türkiye'de hukuk, adalet bir türlü istenen inanırlılıkta, güvenirlilikte işlememektedir. "adalet mülkün temelidir" deyişi, ilkesi, kuralı da türkiye'nin yargısının temelidir. türkiye'nin son elli yılında iki kez adında "adalet"i temel almış siyasilik iktidar olmuştur. son elli yılda, son yüzyıl'da ençok özlenen, istenen, amaçlanan da "adalet" olmuştur. adaletin yasallıkla ilişkisi de, içiçeliği de tartışmasızdır. yargılama da, yasama da, yürütme de tek başına olmaz. yasalar, yargılamalar yetersiz yürütmelerde işlevsiz olduğunca; yürütmenin gücü yasamayı, yargıyı yürütme değildir. yasama da, yargı da yürütmeden bağımsızlığını yürütmeye karşı değil, yürütmeyi küçültücü değil, yürütmeyle uyumlu sürdürmelidir. birbirleriye çelişen yürütme, yasama, yargı sürekli olamaz. birbiriyle çelişen güçler konumunda, güçler ötekini yoksaymadan, ötekiyle çelişmesinden yeni uzlaşımlarla bir sonrasını bulmalıdır.
sözde ve uygulamada güçlerin sürekli çelişmesi, güçleri yıprattığından öteye, o güçlerin, güç kazandığı toplumları ve ülkeleri de yıpratır, dağıtır. türkiye'de anayasallık hem eskidir, hem de yerleşik ve yaşanan gerçeklik değildir. güçlerin karşıtlığı olağandır; olağan olmayan karşıtlığın sürekliliğidir. güçlerin ayrılığı da, bağımsızlığı da; tek başına, o güçlerin öteki güçleri yokedici işleyemez. daha da kötüsü, bu yokedici işleyiş güçlerin kendilerini de yokedicidir. yasamanın eksiklikleri yeni yasalarla, yasaların yenilenmesiyle giderilir. yürütmenin gücünü aşmaları da, gücün öteki güçleri yokedicilikleri de isyanlara, tepkilere neden olur ve gidericiliği zorla da, gecikmeli de olsa gerçeklenir. yargı özeldir. yargının işleyişindeki eksiklikler en yıkıcı, en yokedici olanıdır. türkiye'de ençok duyarlı olunması gerekenin "yargı" olduğunun anlaşılmasında yeterince toplumsal anlaşma yoktur. hergün ve sürekli "adalet" ve "yargı" tartışma konusu olmamalıdır. türkiye'de yargı da, adalet de, hukuk da toplumsal tartışmadan bağımsızlaşamamaktadır. toplum içinde, toplumu içten kemirici bir işleyiştedir. türkiye'de adalet de kalkınma da yıpranmaktadır. güçlerin ayrılığı, güçlerin birbirini yokedici işleyişi olağanlaştırıcı olmamalıdır. akp döneminden, türkiye'de en belirgin ve kalıcı olacak ne adalettir, ne de kalkınmadır. akp, siyasi üstünlüğünü güçlerin bağımsızlığının uzlaşımı yerine, güçlerin birbirini yokedici yönde işlemesini önlemeyemezse, akp için de, türkiye için de gelecek günlerde zorluklar daha açık yaşanacaktır.
türkiye'de, akp, geçmişin adaletsizliklerinin adaletini amaçlarken, adaletsizliği derinleştirmekten kaçınamamaktadır. adalet öncelikle günceldir. güncelin adaletsizliği, geçmişin adaletsizliklerini pekiştirirken, geleceği de adaletsiz kılar. akp, kalkınmanın gücünün adalet getirmekte yetersiz olacağını kavramalıdır; adaletsizlikle kalkınmanın da sonlanacağını, yaşananan gerçeklik olmadan öngörme siyasiliğinde gecikmemelidir.
türkiye'de, geçmişte, ırak ve libya savaş durumlarında olduğu gibi; suriye savaş durumunda da, türkiye'nin nerede ve neden durduğunun anlatımı, açıklanması yoktur. bir oldubittiye gidiş de, oldubittiyle savaş durumunda kalmak da türkiye için en son seçenek olmalıdır. görünen odur ki: türkiye, suriye'deki gelişmelerden oldubittiye çok yakındır. türkiye'de egemenlerin ya da etkinlerin suriye'de ne olup bittiğini bildiği açıktır ama, türkiye'nin siyasi seçmelerinin ne olduğu konusunda, tbmm'deki siyasilikler arasında da, ülkenin yaygınlığında da bilgi eksikliği belirgindir.
abd'de bir yandan seçim süreci yaşanırken; bir yandan da, savaşlarda yatışma ve geri çekilme yumuşak bir gelişim göstermemektedir. son zamanlarda, afganistan'da yoğunlaşan sokak gösterileriyle karanlık kıyımlar abd'yi ve obama yönetimini zora sokmuştur. son olarak afganistan devlet başkanı hamid karzay'ın abd'yle karşıtlaşmasından abd'nin de, afganistan'ın da zarar gördüğü açıktır. uzun süredir abd içselinde gerilerde kalmış görünen afganistan savaşı ve geleceği abd siyasiliğinde yeniden güncelleşecektir. cumhuriyetçi başkan adaylarının obama yönetimini zorlamaları gelen seçimlerin kaçınılmaz odağıdır.
16 mart 2012, college station, texas.
