abd, küreselde yayılmasından geriye dönemiyor; abd, içselinde büyümesini arttıramıyor. abd içselinde, içeride büyüme, dışarıda küçülme yanlısı olanlar, 2012 seçimlerinde ikitidarı yakalayamadılar ama, iktidarı durduracak güçleriyle tutunuyorlar. abd siyasetinin geleneksel iki partili yapısı nice sarsıntı geçirmiştir ama, dağılma yaşanmamıştır. 2008 duraklaması abd'nin iki partisini de sarsmıştır ama, iki parti de dağılmamıştır.
cumhuriyetçilerin bir ucundan isyan edenler, neredeyse parti içinde parti davranışı sesliliğinden eylemlilğinde etkinleşmiştir. 2010 ara seçimlerinde "çay partisi" etkinliği cumhuriyetçi geleneğin önlenemeyen koruması içinde, cumhuriyetçilere yeni bir yön, yeni bir canlılık getirmiştir. "çay partisi" bağımsız örgütlenme yerine, cumhuriyetçlerin içinde eriyerek, yeni cumhuriyetçiden çok, tek cumhuriyetçi görüntüsünü seçmiştir.
2008 pazar duraklamasında, abd'nin demokratları da, cumhuriyetçileri de, birleşik ve uzlaşık görünmeyi ulusal birlik, ulusal güvenlik kaygularıyla gerçeklemekten uzak durmadılar. 2008'de abd'de dışa vuran duraklama odaklı bunalımın buhrana dönüşmemesinin bir nedeni o uzlaşımdır. uzlaşımı önleyemeyenler, uzlaşımı dağıtmak isteyen tepkiciler "çay partisi" diye parti birlikteliğine de, ortak hedeflerde disiplinli birlilkteliğe elverişsiz gevşek dokuda toplaşır oldular. yerelliklerin "çay partisi" toplulaşması, ulusal yaygınlıkta örgütlülükten çok, ortak davranma eylemliliğini gerçekledi. 2008'de, iki yanlış ve maliyeti yüksek savaşın ardından, sorumsuz ve denetimsiz "mali pazar" çöküntüsüyle cumhuriyetçilerin yitirdikleri yürütme ve yasama gücünden sonra, "çay partisi" 2010'da, abd seçmeninin yenilenme arayışına aracı oldular.
2010 seçimlerinde cumhuriyetçi parti 2008'den geriye düşmediyse, "çay partisi" eylemliliğiyle etkinliklerindendir. oysa, 2010 ara seçimlerinde, gerilemeyi ve dağılmayı önleyen "çay partisi" etkinliği, 2012 başkanlık ve genel seçimleriyle demokratların iktidarını tümden yıkacak gücü bulamadı. daha da ötesi, uzlaşmaz ve uzlaşmacı yaklaşımlara tepkici davranışlarıyla cumhuriyetçi parti'yi abd toplumundan yalıtır oldular. sonuçta, 2012 seçimleri, "çay partisi" isyancılarının ilerleyisine neden olmasa da, yokolmalarını getirmedi. öndersiz, programsız, yeni nesil, yerlici, yöreci uzlaşmaz siyasiler siyaseti engelleyecek güçlerini korudu.
siyasette, her etkinliğin tepkisinin oluşması kaçınılmaz değilse de olağandır. demokratların bir ucundan da, 2008 duraklamasına tepkiciler, cumhuriyetçilerin kurulu düzenle uyumlularıyla uzlaşmacı demokratlara tepkici, niceliği olmayan, niteliği abartılı bir eylemlilik içinde açığa çıktılar. 17 eylül 2011'de new york'ta wall street sokağında zuccotti parkı'nda toplaşıp bir adım ötesindeki wall street'i işgal eylemi'ni başlattılar. "çay partisi" niceliksel olarak abd toplumsallığının ulus düzeyinde yaygın bir etkinliğe erişmişti. "ows (occupy wall street)" diye adlandırılan etkinlik ise park'tan öteye sokağı zorlayamadı. kitle iletişiminde kazandığı niteliksel ilgi ve desteğe karşın, küçük ve büyüyenden çok, küçülen bir doğrultuda eridi.
"çay partisi" abd'nin geçmişindeki bolluk ve refah günlerine özlemi temsil ederken; "ows" ise, abd'nin geleceğine köktenci bir anarşi özlemine çağrıydı. abd, ne geriye gidebilirdi, ne de ileri diye kargaşaya destek olabilirdi. 2008'le ortaya çıkan iki tepki de, egemen siyasiliğe yeni çözüm getiremedi; geleneksel siyasiliğin "uzlaşmacı" ve "uzlaşıcı" etkinliğine tepki iki ayrı uçta da gelişmedi.
