türkiye bugün değişmiştir. bu kaçıncı değişim mi? bir süredir değişim yavaşlamıştı. neredeyse on yıldır, seksen yıllık cumhuriyet birikiminin mirasyediliğiyle geçinenler değişecektir. on yılı aşkındır cumhuriyet'i sorun görenler, cumhuriyet'in capcanlı yaşadığını gördüler bugün. cumhuriyet bugün yeniden canlanmıştır. bugünü hiç görmeyeceğini sanan karamsarlar da, bugüne varılmayacağı varsayımında boş ve boşuna düşlerle oyalananlar da bugünü unutmayacaktır.
türkiye bugün değişmiştir. bundan sonrasında türkiye'nin değişimi de değişecektir. kimsenin kuşkusu olmasın. türkiye'de cumhuriyet'i sorun görenler cumhuriyet'e çarpmıştır bugün.
türkiye uzun süredir zorlu günler yaşadı. türkiye'nin yaşadığı zorlu günler bugün noktalanmadı. bugünü zorlukla bulan türkiye, bundan sonraki zorluklarına katlanma gücünü kazandı. türkiye'de yeni zorluklara daha güvenle, daha deneyimli direnilecektir. türkiye'nin 31 mart'ından sonra artık 31 mayıs'ı da olmuştur. yüzyıl sonrasında 31 mart'a direnenler varsa; yüzyıldır 31 mart'ı sorgulayanlar olduysa; yüzlerce yıl da 31 mayıs'ı olmamışçasına yaşamak isteyenler olacaktır. türkiye'de cumhuriyet, 31 mayıs'ını da yaşamış olarak güvenle, güçle zorlukların üstesinden gelecektir.
türkiye'nin yeni değişiminde zorlukların üstüne zorluklar yığılmıştır. türkiye'de yurttaşlarla, ulusal bilinçle yeniden birliktelik güçlenecektir. onlarca yıldır yaşanan değişimlerin çoğundan arınacaktır türkiye. yaşanmış ve yurttaşların direnişiyle köklenmemiş nice yapılar, nice yaptırımlar yeni yapılarla, yeni yaptırımlarla gönülden katılımlarla değişecektir. ya değişmezse? nasıl ki 31 mart'a direnenler, 31 mart'ı sorgulayanlar, 31 mart'ı sorun sayanlar bir daha 31 mart olmamış gibi yaşayamadılarsa; 31 mayıs olmamış gibi yaşanmayacaktır türkiye'de.
türkiye'de yaşayan demokrasiden, türkiye'deki özgürlüklerden yararlanıp da kendilerine demokrasi, kendilerine özgürlüğü anlayanlar seçildikleri anayasaların değişmezliğine dillerini uzatamayacaktır. anayasaları sulandırmayacaktır. anayasaların yazımı da, değişimi de uzlaşımla ve ulusal bilinçle gerçeklenecektir; oldubittilerle, olur olmaz, yarım birlikteliklerle olmayacaktır.
türkiye'nin önünde büyük zorluklar vardır. birinci zorluk 31 mayıs'taki şiddeti yaşatmayı yurttaşlarına hak görenlerin, yaşatanların yönetim dışı kalmasıdır. 31 mayıs'ta yaşatılan şiddetin hızla ve öncelikle durdurulmasıdır ilk amaç. akp'nin içinden türkiye'nin cumhuriyet gelenekleriyle eşleşmişler vardır. yıllardır baskı altında ve sessiz kalmalarının türkiye'ye 31 mayıs'ı yaşattığına dur diyecekler çok olacaktır akp'de. ya olmazsa? bu soru geçersizdir. olacaktır. türkiye'nin toplumsallığı da, siyasallığı da, tarihselliği de bunun örnekleriyle doludur. sonrasında, tbmm'deki öteki partiler türkiye'de 31 mayıs şiddetini yaşatanlara dur diyecektir. bugün türkiye'nin ilk ve öncelikli hedefi budur. bunda gecikme, şiddetin yayılmasını ve sürmesini getirir. türkiye'de cumhuriyet'e isyan, cumhuriyet'e direncin örnekleri çoktur; sonuçları da bilinir.
türkiye'de çoktandır bastırılmış olan canlılık yeniden yaşam bulmuştur. türkiye'de yeni yaşamı bastırmak da, canlananı durdurmak da, yoketmek de geride kalmıştır.
türkiye'de ikinci zorluk daha da zorlusudur: hep olduğunca değişim coşkunluğunda öne çıkan fırsatçılar, cumhuriyet'le hep uzlaşıktık diye fırsatçılık edecekler olacaktır. onların da üstesinden gelecektir türkiye. ya gelmezse: 31 mayıs'ı unutanlar, sapanlar, saptıranlar olmaz mı? olabilir, olacaktır da. türkiye, zorlu günlerinde o fırsatçıları da, o beklentileri de, o uyarlanmaları da aşacaktır.
türkiye bu zorluklarla uğraşırken, bir daha 31 mayıs olmasın; 31 mayıs hep bayram olsun diye anayasal düzenlemelerini de, yasal düzenlemelerini cumhuriyet bilinciyle ulusal bilinçle, yurttaşlık bilinciyle düzenleyecektir.
türkiye'de yaşayanlar 31 mayıs'ı da görmüştür. zorlu günler geride kalmış, yeni zorlukların üstesinden gelmeye değişmiştir türkiye. türkiye'de demokrasiyle gelip, demokrasiyi değişmezlik olarak yaşatanlar, demokrasinin önünü tıkayamadan tükeneceklerdir. türkiye'nin önündeki zorlu günlerden, türkiye'de demokrasi yeniden daha güçlü, daha değişimci yaşayacaktır.
31 mayıs 2013, college station, texas.
