türkiye'de gündelik de, siyaset de, "erdoğan" diye yaşanıyor bir yılı aşkındır. akp içinden dur denmedikçe, bir süre daha böyle gidecek görünüyor. hep böyle gitmeyecek diyenlere güvenin azalmaya başladığı günümüzde, yine de, güvenle böyle gitmeyecek diyenlerin çok olduğunu düşünmeliyiz.
türkiye'de dörtlü siyasetin kendi içinde donduğu ve birbirinden alıp vermesinin önlendiği yeni bir durum değil. bir yere değin bu donmuşluk sürecek. an gelecek donmuşluk çözülecektir. uzun süre, iktisadi duraklama ya da gerilemeden beklentileri olanların öngörüleri yaşanmadı. iktisadi gerilemenin yaşanmadığı gerçekliği, yaşanmayacağı düşüncesini geliştirdi akp yanında. oysa, çözülmeler, salt iktisadi çöküş sonrası yaşanmaz. türkiye'de yaşananların iktisadi yaşamı durdurmaya götürdüğü beklentisine yaslanmanın gereği yoktur. ayrıca, iktisadi çöküşle yaşanacak akp içi kargaşanın türkiye'den götürüsü de çok olur. iktisadi durgunluğun yaşanmamasını siyasi olarak değerlendirirken, akp'nin başarısından öteye, türkiye'nin gücü olarak görmek gerekir. türkiye, cumhuriyet tarihi boyunca iktisadi olarak hep ilerledi. bölgeler arası gelişimlerde eşitsizlikler olmasını bilinçli bir bölgecilikle açıklamak yanlıştır. ayrıca, türkiye'de bölgeler arası eşitsizliklerden öteye, gelir bölüşümündeki eşitsizlikleri de cumhuriyetle açıklamak ilkelliğini sürdürenler hep olmuştur. toplumsal eşitsizliklerden yola çıkarak cumhuriyet'i sorunlu ve sorumlu saymak da son on yılların temelsiz, dayanaksız kolaycılıklarındandır.
akp'ye dönersek ne görüyoruz? 2002'den bu yana akp içinde tartışmalar yeterince kamuya yansımazdı. 2007'de, abdullah gül cumhurbaşkanlığı'nın tartışmalarında, günümüzdeki yaygınlıkta ve derinlikte akp içi tartışma olmadığını söyleyebiliriz. tartışma olması parçalanma ya da bunalımı getirmez sonunda. tartışmaların varolan bunalımları gidericiliği de vardır. 2007'de yaşanan, kısıtlı akp içi tartışmaların bunalım getirmediğini biliyoruz. akp içinden cumhurbaşkanı adayı olarak açıkta bunalım yaşanmadığından öteye, akp birlikteliği güç de kazanmıştı. akp'nin 2007 sonrası siyasi iktidar gücü 2007'ye göre daha üstündür. 2007'de kısıtlı tartışmayla varılan ve yaşanılan birliktelik 2014'te de yaşanacak mıdır? akp yanlıları için beklenti odur. akp dışı ve akp karşıtları akp içi bunalım yaşanmayacağına göre siyasi tartışmalarını sürdürmek zorundadır. akp dışı ya da akp karşıtları siyasi olarak nasıl bir tartışma içindedir? akp dışının ya da akp karşıtlarının kendi içlerinde birleştirici ya da birliktelik getirecek bir tartışma içinde olduklarını söyleyebilir miyiz? akp karşıtlarının görünümü akp'nin görünümünden daha çekici ve güven verici görünmüyor dersek yalın bir gerçekliği olduğu gibi söylemiş oluruz. akp içindeki tartışmanın sonlanmasını beklemekle, akp'nin güçlü konumunu korumasının sağlandığını öngörmeliyiz.
öyle anlaşilıyor ki: türkiye'nin dörtlü dağınıklığı dört ayrı adayla cumhurbaşkanlığı seçimini getirecektir. partilerin üst yönetimlerinin adaylarının seçmenlerce benimseneceğini düşünemeyiz. daha da ötesi, akp içi bunalım beklerken, akp dışındakilerin aday seçiminde ortaklaşa davranmadıklarından öteye ortaya çıkardıkları adayları kendi donmuş kitlelerine de benimsetmekte zorluk yaşayabileceğini düşünmeliyiz. akp içi bunalım beklenirken, akp dışının bunalım yaşaması da açığa çıkabilir. o durumda da, akp'nin birlikteliği değilse de, birlikte görünme gücü yükselir. akp dışı ve akp karşıtları siyasiliklerini akp karşıtlığından ötede toparlamaları gerekir. öyle bir gelişimin izlerini bugün göremiyoruz.
güçlenerek zayıflamak da olağandır. akp'nin kendi içinde birlikteliğini akp karşıtlarının dağınıklığından sürdürmesi durumunu öyle açıklamalıyız. öyle görünüyor ki: akp içi yarılma, seçim öncesi ya da seçim sürecinde ortaya çıkmayacaktir. akp'nin siyasi olarak tek korkusu akp karşıtı chp, mhp ve hdp akp'ye karşı seçimde birliktelik geliştiremeyecektir. o durumda, seçmenlerin birleştirici seçmede olacağını da beklememeliyiz.
türkiye'de akp'nin zoryönetim dışında istanbul, ankara, izmir, adana, eskişehir'de yasal düzeni korumasi ve sürdürmesi zorlaşmaktadır. 1 mayıs önlemleri ya da akp söylemi, bundan böyle olağan ve sıradan akp siyasiliğidir. akp'nin türkiye'yi yönetemezliği sürmekten öteye derinleşmektedir. akp yönetimindeki türkiye'nin iç seçmeleri zorbalaştıkça dış seçmeleri de yalıtıcı ve yalnızlaştırmayı hızlandırıcı yaşanmaktadir. akp'nin türkiye'nin dostu abd/ab'yi, geçmişte yanında görmesi nasıl yanlıştıysa; bir yıla yakındır, abd/ab'yi karşı yanda görmesi daha da yanlıştır. türkiye günümüzde bu ikili yanlışın açamazında çözümsüz konumdadır. dörtlü siyasette iç birlikteliklerin bunalıma dönüşmesi kaçınılmaz değildir ama, o bunalım yaşanmadan bir değişim beklemek de boşunalığını sürdürüyor diye öngörebiliriz.
üç gündür süren ırak seçimleri yenilik getirir mi? ırakta'ta yeniliğin tanımı açıktır: nuri el-maliki yönetiminin değişimi. ırak seçimlerinin sonuçları da, önceki ırak seçimleri gibi ayları bulacak sayım ve uzlaşımı gerektirecektir.
suriye'de kıyım sürerken, ırak'ta, afganistan'da kıyımlar sonlanmamışken; ukrayna'da yaygınlaşmaya yönelmiş kıyım günleri durmaktan çok artarak süregitmektedir. mısır'da başkanlık seçimine gün sayma başlamıştır.
2 mayıs 2014, college station, texas.