2008'den bu yana, siyaseti, yerelde kitlelere önderlik ederek, temsilcilerini mecliste çoğaltan "çay partisi" abd siyasallığında, etkin siyasi güç oldu. yeni bir toplumsal ülkü ya da yaşamda değişimden çok, yüzyıla yakındır, yaşanmış gelişimlere tepki ve durdurma olarak etkin olan bu siyasi güç, abd'nin yayılmasından geriye dönüşle, içeride, yeniden güçlenmeden yana abd'yi değiştirici bir etkinliğe erişemedi. abd'de geleneksel yapının içsel duraklamalarını önleyememekle, gelir eşitsizliklerinin daralması yerine açılması adaletsizliğine tepkili işgalciler siyasetin ve siyasetçilerin tümüne karşı olarak eriyip gittiler. abd'nin kazanımlarıyla, abd'de kazanılmış tüm toplumsal gelişimleri yoksayarak siyaseti tümden dışlayan "hayalcilik" sıfır noktasında kaldı.
geleneksel siyaset, sokaklardan ve temsilciler meclisi'ni bulan tepkicilerden etkilenerek uzlaşımcılığından uzaklaştı. 2008'den bu yana abd, yıllık bütçeler yerine kısa dönemli, son anda, son ancı geçiştirici çözümlerle tıkanık yürüyor. bir yandan "büyük uzlaşım" diye olmayacak bir uzlaşım özlemindeki geleneksel siyasetçilerle; uzlaşım değil, bizim dediğimiz dedikçi siyasilerle, üç beş ayda bir işlemezlikle tıkanmalar yaşanıyor. abd'de bir süredir yaşanan budur. bir noktada, cumhuriyetçilerden arınacak bir kopuş yaşanır mı? demokratlarda toplanan yürütme gücüyle, yasamanın denetlenmesi gücü yasamayı da belirler mi? abd siyasiliğinde yaşanan kargaşa, 2014 seçimlerinin erken başlamasıdır. sonunda, abd seçmenleri 2014 kasım'ında belirleyici oluncaya bu kavganın bitmeyeceğini öngörmek sıradandır. sıradan olmayan büyük uzlaşımın gerçeklik olmasıdır.
abd'de kapitalizm sonlanmakta değildir. abd'de kapitalizmi tartışan yüzler vardır; binler yoktur. abd'de devlet de, ulusallık da buhranda değildir. abd'de, demokrasi çerçevesinde kazanılmış haklarla çoğaltılmış servetin yarınına güvensizliğin getirdiği bir siyasi gerilim süregitmektedir. abd'deki gerilim ne yenidir; ne de 2008'le ortaya çıkmıştır. 1787'de gerçeklenen anayasa düzenini değiştirmek isteyen de, değiştirmeyi amaçlayan bir güç karşıtlığı da yok. abd'de olan 1787'yle başlayan anayasallığı temel alan, dışarıdaki yayılmayla, içeride gelir paylaşımında bütçede payını arttırma karşıtlığıdır. abd'de, demokrasinin yaygınlığıyla gündelikleşmesinin geliştirdiği özgürlüklerin kullanımının getirdiği karşıtlık yaşanmaktadır. abd'nin kapitalizmi de, devleti de, ulusallığı da, demokrasisi de gücünü korumaktadır.
türkiye'de ise, karşıtlıklardan kargaşaya doğru hızla ilerlenmektedir. türkiye'de devlet de, ulus da, cumhuriyet tarihinde yaşanmamış ağırlıkta içsel bir kuşatmadadır. türkiye'nin egemen ve belirleyici gücü türk ile türkçülük, isyandan öteye, başkaldırıdan öteye, yoksayıcı, saldırgan bir tartışmayla yıpratılmaktadır. cumhuriyet'in kuruluşundan bu yana, yeraltında baskıyla yaşamışlar, demokrasinin olanaklarıyla, demokrasi çerçevesinde türkiye'de türkleri değil ama, türk ve türklük varlığını, ulusalcılığa karşıtlık diye, yoketme tutkusunda dur durak bilmeden amaçlarına ulaşacakları yanılsamasındadır. türkiye'de, ulusallığa karşıtlıktan geliştirilen güçler dengesi. türk ve türklük egemenliğini yeniden tanımlayabilecekleri düşünde, türkiye'nin önünde durmaktadır. türkiye'de, türkleri ve türklük gerçeğini değiştirme düşünde yanılsamada olanlar, yanıltma gücünü bulamayacaklardır.
türkiye'de, egemen türklük bilincinin ve gücünün direncini küçümseyenlerle, olmayacak yanılgıların ardından gidenlerin gerilimi bir biçimde sonlanacaktır.
11 ekim 2013, college station, texas.
