türkiye'de siyasi değişimin öncesinde olduğumuzu söyleyebiliriz. gezi'de öne çıkanların türkiye'de siyasete katılmaları daha çok zaman alacaktır. gezi'den yeni siyaset umutları yeşermiştir ama, olacaktır demek gerçeklikle uyuşmaz. gelen on yıllar için önemli tohumları içermektedir gezi çıkışlılar ama, yılların direncine sabır ve direnç gösterecek dayanıklıkta olabilecekler mi? yeni siyaset ya da onlarca yıl sonrasının kentlilerinin özlemlerinin sürekliliğine iyimser olmanın ötesinde öngörüler için yeterince verimiz yoktur. tarihin doğrusal ilerlemediğiyle, tarihin ileriye doğru yaşanmasının, tarihin geçmişte yaşanmışlıklarıyla benzerlik göstermeyeceği konusunda nice örnekler vardır. tarihin bitmezliğini de tarihin doğrusal gelişmeyişiyle birlikte düşünebiliriz.
türkiye'de siyasi değişim deyince, eski siyasetin egemenlerinin yerlerinde değişimlerle öngörmeliyiz değişimi. tbmm'de yerleşik tüm siyasiliklerin çatlaması da, dağılması da, yeniden derlenmesi de en yakın ve gerçekçi değişim olacaktır. türkiye'de değişimle yeniden derlenecek siyaset, eski oyuncuların yeni bileşimleri olarak yaşanacaktır. bu öngörü gerçekliğe en yakın ve en gerçekçi olanıdır.
türkiye'de siyasi değişimde akp ne olur? akp bir süre varolacaktır. akp, dün olduğu gücünle, bugün olan gücüyle olmayacaktır. neye göre söyleyebiliriz bunu? akp'nin kuruluşundan bu yana geçirdiği değişimlerin tartışmasız ve dışa dönük yaşanmaması, akp'nin hep öyle süreceğinin göstergesi değildir. akp'de iç tartışmaların olmadığını, akp'de iç tartışmaların uyumlu ve uzlaşık süreceğini, akp'de, erdoğan da öngöremez; erdoğan da tek belirleyici olamaz. akp'de, akp'ye yeter diyenler olacaktır. akp'nin içinden yeter diyenlerin kolayca elenmiş olmasının yarın da akp'nin yaşanan gerçekliği olmayacağını yaşayacağız. erdoğan'ın parti içinde tartışmayı yaşatmadığını düşünebiliriz. bunun hep öyle gitmeyeceğini söylerken, yaşanmışın tıkanması kaçınılmazlığını siyasiliğin olağan işleyişi diye almalıyız. akp de, kendinden önceki siyasilikler benzeri, kendi içindeki tartışmaları saklayamaz durumda dışa taşacaktır.
akp'ye karşı dirençli bir karşı duruşun dağılmazlığını ilk günden yaşadık. akp'yle başlayanlardan yolboyu elenenleri de biliyoruz. akp'nin yolboyu sürekliliğine yolüstünde katılanları da biliyoruz. akp de değişen bir siyasiliktir; dışa doğru yayılmasında, yolun başında bugün gelinenin olmayacağına göre başlayanların çoğaldığını biliyoruz. bunlar daha da çoğalacaktır. akp'de kalmada direnenler de olacaktır. akp'de direnenlerin azaldığını yaşayacağız.
akp'den umutlananlar varolduğukça, zamanla o umutu yitirmedikleriyle süregitti akp. yeni servet ve toplumsal güç kazananların olabilmesi, nicelerini de, birgün sıranın onlara da geleceği umudunu sürdürdü. bundan sonrasında bu umut geriye işleyecektir. türkiye'de servet artışı süreklilik göstermeyeceğinden öteye artan servetin paylaşımından akp öncesine göre payları artanların, kitlesel olarak artmasıyla paylarına düşenlerin yetmezliği yaşanacak gerçekliktir. o durumda da ellerinde servet birikmiş olanların o servetin birikiminde aracı olan akp'ye hainlik edeceklerinden kimsenin kuşkusu olmasın. türkiye'de yeni servet edinmişlerin servetlerini akp'yle yitirme kuşkusuyla korkusuna servetlerinde eksilme yaşayanların artan kuşkusuyla korkuları akp'nin sonudur. akp'yi içinden sarsacak ve dışta çatlamasına neden olacak tohumlar akp'nin içindedir.
