türkiye'de siyasetin ve toplumsallığın parçalanmışlığı eskidir. türkiye'de, devletin içine sızmalar da yeni değildir. tüm bunlara karşın, yeni olanlar da, dün yaşanmış, bugün ortada değildir. uzun yılların, uzun uğraşların sonucudur devletin içinde devlet gibi oluşumlar. bunların yaygınlığı nedir? görevden alınmalarla önlenebilir mi? akp'nin, 17 aralık'tan bu yana sürdürdüğü görevden almaların, devletin, kamu yararına, kamu düzeninde yasallığın egemenliğini sağlayıcı mıdır?
akp'nin işlevi devleti yeniden örgütlemek ya da devleti yeniden yapılandırmak değildir. akp'nin birinci ve temel yanlışı budur. demokrasilerde, seçimle kazanılan oygücü, devleti "yürütmek" gücünü oluşturur. akp, seçimi kazanmasıyla birlikte, kararlı ve durmaksızın "devlet"i yeniden değiştirmekle yükümlü sanıyor kendini. yanıldığı ve yapamadığı ortadadır. yaparım ya da oldubittiler demokrasilerde olmuyor. sonunda, akp de, yıktıklarının altında yokolocaktır. seçimle kazanılan "yasama" gücü, "yürütme" gücünden de etkilidir. yasa yapmak en büyük güçtür. yürütme gücü, yasama gücünden daha gelip geçicidir. akp'nin anlamadığı ve artık anlamayacağı temel gerçeklik açıktır: demokrasilerde, seçimle kazanılan gücün değiştiriciliği devrimci olamaz. tbmm çoğunlukları evrimi de durduramaz.
31 mayıs 2013'le ortaya çıkan "gezi ayaklanması"nda; tbmm'de, yasal çözümler arama yerine, "sokakları" temizleme uğraşında dağılan akp'nin, demokrasiyi, seçimlerde çoğunluk sonucunu kazanmakla, sürdürmekle kısıtlı görmesi akp'yi bitirici olmuştur. akp'nin, ilk yanlıştan sonraki yanlışların içinde debelenmesi, birbirini izleyen, birbirini tamamlayıcı siyasi yanılgılardır. onca büyük bir kabarıştan yıpranmayacağı varsayımı ya da "gezi" olgusunu küçültürüm yanlışlığı, akp'den öteye, türkiye'yi ve demokrasiyi durdurma noktasında evriliyor. akp'nin kendini "geçerli" saydığı gücün temeli, 2011 seçimleridir. 1 haziran'dan bu yana gelişen türkiye'nin önünde, akp çözümsüz kalmıştır. dış güçlerin, içerideki uzantıları söyleminin, gezi'den bu yana etkisi olmadığı yaşanan gerçekliktir.
akp'nin, devletin yapısal dönüşümünü sağlayacak, ne programı, ne inandırıcı söylemi, ne de etkili kadroları olmadığı açığa çıkmıştır. "tepkicilik"le, geçmişi kötüleyerek, "mağdur" ve "mağrur" kükremelerle toplumun gerilimlerini yatıştırıcılıktan çok koparmaya ve karşıtlaşmaya yönelik gösterilerin yetmezliğinin neler getireceğini yaşayacağız. akp karşıtlığını, uzun süre, "darbe" istemiyle; akp karşıtlarını da, "darbecilikle" suçlayıcı söylemin getirisi tükenmiştir. akp'nin anlamadığı ve anlamayacağı açıktır: demokrasiler, yıkım için değişim aracı değildir; yapıcı değişimlerin oluşumunun, yasama, yürütme gücüne erişimidir. yargının, güvenliğin ve savunmanın kökten değişimi ve yeniden yapılandırılması, tbmm dışı güçlerin de, tbmm'de çoğunluğa erişmişlerin de gücünü aşar. akp, bu gerçekliğe direneceği diklenmesinden bir yere varamaz.
