çok uzamadan cumhuriyetçiler de 2012 başkan adayında uzlaşmaya yöneldiler. beklendiği gibi rick santorum adaylıktan çekilmişti. enson, 24 nisan'da, yapılan beş eyalet seçimleri sonucunda newt gingrich de adaylıktan çekilme noktasına geldi. daha da ötesi, demokratlar'ın başkan adayı obama'ya karşı birlik olma noktasında uzlaşmacı yaklaşır oldu. yakında gingrich de, santorum da mitt romney'i açıktan desteklediklerini açıklayacaktır.
anında, ilk soru şudur: santorum'la gingrich 6 kasım'a değin içtenlikle ve coşkunlukla sürdürecek midir desteklerini. bu konuda kuşku duymaya gerek yoktur. zor olanı, adaylıktan çekilmekti: güç olanı açıkta destekleme sözüydü. tamamlayıcı sorular da şunlardır: ron paul da çekilecek midir ve ne zaman?
soruların önemlisi de şudur: gingrich, santorum ve yakın bir noktada paul ne karşılığnda uzlaştılar ya da uzlaşımda aracılar ve uzlaşım ilkeleri nelerdi? bunu kestirmek zordur ama, bir uzlaşım olduğu kaçınılmazdır. zaman içinde yanıtını bulabiliriz de ya da hiç bilmeyebiliriz. özellikle, mitt romney'nin genel seçimlerde başkanlığı kazanmasıyla daha iyi anlayabiliriz. kişisel olarak, sona kalan adaylardan da, başından çekilen adaylardan da başkan yardımcılığı görevi istenen olacağını düşünmüyorum. sona kalan adaylardan, yarın, seçim kazanıldığında, yürütmede etkin görevlendirilenler olabilir. onun dışında, bir de, ağusto sonunda tampa florida'da cumhuriyetçiler'in başkan adaylığını sonlanlandırma toplantısında söz hakları olacaktır. bu santorum için çok önemlidir: gingrich ve paul için de önemli bir kazanımdır.
mitt romney'nin başkan adaylığının kaçınılmazlığı gerçeklenmesiyle daha gecikmeden açıktan destekler birbiri ardına açığa vurulmaktadır. sırasiyle, eski florida valisi jebb bush, meclis başkanı john boehner ve eski new york belediye başkanı rudy giuliani en önde gelenlerdendir.
mitt romney, henüz, seçilmesi için gerekli 1144'e erişememiştir. geleneklere göre ve bir de işleyişte öteki adayların 1144'ü, geriye kalan seçimlerde, delegeliklerin tümünü alsalar da kazanma olasılığı ortadan kalktı. 24 nisan'da yapılan new york, pennsylvania, connecticut, rhode island ve delaware seçimleriyle mitt romney 841 delegelik kazandı. geriye kalanlar da, öyle görünüyor ki, 29 mayıs seçimleriyle kesinlik kazanacak. ola ki, santorum ve gingrich 8 mayıs öncesi delegelerinin seçmelerini romney'le birleştirirse, daha uzamadan 1144'e erşilebilir. sonuç olarak, bu noktadan sonra bu kesinleşmenin de önemi simgeseldir.
bundan sonrası nedir? bir yandan cumhuriyetçiler'in değişik adaylarının, kimi durumlarda birbiriyle çelişen ya da karşıtlaşanlarını uyumluluğa eriştirmek olurken; bir yandan da, demokratlar'la karşıtlıklarında daha açık ve keskinleştirmeye dönüştürmek önem kazanacaktır. benzeri demokratlar için de geçerlidir; demokratlar da, cumhuriyetçiler'den ayrılıklarının vurgularını keskinleştirecektir.
daha da önemlisi, yerel seçimler, yerel adaylar öne çıkacaktır. valilik seçimleri de, senatör seçimleri de, temsilciler meclisi seçimleri de, anayasal gücün en temeli olan "yasama"da meclislerde çoğunlukta olmak için zorunludur. bu anlamda, cumhuriyetçiler, temsilciler meclisi'nde çoğunluklarını korurken, senato'da da çoğunluğu sağlamaya çalışacaktır. demokratlar içinse: senato'daki çoğunluklarını korurken, temsilciler meclisi'nde yeniden çoğunluk olmaya calışacaklardır. gelen günlerde bu seçimlere ilişkin tartışmalarda, parti içi ve partiler arası karşıtlıklar daha öne çıkacaktır.
25 nisan 2012, college station, texas.
