türkiye'de ateşle oynama sürüyor. enson 1970'lerde ve 1990'larda orta anadolu'da acıları yaşanmış "alevi"lere saldırıları, şimdi de, büyük kentlerin içinde yaşatmaktan uzak durmak yerine, üstüne gidiliyor. akp'nin, "bana yar olmayan"ın anlamında körüklenen kargaşadan, yararlı çıkması düşünülemez. akp'nin, başından, kendi dayandığı toplumsallıkları güçlendirme uğruna karşıtlarının yoksayılmasına yönelik siyasiliklerine destek güç olmuş yumuşak güçlerin çoktan kopmakta olduğunu biliyorduk. akp'nin, akp'yle hiç olmamış, hiç olmayacak güçleri yoketmesi düşünülemez. akp'nin en önemli varlık nedeni, 1990'ların toplumsal kabarışlarını önlemede elverişliliği idi. akp'nin, içte ve dışta, bu elverişlilikten oluşan gücü, öz gücü sayması, akp'yi yanıltmıştır. akp yanıltıcı gücünü kötüye kullanarak iktidarını sürdürüyor görünse de; türkiye'de gerilimin ve karşıtlığın sürdürücüsü olarak iktidarını sürekli kılamaz. akp'nin içinden bu anlaşılıncaya, türkiyedeki gerilimlerin durmayacağını söyleyebiliriz.
türkiye'de de, tüm ülkelerde ve toplumlarda olduğu gibi gerilimlerden karşıtlaşmanın dışında kalanlar yararlanır. akp'nin ateşle oynamakta dayanağı var mıdır ya da nedir? bilinmiyor. yoktur diyoruz. öyle düşünmek istiyoruz; öteki türlüsünü düşünmek de istemiyoruz.
tarihin bitirdiği ikiliklerden, karşıtlıklardan yeniden beklentiler ummak ve beklentiler geliştirmek yanlısı olanların, tarih bilgisinden, toplumbilimden, siyasilikten ne anladıkları açıktır demeyelim de, hafifletici olarak, anlamadıklarını vurgulayalım. günümüzün türkiye'sinde, içteki ayrımlardan, ayırıcı karşıtlıklarla siyasi kazanım olmaz. olacak olan kanlı kargaşa olur; acılara acı katılır.
afyonkarahisar toplantısı sonunda akp, birleşik olarak, cumhurbaşkanı adayını belirleyecekti. önce soma, sonrasında okmeydanı ve 10 haziran'a ne kaldı? arada mayıs günleri ve sonrasında da haziran günleri. 1 haziran'da ağrı'da ne olur, yalova'da ne olur beklenir mi? belli ki, türkiye'nin bölünmüş, parçalanmış görünümünü toparlayıcı olmaktan çok, yeni parçalanmışlığa da neden olabilir yenilenen seçimler.
akp, cumhurbaşkanı seçimlerinde, uyumlu, uzlaştırıcı ve birleştirici bir adayda geciktikçe; akp karşıtları da zaman kazanıyor. yanıtını bilmediğimiz soru ortadadır: akp karşıtlığı 10 ağustos'a bir adayla çıkabilir mi? 10 haziran'a çok kalmadı; arada neler oluru şimdilik atlıyoruz. olağan bir süreçte olmadığımızı söylemekle yetinebiliriz. olağan işleyişte olmaması gerekenlerin olmasına alışkındır türkiye.
afganistan'da seçim sonuçları açıklandı. afganistan'ın ulusal parçalanmışlığının getirdiği sonuç beklenmedik değildir: abdullah abdullah ile eşref gani ahmedzay 14 haziran'da ikinci aşamada seçime girecekler. afganistan'da paştun ile tacik uzlaşımı nasıl sağlanacak ya da gerçekten uzlaşım yaşanacak mı? paramparça afganistan, uzlaşımsızlığını mı sürdürecek; yoksa, birleşecek gücü bulabilir mi? afganistan mı olacaklar; yoksa paştun ve tacik olmayı sürdürmekte direnecekler mi?
afganistan paramparça, 5 nisan'dan sonra, 14 haziran seçimine giderken; ırak seçimlerinin sonuçları da açıklandı. ırak'ın üç parçalı ulusallıktan kopmuşluğu her üç parçanın da enaz üç parçalı olduğunu yeniden gösterdi. nuri el maliki'nin ençok oy ve temsilci kazanması ırak birliği'ni korumayı nasıl getirir? daha da önemlisi: her üç parçanın içindeki her üç parçanın da birlikten çok birleşiklikler ya da "geçici birliktelikler" olduğudur. bağdat'ın güney'i maliki, sadr ve hakim diye kendi içinde birlktelikler gerçeklemiş görüntüsünde üç ayrı siyasilikte ayrışmış durumda. bağdat'ın kuzey'e ve batı'ya yönelen dar çevresinde de: usame el nejeyfi, iyad alawi, salih el mutlak diye enaz üç büyük bölünmüşlük. bağdat'ın kuzey'i de değişik değil: barzani, talabani ve nevşirvan diye kendi içinde de parçalardan oluşmuş üç parçalılık. bunca parçadan, üç ay içinde, nasıl birleşim ve hangi uzlaşım gerçeklenebilir? kerkük'ün bağımsızlığı ise apayrı ve değişmez bir gerçeklik olarak ortada sürüyor.
türkiye ise, ırak'ın bölünmüşlüğünden türkiye'ye yeni birliktelikler geliştiririm bilinmezliğinde ırak'ın petrolünün pazarlamasında aracı olmak fırsatçılığı oldubittisini akp siyaseti olarak yürürlükte gerçeklemekten uzak durmamakta diretiyor. kısacası, seçim ırak'a ne yenilik, ne de değişim getirdi. ırak, onca parçadan bir yönetimi zor da olsa oluştururken; gerilimi azaltıcı çözümü bulması gerilimden uzak olmayacaktır.
mısır'dan sonra, tayland'da da toplumun ikili yapısından ve uzlaşmaz gerilimden ortaya çıkan askerler sorunların ötelenmesini getirecek geçiciliği getirdiler. tayland'da askerler uzlaşmazları nasıl dağıtırlar ve yeniden nasıl uzlaştırırlar bilinmez. mısır'da, mısır'ın egemenlerine göre halka sunulan iki adaylı seçimden, abdül fettah el sisi'nin kazanmasından çok, hamdi sabah'ın alabileceği oyun neyi temsil ettiği ya da neye karşıt olduğunu anlamak kolay olmayacaktır diyebiliriz.
23 mayıs 2014, college station, texas.
