örgütünde sözkonusu olmayacağı da sıradanlaşmıştır. bu arada, musul ışid'in denetiminde; halep'te, esad'ın egemenliği kurulamıyor, ukrayna'da rusya gerilemeyecek, kırım rusya olmuş bize ne diyebilir miyiz?
11 eylül 2015, college station, texas.
