abd seçimlerini değerlendirmede abd dışından bakış da önemlidir. abd'nin içinden bakışla, dışından yaklaşımlar uyumluluk da gösterebilir; uyumsuzluk da. abd'nin dışından abd'ye bakış önemsiz değildir ama, ne belirleyicidir, ne de abd'yi açıklayıcıdır. abd'nin dışının abd'ye bakışıdır. ayrıca, abd'nin abd'nin dışına önem vermeyişi de, özellikle abd için önemli yanlışları içerir.
türkiye'de ve abd'nin dışında abd konusunda ortak kanı abd'de demokraside belirleyici öğenin seçmenler, yurttaşlar değil de, abd'nin egemenlerinin, "wall street"in öğeleri varsayımıdır. bu bakış çok güçlüdür ama, güçlü olduğunca da kuşku duyulmalıdır. evet, abd'de "wall street"in de etkinliği vardır; "wall street"in etkinliği seçmenlerle karşıtlaşmaktan çok seçmenlerle uyumlulaşmada ve kendini uyarlamada gösterdiği güçtür. abd'de sanıldığı yönde ya da varsayıldığı, söyelenegeldiği yönde "wall street"in etkisiyle belirleniyor olsa sınıf karşıtlığı da, sınıfsal uğraş da değişik yaşanırdı. abd'de, "wall street"le simgelenen gücü kendi içinde uyumlu, abd seçmeninin istemlerine, umutlarına, özlemlerine karşıt görmek ve göstermek kolay izleyici bulsa da abd demokrasisi "wall street"le belirlenici değildir.
örneğin, 2012 seçimlerinde cumhuriyetçi aday mitt romney'nin "wall street"in adayı olduğunu varsayıp yenilenin "wall street" olduğu değerlendirmesini yapmak yanıltıcıdır. ayrıca, "wall street"in de, cumhuriyetçiler'in de gidici olduklarını söylemek yarın birgün şaşırtır o öngörüdekileri. nasıl ki, abd dediğimizde çoğulcu bir karmaşayı düşünüyoruz; benzeri biçimde, "wall street" deyince de o çoğulun karmaşık yansımasının izdüşümüdür diye algılamamız gerekir. sıradan yurttaşların abd'de varlıklarıyla katılımı nasıl ki çoğulluk gösteriyorsa; "wall street"in abd'deki varlığı da, katılımı da çoğulcudur. abd demokrasisi dediğimiz de budur.
tarihin çok eskilerine gitmeye gerek yok; 1950'lerde de, 1950'lerden bu yana da "wall street" aday göstermez. ortaya çıkan adayların "wall street"te bağlantıları yeterli destek değildir. çokça da, "wall street" desteği vargörünmesi geriye tepmiştir. hem de, "wall street"in içinden olanlarca da uzak durulmuştur o tür adaylıklara.
2012 seçimlerinde cumhuriyetçi aday mitt romney "wall street"in adayıydı ya da demokrat başkan barack obama "wall street"e karşı seçimi kazandı öngörüsü de, değerlendirmesi de yanlıştır, yanıltıcıdır. kendince, anti-kapitalist olanların ya da düşük gelir kümeleriyle soyut özdeşlik kuranların yanılgısı kendilerine olsa önemsenmeyebilir ama, toplumda kazandıkları sözcülükleriyle yanıltıcılıkları süregidiyor. abd'de 2012 seçimleri yaşandı; "wall street" yitirmedi; abd'de kapitalizm de yeniden yönlenecek değil. boşinanlarla sapmaca ve saptırmacayla varılacak bir yer yoktur.
abd'de, "wall street" toplumun gelişiminin önleyecisi ya da tıkayıcısı olsa; abd toplumunda toplumsallık da, siyasilik de değişik olurdu. somut gerçekliği görmekten uzak kendi öznelliklerini nesnel gerçeklik varsayımıyla bir yığın boş yargılamalar var.
abd'de, nice toplumda varolandan çok, yüksek serveti olan çok kişi vardır ama, onların varlığı, toplumsallıkta egemenliklerini demokraside belirleyici kılacak düzeyde değildir. servet karşıtlığı abd'de geçersiz bir siyasettir. abd demokrasisinde, servet sahiplerinin topluma katılımları servetleriyle doğru orantılı değildir; demokrasilerde, servet sahipleri de yurttaş olarak toplumun her katında görev yapmaya aday olabilir. doğal ki, servet sahiplerinin de mülksüzlerin de siyasi bir programda uzlaşımları kolay değildir. 2012 seçimlerinin önemli bir göstergesi de: servet sahibi cumhuriyetçi mitt romney'nin toplumun katmanlarının istemleri, beklentileri ve özlemleriyle özdeşlik kuramamasıdır. 2012 seçimleriyle başkanlığını sürdüren demokrat başkan barack obama'nın "wall street"in abd'deki varlığını tartışmadığından öteye bir değişime neden olacak siyaseti olmadığı da açık gerçekliktir.
abd'de ne cumhuriyetçiler bitecektir; ne de "wall street" varlığı. abd'de toplumun istemlerine, özlemlerine uyumsuz olanlar biter; toplumla bağlantı kurma başarısı gösteren siyasiler bitmeyecektir.
boşinanlarla, yalan düşlerle, yanıltıcı umutlarla abd'yi anlamak da, anlatmaya kalkışmak da yanılsamadır.
9 kasım 2012, college station, texas.
