suriye'de beşar esad yönetimi uzadıkça güç sayılıyor. bir yandan da: suriye'de yönetimin etkinliği, giderek, daralıyor. suriye'de, son darbeyi suriye içinden vuran çıkacak mı? katar'da derlenen karşıtlar nasıl öne çıkacak? rusya, türkiye ve abd suriye çıkmazından nasıl kurtulur? ya sonrası? nereden başlayacaklar suriye'yi bağlamaya? suriye'nin parçalanması beklentileri gerçeklenmezse mi barış hızlanır; suriye parçalansa mı savaş yayılmaz? kısacası, suriye soru doludur; yanıtları da belirsizliğini sürdürmektedir.
ırak'ta nuri el maliki yönetimi kuzey'i tümden yitirdi mi? bağdat'ta yaşanan ayaklanmalar nuri el maliki'yi yıpratmaktan öteye kuzey'e nasıl yayılır? suriye'de yönetim değişmesi mi nuri el maliki'yi bitirir; yoksa, ırak'ta yönetim değişimi mi suriye'de beşar esad'ı bitirir? 1991'den bu yana, ırak'in kuzey'inde gelişen özerk yönetim nasıl bağımsızlaşır?
iran'da seçimlere çok var. türkiye'de de öyle. suriye ile ırak'taki gelişmeler türkiye'deki seçimleri de, iran'daki seçimleri de etkiler. oysa, iran'daki seçimlerle türkiye'deki seçimlerin ırak'ta, suriye'de etkileri az olur.
ya mısır? onca gösteri, onca tepki ve muhammed mursi'nin anayasal yetkileri arttı. uygulamada, gündelik yaşamda yansıması ne olur? yeniden gösteriler, yeniden tepkiler olacağını beklemeliyiz.
türkiye'de adaletin tıkanıklğı aşılamıyor. türkiye'de kalkınmada da mı tıkanıklığa gidiliyor? türkiye'de gerginlik durulmuyor. başbakan tayyip erdoğan yanlış bir algıyla gerilimden siyasi yarar umuyor. bu ne güne değin böyle gidebilir? akp yönetimi barışı koruduğu sürece iktidarı koruduğunu nasil bilemez? türkiye'de iç barışın sarsılmasından akp'nin yararı olmayacağını söylemek günümüzde geçersiz sayılabilir. ya gerçeklik akp'nin kurmaylarının bekledikleri değilse? akp, türkiye'nin tek egemeni olmaktan öteye, değişmeyecek egemeni gibi davranıyor. akp değişime hazırlıklı değil; daha da ötesi, seçimle akp'nin iktidar dışı kalabileceği düsüncesine olmazlanma egemen. türkiye'de, akp'ye karşıtlığın değişmezleri gerilemiyor; akp'nin destekçileri ise çözülme göstermiyor. ne güne değin?
abd'de 31 aralık'a varıldı ve "mali uçurum"da ne uzlaşım beklentisi var; ne de geçici öteleme önerisi. abd'de uzun bir haftasonu yasanacağını beklemeliyiz. bu noktada, ençok da, geçici çözüm beklenebilir. sonra? gelen yılda abd'de bitmek bilmez küçük uzlaşımlarla, ötelemelerle yaşanacak siyasilik iktisatı, pazarı zorlayacaktır. abd'de, işsizlikte iyileşmenin kolayca gerçeklenmeyeceği beklenendi. abd'de beklenmeyen, yeniden, 2008'in hemen sonrasındaki işsizlik günlerine dönüştür. olmaz denemez. işsizlikte iyileşme beklerken işsizlikte artışın, bukez getireceği toplumsal sarsıntıların bunalım getireceğini söylemek olağandır.
sonuçta, abd'de, beklenen çözümün, "büyük uzlaşım"ın gerçeklenmemesi, büyük bunalım değildir ama, bunalımın büyümesinin nedeni olabilir. abd, sorunlarını öteleyerek yaşamını barış içinde sürdüremez.
28 aralık 2012, antalya, türkiye.