"gezi"yle ortaya çıkan durum yenilikler içeriyor. istanbul, ankara, izmir, adana, mersin, eskişehir kentlerinde önemli bir ayaklanma, direniş gücü ortaya çıktı. türkiye'nin öteki yörelerinde de alttan kaynamaların, etkilenmelerin olmadığını söylemek yanlıştır. günümüzün denetlenemeyen ulaşım ve iletişim olanaklarının getirdiği etkileşimi yoksaymak akp'nin görünürdeki siyasi konumudur. akp de çok açık biliyor ki: gezi yaşanmıştır, 17 aralık yaşanmıştır. türkiye akp sonrasına gitmektedir. akp'nin durduramayacağı değişim 30 mart seçimleriyle ya da ardından oluşacak siyasi gelişimlerle birdenbire olmayacaktır ama, olacaktır. değişim yaşanmıştır. yaşamadığımız seçimlerdir; yaşamadığımız değişimin getireceği siyasi değişimdir. o da kolay olmayacaktır ama, olacaktır. türkiye'de isyan durumundaki kitlelerin niceliği yetersizdir sayılabilir. isyanları, akp'ye saldırıları sessizce izleyen kitlelerin içine kapanıklığını değerlendirmek kolay olmayabilir ama, akp'ye direnmenin ötesinde diklenecek siyasilik ortaya çıktığında akp kitlesinin yığınlarla yer değiştireceğini yaşayacağız. kalabalıklar kolay toplanmazlar ama kolay dağılırlar. akp'nin türkiye cumhuriyeti'ne yeni bir yön verme eylemi etkinliğini yitirmiştir. akp, türkiye için değiştirici güç olmaktan hızla uzaklaşmaktadır. akp, kazanılmışlarını korumakta da güçsüz kalacaktır.
akp'yi siyasi olarak yıkacak oygücü yaşanır mı? yaşanmayacak diyen karamsarlar da, kötümserler de çoktur. akp'nin gelen seçimlerde, oygücünün sarsılmamasıyla güç kazanacak sanılan güçleri karalamakla, korkutuculukla varılacak bir yer yoktur. akp, kitleleri, demokrasi koşullarında, demokrasi hedeflerine odaklı, yasaların üstünlüğü işleyişiyle, yasalara dayanarak yürütemez, yönetemez. akp'nin zoryönetime geçmesi de, akp'nin zulümle yaşaması da olanaksızdır.
akp'nin gideceğinden çok, akp'den gidenlerden çok, akp sonrasının belirsizliğidir akp'yi ayakta tutan. akp'nin içinden de, akp'nin dışından da akp sonrası için ortaya çıkacak geçici siyasiler olacaktır. akp'nin karşıtlığını bugünkü chp'den ve mhp'den öteye belirsiz dış güçlerde araması, akp'yi yeni siyasiliklerde tıkanıklığa götürmektedir.
türkiye'nin içinde tıkanmış akp'yi aşması kolay olmasa da gerçeklenecektir. türkiye için sorun: gelecek günlerde gerçekleneceği tartışmalı olan cenevre-2'nin getirecekleridir. cenevre-2'de, abd ile rusya'nın yeri ve belirleyiciliği cenevre-1'den gelmektedir. cenevre-1'in sonuçlarının uygulanamazlığının getirdiği kanlı yıkıntı, bukez, cenevre-2'yle uygulanabilir barışa yönelenir mi? abd ile rusya, geçiş sürecinde, esad'ın olabilirliği konusunda, uzlaşık değil. iran'ın olmayacağı, türkiye'nin yetersiz ve güçsüz varlığıyla, zayıflamış ırak yönetimi ve suriye'de "karşıtların" neyi ve kimi "temsil" ettiğinin belirsizliğinde, cenevre-2'nin toplanması da, toplanamaması da türkiye'deki baskıyı azaltıcı olmayacaktır.
cenevre-2 günlerinde, erdoğan'ın brüksel'de gücü nedir? erdoğan karşıtlarına türkiye'nin içinde uzatmadığı uzlaşım elini, avrupa'da, türkiye'nin dışındakilere nasıl uzatır? erdoğan'ın 2013 boyunca çoğalttığı karşıtlarına, ab de eklenecek midir? erdoğan'la akp, onca cephede karşıtlaşmaktan güç olarak ortada kalabilir mi?
17 ocak 2014, college station, texas.
