abd'de 6 kasım seçimleri yaşandı bitti mi? 7 kasım'la abd'de değişen olmadığını gözlemek gerekir. hafife alarak: "eski tas, eski hamam" da diyebiliriz; "tellaklar" bile değişmedi demek doğrusudur. neden? abd değişimi ağırdan olmasını "sisteme" bağlamıştır. abd'de 6 kasım'la yaşanan ve gözlenmesi gereken "sistem"in işlediğidir. abd için sorun değişimin hızlandırılması sabırsızlığına yanıtın olmamasıdır. abd toplumunda seçimle ortaya çıkan sabır korunacak mıdır? 6 kasım seçimlerinde, ağırdan değişmekte olan abd toplumuyla, değişime direnen abd toplumu, neredeyse, iki büyük parçada yoğunlaşmıştır.
abd'de bundan(seçimden) sonrası nasıl gelişir? abd toplumunun yarısına yakını başkanlığını korumuştur. abd toplumunun öteki yarısı da, yerelliği ve temsilciler meclisi'nde gücünü sağlamlamıştır. aradaki senato'da ise, hızlı değişimi ağırlaştırma gücü de gücünü korumuştur.
abd'nin sorunları yığılmaktadır. abd sorunları çözmekten çok günübirlik yaşayarak, çözümleri ötelemeyi yeğlemektedir. abd, 2011'de dayatan sorunda çözümü 31 aralık 2012'ye ötelemişti. 31 aralık 2012 gelmeyecekmişçesine yaşanan günler geride kaldı. iki aydan önce yasamanın, yürütmenin biraraya gelip uzlaşması gerekmektedir. 31 aralık'tan önce çözüm olur mu? benim görüşüm, çözümü yine kısa süreli ve çözermiş gibi yapacaklar ve yeni meclis'e aktaracaklar soumluluğu. abd'de hizmetlerin sürmesi için, abd'nin güvenliği için, abd'nin geleceğini güvenceye almak için abd yurttaşlarının tümünün vergilendirilmesi gerekecektir. abd yurttaşları daha azla yetinmeye, daha az için daha çok vermeye alıştırılacaktır. abd bu zorlu çözümde uzlaşır mı? uzlaşmaz demek önyargı olur. uzlaşacaklardır; yoksa, abd'nin geleceği zorlu karşıtlığa dönüşür. 1968'de abd'de doruğuna çıkan karşıtlıktan durulması için 1980'leri bulmuştu abd. abd barışını kullanamadı. abd toplumu tüketimde durmasını bilemedi ve önüne getirilen seçmelerde daha azla daha çoğu istemeyi seçti. 2008'de denizin bittiğini görmedi. denizlerin gelgitlerinin en belirgin yaşandığı ülke abd'dir. denizlerin geldiğini, denizlerin gittiğini bilinler alçalmalardan sonra yükselişlerin olabileceğini bilir ama, alçalışın sürdüğünü görmeleri gerekir öncelikle.
1980'lere değin alçalıştan sonraki yükseliş yeterli değildi; 2000'lerle yaşananlar da alçalışın süreceği olarak alınmadı.
abd'de siyaset de gerilemiştir. 1980'lerin geçici iyileşmeleriyle, soğuk savaş'ın getirdiği ortam boşuna gitmiştir. 1980'lerle abd'nin 1930'ların kazanımlarını tümden yoketme girişimlerinin olmadığını anladıklarında geç olmuştu. 1980'lerle yetişenler "devlet"i sorun olarak görerek büyümüştür. düşüncelerini ve siyasiliklerini değiştirmemekte dirençlidirler. oysa, 1930'larla yetişmişlerin kazanımlarında direnenler de yokolmamış ve yeni nesillere aktarımlarını başarmıştır. abd'de, delege çoğunluğu olan 18 eyalette 1992'den bu yana 1930'ların kazanımlarından ödün vermeyiz direncinde olanlar abd'nin demokrat başkan adaylarını oylamaktadır. abd'nin demokratlar'dan kopmam diyen 18 eyaleti başkanlık seçiminde 270 çoğunluğun 240'nı sağlamaktadır. 2000'de ve 2004'de cumhuriyetçiler'in de demokratlar'ın aday diye ortaya çıkardığı kişilikler 1930'larla 1980'ler kördöğüşünü sürdürüyor. abd'nin gücü ve güçlülüğü de yıpranıyor. abd'nin kaliforniya'sıyla new york'u ayrı; florida'sıyla teksas'ı ayrı gidemez. abd'nin yerellerdeki güçlülüğü mekezde güçsüzlüğü geliştirdikçe "sistem" değişir. abd, hem sistemi koruma direnciyle; hem sistemin değiştiğini gördükçe sistemini sürdüremez. ya sistem çöker ya da sistem değişir. abd'nin gücü güçsüzlüklerini de içeriyor.
nasıl ki, 2008 seçimleri, 2010 ara seçimleri kördöğüşü köreltmekten çok kızıştırmışsa; 2012 seçimlerinin sonucunu da benzeri biçimde görmeliyiz. abd'de devlete, siyasete olan güvensizlik, yasamaya, yürütmeye ve yargıya da erişmiştir. abd'de "sistem" arayışı yoktur bugün ama, yarın da olmaz demek yine önyargı olur. abd, 31 aralık'tan önce uzlaşımını sağlayamaz ama, geçici süre uzun sürmemelidir.
abd seçimi, abd dışından da, öncekilerden de ilgiyle izlenmiştir. abd seçimlerini izleyenlerin dışarıdan abd'ye etkisi olamazdı; olmamıştır. oysa, abd'nin kendi dışındaki tüm seçimleri etkilemekten uzak durmadığı bilinmektedir; açık gerçekliktir. abd dışındakiler abd'nin değişmezliğinden de, değişmelerinden de etkilenir. abd seçimlerinin bitişiyle abd içinde olduğunca; abd dışında da yeni konuşlanmalar yeni odaklanmalar olacaktır. abd içine döndükçe abd dışnda yaşananlar abd'yi daha çok etkileyici olacaktır. abd yayılmadan gerilemedikçe abd'nin içinde refahı sürdürmek de, huzuru, mutluluğu sürdürmek de zorludur. abd'nin konumu abd dışından saklı ve gizli değildir. abd'nin tüm toplumlardan açık toplum oluşu abd'nin gücü olduğunca güçsüzlüğü olarak da yaşanmaktadır.
abd seçim süreci çok uzun sürelidir. abd'de uzun süreli seçim dolayısıyla biriken sorunların çözümünde uzlayış arayışları 7 kasım'la başlamıştır. yine 7 kasım'la birlikte bir sonraki sseçim süreci de başlamıştır.
suriye'de ne olur; iran'da ne olur; mısır nasıl gelişecektir? türkiye'de, israil'de, ırak'ta, suudi arabistan'da değişimler dayatacak mıdır? avrupa birliği avro'yu korumakta direnecek midir? çin'de başlayan yeni siyasi dönem yakın geçmişteki öncekileri gibi sessizce ve derinden sürebilir mi? ya latin amerika, ya asya, afrika? abd seçimleriyle ötelenmiş küreselin tüm sorunları abd seçim sonuçlarıyla yeni dinamizm kazanacaktır.
türkiye'de iktidar abd'deki değişmezlikleri izlemektedir etkilenmeyecektir. türkiye'de muhalefetin de abd'yi yerinde ve gerektiğince izlemesi gerektiği açıktır. suriyeliler gelen günlerde daha çok ve durmaksızın türkiye'nin sınırlarında yığılacaktır.
9 kasım 2012, college station, texas.
