2008'den bu yana gelenekselleşen "g20 toplantısı" meksika'da gerçeklendi. toplantıda küreselin temel sorunlarına yaklaşımda önemli uzlaşımların olduğunu söylemek zor. örneğin, suriye'deki kanlı saldırıyla kanlı direniş karşıtlığında rusya'yla çin'in küreselle uzlaşımında neredeyiz? rusya'yla çin nerede ve ne zaman katılırlar? rusya'yla çin olmadan, suriye'deki yönetime dur demenin yolu yöntemi ne olur? küreselin birincil ve ivedi sorunu bu mudur? öyle görünüyor ki, küreselin birincil ve ivedi sorunu: avrupa'yla çin'deki iktisadi duraklamanın yayılmasını ve derinleşmesini önlemenin önlemlerinde uzlaşıma varabilmek. gereken sağlandı mı? g20'nin dağılıp aykırı sesler çıkmadığı gözlemini, çözüm yolunda umut ve iyimserlik olarak almalıyız. küreselin bu temel sorunu ortadayken suriye'de toplumun çözülüşü sürecektir. suriye'de devletin çözülmez görünümünün hep böyle gideceğini düşünmek yanlış olur. beşar esad yönetimi kanlı baskısını arttırdığını sandıkça zayıflamaktadır. zayıflığın yanlışları çoğaltacağı kaçınılmazdır.
suriye, bugün, türkiye cumhuriyeti'nin askeri uçağını düşürmekle yanlışlarına yenisini eklemiştir. bunu yanlışlıkla diye atlatabilir mi göreceğiz? suriye'nin savaş başlatmaktan yararı olmadığı açıktır. suriye savaş çözümsüzlüğünü zorlayabilir ama, savaştan kazanımı düşünülemez. türkiye'nin saldırmayacağı açıktır ama, suriye'nin saldırısına tüm gücüyle karşılık verir. rusya da, çin de anında suriye'ye kalkan olmaktan çekilir.
türkiye'nin güneydoğu'sunda vurkaçla isyanı sürdürenlere karşı yıldırıcıdan öteye gidileceğinin kargaşası yaşanıyor. "kandil" diye anılan silahlı yığınağın artık açıktan sürmesinin olanaksızlığına gidiliyor. suriye'deki gelişmelerle, iran'daki olası gelişmelerle yayılması kaçınılmazdır. türkiye'yi durdurma gereğini ve gücünü gösteren olur mu? suriye de, destek diye bekledikleri de ortaya çıkmayacaktır.
türkiye'de toplu yargılamalar diye dinmeyen bir acı sürüp gidiyor. durduğu duracağı yok görünüyor. hergün yeni bir dalga, yeni bir yönde dallanmayla içinden çıkılmazlığın yasallığın gereklerini çoktan zorladı. siyasi iktidar oyçokluğunun yetmezliğini anlamamayı, iktidarın birgün çözülevereceğini düşleyemenin düşsüzlüğünde.
17 haziran'da küreselin birbirine uzak olmayan üç yöresinde önemli seçimler yaşandı. fransa'da ikinci aşamada başkanlığı kazanan sosyalist parti yasama gücünü de beklenenin üstünde güçle kazandı. avrupa birliği'nde üç ayrı çözüm de üç büyük ülkede deneyimdedir: ingiltere'de muhafazakar david cameron libereal demokratlar'ın desteğiyle harcamaları kısmayı, kamu yatırımlarını ötelemeyi öncelikli siyaset olarak sürdürmektedir; almanya'da da hristiyan demokrat angela merkel güçlü almanya iktisadi, mali gücünü avrupa'nın geleceğini belirlemede ulusallıkları yoksayma yönünde kullanmaktan geriye adım atmıyor; fransa'da sosyalistler ise kamu harcamalarını çoğaltarak iktisadi canlılığı sağlamayı özlüyor. bunların anlamı şudur: avrupa birliği'nde büyükler ya da zenginler kendi başlarının çaresine öncelik veriyor. bir de borç yükünden, dengesiz bütçelerden batık irlanda, yunanistan, italya, ispanya ise hem küresel yardım beklentisinde; hem de ulusallıklarından ödün vermemeye kararlı. 28-29 haziran'da avrupa birliği'nin doruğu'ndan avrupa'nin birliği mi, kopukluğu mu gerçeklenir? pazarlar cansız ve inişli çıkışlı kararsızlığını korumaktadır.
avrupa'nın durgunluğunun üstüne çin'deki göstergeler de çin pazarında yavaşlamayı gösterirken abd de merkez bankası aracılığıyla öncelikle kendi pazarını korumayı denedi: orta dönem faiz oranlarını da kısa dönem faiz oranları düzeyüne çekmeyi sağlayacak önlemleri aldı. bir yandan da abd'de yıllık kalkınmanın da beklendiği oranda olmayacağından öteye işsizlikte de düzelme olmayacağını açıktan ben bernanke dillendirdi. abd'de seçim süreci kıyasıya sürüyor. abd'de, göç ve göçmenler tartışması 2012 seçiminin de değişmez temel sorunu olacaktır. demokratlar'la obama'nın kazançlı konumuna karşı romney'nin de geleneksel cumhuriyetçi yaklaşımları zorlayacağı anlaşılıyor.
avrupa birliği'nin bugününü de, geleceğini de ilgilendiren yunanistan seçimleri değişimi zorlasa da değişime zorlaştıran sonuçla gerçeklendi: yeni demokrasi birinci parti olarak, üçüncü parti pasok'la yunanistan'da geleneksel "mutabakat"ı sürdürecekler. "syriza"nın sokaklardan kazanılan gücü yüne sokaklarda erimektan korunabilir mi?
avrupa'da iki büyük seçimle eşzamanlı mısır'da başkanlık seçiminde ikinci aşama'da bir haftaya yakın zamandır sonuçların açıklanmaması mısır'da siyasi güçlerin dağınıklığıyla dağıldığının göstergesidir. tahrir meydanı'nda çiçeklenen özgürlük fidanlarının meyvelerinin "müslüman biraderler"e dönmesinin mısır'da siyasette beklenmeyen değildi. mısır'da yaşanan gerçeklikten patlama ve bastırma mı yaşanacak; patlamayla müslüman biraderler daha özgür mü olacaklar? mısır'da yaşananlar mısır'dan öteye ve günümüzden ötesini belirleyecektir.
pakistan'da bir yanda meclis ve yasama ve yürütme gücü öte yanda yargının en üstündeki anayasa mahkemesi başbakanı arasındaki karşıtlık yine kızıştı. başbakan gitti ve yerine gelenenin de uzun kalacağının güvencesi yok.
meksika'da başkan seçimlerine az kaldı. bir yanda 2000'den bu yana iktidardaki "ulusal hareket partisi (pan)"nin iki dönem sonra, geleneksel ve değişmez "devrimci kurumsal parti (pri)" ile yer değiştireceği ilk ve en güçlü beklenti.
22 haziran 2012, college station, texas.
