türkiye'de yönetim zorlanıyor. türkiye'de karşıtlık, demokrasi olanaklarını zorlamayı zorluyor. 1 mayıs gösterilerini sonlanmadan çok, karşıtlığın yükselişi, karşıtların arayışı ve yönetimi zorlaması olarak almak gerekir. yönetimler tıkanınca, yönetimler iktidarlarını almaşıksız ve değişmez sandıkça, tepkiler de hoşgörüyle hoşgörüsüzlük uçlarında geziniyor. yıllarca direnilmiş 1 mayıs gösterilerine 2012'de kısıtlamalar azalırken; 2013'de acımasızlıkla ölçüsüzlük belirgin yaşanıyor.
türkiye'de yaşanan 1 mayıs gösterileri, özellikle 2013'de, iktidarı zorluyor. göstericileri küçük görmekle, küçük göstermekle, iktidar yanılsamada olduğunu tepkiler yaygınlaşınca ve 1 mayıs ötesine yayılırsa daha da zorlanacaktır. gidiş o yöndedir. 1 mayıs'la yükselen toplumsal kabarış yaygınlaşacaktır. şu anda en çarpıcı özellik kabarışın dağınıklığıyla yönetilemezliği açığa çıkarmasıdır. yarın dağınıklıklar derlenirse, derlendikçe iktidar içinde sorgulamalar da içsel başkaldırılar da izler. küçük ama kararlı; dağınık ama gidici olmayan karşıtlıkların ortaklığıyla ya da ortak hedefe yönlendirilmesi bir sonrasıdır. sonuçta, ortada yaşananları, 1 mayıs geleneğiyle anlayıp da açıklamak eksik ve yanlış olur. türkiye'de iktidarın kazanımlarıyla güçlenmesinden gerileyenlerle, pay alma umutlarını yitirenler arayıştadır. toplumsal gelişimler, çokluk, böyle gelişir. iktidarın özüyle, destek güçleri açığa çıktıkça yerlerini daha açıkta görenler gerileme sezinledikçe, yer değiştirmeler yaşandıkça, yeniden derlenip yitenleri durdurmadan öteye geriye almaya da yönelir. 1 mayıs'a gösterilen tepkinin ardında bu sezgiler vardır. iktidar gitmeye direneceğini göstermek istemiştir. iktidarın uzlaşmaz karşıtları da dirençli olduklarını gidici olmayacaklarını göstermeye olanak bulmuştur. şimdi durum ve soru bellidir: ilk kim dağılır: iktidarın direnci mi; yoksa, iktidara karşı direnç mi?
1 mayıs, salt türkiye'de değil; avrupa'da da, özellikle, yunanistan ve ispanya özellerinde de yaygın ve etkin tepkiselliklerle yaşandı. 1 mayıs gösterilerinin bir sonrasi ya da doğal gelişimi işçi iktidarı getirecek değildir. varolan siyasilikleri yönetemez yıpratmasına neden olacak öfkeyle yüklü oldukları ortadadır. siyasi iktidarların öfkeyi yatıştırmaları kolay olmayacaktır.
türkiye'de 21 mart geride kalmıştır. türkiye'de gezinen halkla yakınlaşma ve halktan destek arayanlar kısıtlı ilişkilerinde, iktidarın aracı olmaktan ve denetiminden öteye erişebildikleri alanlar, kitleler oldu mu? öyle olduğunu söylemek kolay değildir. türkiye'de barış istenenden öteye güçlüdür. türkiye'nin barışını gerilime dönüştürmemekte yeterince duyarlı, yeterince ortak söylem var mı? evet demek zordur; hayır demek için sabır ve bekleyiş sürmektedir.
türkiye'de gelişenlerle surıiye'de gelişenler ırak'taki gelişmelere koşut gitmektedir. ırak'ta sokaklarda ölenlerin son aylarda son beş yıldakı azalma eğiliminden yeniden çoğalmaya yön değiştirmiştir. türkiye ve ırak, küreselde ikincil ve ardlarda izlenirken suriye öncelliğini sürdürmektedir. suriye için bekleyis erdoğan'ın abd gezisine odaklıdır. 16 mayıs'ta erdoğan ve türkiye abd'yle nasıl bir birliktelikte uzlaşabilir? iki yan da sessiz ve derindedir.
abd'de pazar koşullarındaki değişim olumlu yöndedir. abd toplumundan öteye uzun süredir ilk kez avrupa'da da canlanma eğilimleri de yaşanmaktadır. soru, bu olumlu pazar değişimlerinin kalıcılığıyla sürdürülebilir olup olmadığıdır. benzeri biçimde çin'deki azalan büyüme yeniden artışa geçerken, brezilya da çökmemiştir.
iran seçimlerine gün sayma sürmektedir. iran'da bir önceki seçimde yüksek oranda ortaya çıkmış "muhalefet" öğeleri dağıldı mı; dağıtılabildi mi? iran'da gelen seçimde bunları daha açık göreceğiz.
3 mayıs 2013, college station, texas.
