kimileri için: türkiye, son dönemeci de dönmek üzeredir. türkiye cumhuriyeti'nin 1925'den bu yana üç temel kitlesellikle sorunu olmuştur: kürtlük temelinde isyanlar; mezhep, tarikat ve cemaat etkinliğindeki müslüman direnişleri; servet paylaşımıyla, uluslararasılık yanlısı türk karşıtlığıyla üretimi durdurma eylemleri. türkiye cumhuriyeti'nde isyanlar, direnişler ve karşıtlıklar birbiri ardına gelişirdi ama, birbirinden bağımsızdı uzunca süre. 2000'li yılların değişiminde üçlü bağlaşık olma birbirini tamamlar göründü. türkiye cumhuriyeti'nin içselindeki bu birliktelik dışta da abd/ab desteği buldu. son dönemeç dedikleri yolların kesişimidir.
türkiye'nin geldiği noktada yolların kesişiminden nereye yönlenilir? gelen yılların sorusudur bu.
türkiye cumhuriyeti'nin kuruluş bildirgesi amasya'dan lozan'a ulusal mücadeledir. uluslaşma mücadelesi, kurtuluştan zorlu ve uzun yaşanmıştır. lozan'da sevr'in yoksayıldığı varsayımıyla yaşamıştır türkiye cumhuriyeti. üç ayrı karşıtlığın toplulaşmalarına kararlılıkla dirençle süregelmiştir türkiye cumhuriyeti. türkiye cumhuriyeti tarihi sevr'in bir daha düşünelemeyeceğinin tarihidir. 2000'li yıllarla lozan'ı yıpratma olağanlaştırılmaya çalışılmıştır. yolların kesiştiği noktada lozan'dan cayma türkiye cumhuriyeti için sonu bilinmezi getirir. sevr'in geri geleceğini düşünmek de söylemek de boşunadır ama, lozan'ın yettiğini ya da yetmezliğini söylemek cumhuriyet yanlıları için olanaksızdır. hem cumhuriyet'ten yana olup hem de lozan'a karşı olunamaz. benzeri biçimde lozan'a karşı çıkmak cumhuriyet'e karşıtlıktır. sözü evelemek gevelemek olmaz. lozan'a karşıtlık türkiye'de bitiştir.
türkiye'de cumhuriyet'le yaşıt güneydoğu isyanlarını çözmek de, bitirmek de yanıltıcı amaçlardır. çözüm diye varılanın yeni sorunların getiricisi olduğunu yaşayarak öğrenir türkiye. türkiye'de günümüzde gelinen noktada yolun ötesine geçmekte son dönemeç yaklaşımı yanıltıcıdır. yolun kesişme noktasından sonra gidilecek yol daha dönemeçli, daha uzun ve zorlu olacaktır. akp, çözüm dediği noktada tekliğini, birliğini koruyabilir mi? akp'nin tekliğini ve birliğini koruması gelinen dönemeçten sonra zordan öteye olanaksızdır.
abd'de 31 aralık'ta uçurumun kıyısında duruldu. şimdilik, çözüm diye yaşananın süresi uzun olmayacaktır. cumhuriyetçiler'de uçlarda direnenler azalırken, yerinde duranlar da keskinleşme eğilimindedir. abd'de vergilendirmede değişim olacağı yaşanmıştır. vergisiz ya da daha doğru deyişle vergi artışı sıradanlaşacaktır zamanla. otuz yıldır göstermelik vergilendirmemede sonu bulmuştur abd. bundan sonrasında üst gelir dilimlerinden tüm gelir dilimlerinde vergilendirme yayılacaktır. abd'de vergilendirmede gecikme abd pazarında tıkanıklığı uzatır ve yapısal sorunlar artar.
abd'nin son otuz yıldır yüksek öğrenimde yaptığı sonsuz araştırmadan üretime katkı beklentisinde, beklenen sonuçlar alınır mı? alınacağı beklentisiyle bir süre daha destek olacağını öngörebiliriz. üretime dönüşmeyen araştırmada, sarmala dönüşen harcamalarda kısıtlamanın ne getireceğini öngörmek için ipuçları yetersizdir günümüzde. üretime katkısız araştırmanın giderek artan yönde olmayacağını söylemek için erken uyarılar vardır. abd'nin son yüzyıllık kalkınmasının, genişlemesinin tıkanmasını öngörmek için erkendir. vergisiz kalkınma olmayacağıyla, vergisiz araştırma geliştirme de olmayacağı yaşanacaktır.
venezüela'da chavez'in sonuna hızla gidiliyor. chavez'in kurumsallaşmaları bir süre korunacaktır ama, chavez kurumsallaşmalarının kalıcığıyla sürekliliği sağlanacaktır diyemeyiz. chavez sonrasında, orta amerika'yla, güney amerika'da yaygın değişimler beklemeliyiz.
4 ocak 2013, izmir, türkiye.