akp'nin değil ama erdoğan'ın gezi'den bu yana akp'nin içine yönelik korkusuzca görünen ama, getirisinden çok götürüsü olacak siyaseti ortadadır. erdoğan, türkiye'de demokrasiyle özlediği değişimleri gerçekleyemeyeceğinin yıkımıyla diklenmeyi seçti. erdoğan diklendikçe, akp içinde, akp'yle kazanılmış servet sahipleri, erdoğan'dan sessizce uzaklaşmadadır. erdoğan toplumsal kalkışmayı da, toplumsal kargaşayı da yatıştırıcı olmaktansa sürdürmenin aracı konumundadır. erdoğan, türkiye'de siyasetin değişeceğinin güvencesi değildir; değişimin nedenlerini, erdoğan'ın uzlaşmaz kişiliğinin ötesinde, gücünden öteye diklenme gücüyle yaşama duruşunda gözlemeliyiz. bu tür siyasiler kendi siyasilikleri için karşıtlarından daha tehlikelidir. akp karşıtları gezi'den dolay karşıt değiller. akp'yle olduğundan utananlarla, akp'yle olmaktan uzaklaşmak isteyenlerin çıkmasına neden olan gezi'nin işlevi akp'den kopuşun akp içine işlemesidir. akp'nin içinden tartışma gezi'yle yeni güç kazanmıştır ve bu iç tartışma akp'yi sarsacaktır.
türkiye'nin gelen siyaseti ne olur? akp'yi dışarıdan sarsacak siyasilik yaşanmadı. akp'nin gücü hep bu oldu. akp'nin içindeki tartışmaları da akp içinden dışarıya taşırmadılar; bu da, sürdürücü etmendi. akp'yi dışarıdan sarsacak güc bugün de siyasi olarak ortada değil ama, akp içindeki tartışmayı saklayacak ya da bastıracak gücü de azalıyor akp'nin. yarını ya da türkiye'de yakın geleceğin siyasetini belirleyecek olan bu olacaktır. ya olmazsa? o durumda da, akp'nin dışındaki dağınıklığın derlenmesi dayatacaktır.
türkiye'de olmayacak demokrasi özlemlerinde dağılmak; olmayacak demokrasi düşleri yerine, varolan demokrasinin olanakları içinde, varolan siyasiliklerin akp'nin dağılmasıyla yeniden derlenmesine göre oluşumları değerlendirmesi gerçekçi olanıdır.
geçtiğimiz günlerde erdoğan'ın yokyerden ortaya çıkardığı tartışmanın akp karşıtlarında direnci arttırdığının ötesinde, akp'ye yönelik sarsıcılığını yeniden değerlendirmek ilk adım olmalıdır. erdoğan olmayacak özlemlerinin gerçeklenmesi düşünden geri durmuyor; durması da düşünülmemelidir. erdoğan, içindeki, yanındaki olası dirençsizleri ya da uzun dönem için akp haini diye nitelenecekleri baskı altında tutmak için ortadadır. erdoğan'ın öngördüğü, akp içinde baskı olarak değil baskıdan kurtuluş olarak yaşanacaktır. akp'de erdoğan'la kalanlar başta çok da olabilir; erdoğan onlarla kazanmış da görünebilir. oysa, erdoğan'ın bitişidir o. türkiye'de, artık, erdoğan'ın sürekliliğinden çok süreksizliğini hızlandırıcı arayışlar, akp içinde, akp dışında artış gösterecektir. bu belirsiz süreç: türkiye'de belirsizlikten öteye yönetemezliği de geliştirici olacaktır. türkiye'nin çözümsüz kalmayacağı da bir sonrasında yaşanacaktır.
8 kasım 2013, college station, texas.
