osman ulagay, akp'li başbakan erdoğan'ın 12 haziran 2011 akşamı "balkon konuşması"ndan etkilenmiş, kaygulanmış ve kitaba durmuş: "türkiye kime kalacak?"[1]
"inceleme/araştırma" diye sunulmuş. kanımca, kişisel bildiri, karamsar/kötümser değerlendirme daha uyumlusu olurdu. evet, osman ulagay, türkiye'ye ne denli karamsar ve kuşkulu yaklaşmışsa, ben de okumamda, tepkimde osman ulagay'a o denli tepkiselim. nedenleri ve tepkilerim yazının özüdür.
osman ulagay, türkiye'nin 2001'inde akp'nin önemini anlamadığını açıkça söylüyor ve eksikliğini duyuyor. 12 haziran 2011'de ise akp'yi olduğundan çok önemsediğinin belgelendirilmesi sözkonusu kitap. akp'yi ve türkiye'yi kavraması. olabilir. olmayacak olanı ise şudur: dün(2001-2) anlamayanlar, bugün de anlamıyor ya da bir anlayan benim demeye getiriyor. 2011'de bir ben değilse de, birazı anladı derken yanıldığını düşünmüyor. anladım deyip yazıya durmuş. kendi gibi anlayanların dışındaki anlamalar olacağını biliyor ama onları hem önemsemiyor; hem de, küçümseyici değerlendiriyor. doğal ki, yanılıyor.
akp'yi ilk günden anlamamış; sonrasında anlar sanıp umutlanmış ve erdoğan'la, akp'yle türkiye'de büyük değişim gözlemiş ama, 12 haziran 2011'de akp'nin geldiği noktayla, akp'nin "hülya"sı türkiye'yi beğenmemiş osman ulagay. kitap, bir anlamda, ben uyandım, sizi de beklerim, siz de ardıma katılmalısınız bildiriminde. kendince inandırıcı ve etkileyici olacağının umudunda.
akp neden güç oldu sorusunun yanıtını şöyle veriyor: akp'nin bir öyküsü vardı; akp'nin türkiye düşü vardı. akp'nin karşıtlarının öyküsü yoktur ya da varolanların düşlerini tarih çoktan eskitti diyor. tarihlerin, toplumların ya da kişilerin varlığını bu tür açıklamaya uzak olanlar için açıklayıcılığı yok. siyasette tıkanmalar, üretimde tıkanıklar, gelir bölüşümünde iyileşmelerle kötüleşmeler gibi açıklayıcı değerlendirmeleri bilmiyor demek abartılı olur ama, onları ardıl saymamasından öteye sezinletemiyor bile.
12 eylül 2010'da, açıkça, akp'nin türkiye'deki düşlerine engel olanların geriletilmesinden coşku duymuş ve kısa sürede, 12 haziran 2011'le akp'nin iktidarını kalıcı kılacak düzeye varmasından huzuru kaçmış. neden? osman ulagay, 12 eylül 2010'u bulmuü erdoğan, akp ve türkiye gerçekliğinden, cumhuriyet'in sonlandığı değilse de, sonlanabileceği düşüne kaptırmış kendini. yeni bir anayasa yapılacak, kişisel özgürlükler yasal güvencelerle tartışılmaz, geriletilmez bir güvenirliliğe erişecek varsaymış. kendinle birlikte olduğunu sandıkları ve hiç de kabul edemeyeceği, türkiye'de, aydının yüzyıllarca yaşanmış düş kırıklıklarının bukez olmayacağına kendini inandırmış. mayıs 2011'de seçim meydanlarında izlediği erdoğan'ı 2010'da izlemeden belledikleriyle çakışmıyor görünce kaygı duymaya başlamış. ne denir?
akp'yi aşmak gerekirmiş. akp, kendinden önceki özal gibi iyi başlamış ama bir sonrasını bulamamış. özal'ın aşılması gerektiğini de gününde söylemiş. nedense, akp'nin 2001'de çıkışını, özal'ın aşılması olarak ne gözlemiş, ne de zamanında saptayabilmiş. akp, başlangıçta, ab'ye yakınlaşma ve türkiye'yi ab'ye yakınlaştırır gördükçe umutlanmış, iyimser olmuş. daha da önemlisi: akp'ye direnenleri yenikler, iktidarını yitirmişler, türkiye'nin önündeki aşılacak en büyük engeller olarak görmüş. akp bunları aştıkça, osman ulagay'ın demokrasisi ve özgür ortamında, akp'yi aşacak yeni düşler ortaya çıkacakken erdoğan değişivermiş.
erdoğan'ın öyküsünü biliyoruz; sürüyor. osman ulagay'ın türkiye'si için bu kitap acıklı bir öykü olmuş.
türkiye, akp'ye kalırsa sonumuz iyi değil diyor. türkiye'nin kendisine de kalmayacağını biliyor. türkiye'de akp'nin karşıtlarını ise aman ha diye değerlendiriyor. türkiye kime kalacakmış diye sonda sorduğunda, birileri yeni öyküleriyle çıkarsa, yeni düşleriyle kitleleşirse osman ulagay bakacak ve kendi düşleriyle çakışıyorsa katılacak. osman ulagay'ın acıklı öyküsü sonunda güldürüye varıyor.
[bu arada ilgililere: akp'nin kuruluşunu 2001 ağustos'unda nasıl değerlendirmişim?[2]]
1. osman ulagay, türkiye kime kalacak?, doğan kitap, istanbul 2012, 7. baskı.
2. http://faculty.cse.tamu.edu/yurttas/y99/2001/08/
25 temmuz 2012, college station, texas.