türkiye'nin uzun süredir iyi yönetilmediği biliniyor. türkiye'de kitlelerin, yönetimi oylarıyla desteklemesinden öteye denetlemediği de biliniyor. akp yönetiminin bu gerçeklikleri değiştirmeden öteye sorun olarak gördüğünü de söyleyemeyiz. sonucu görüyoruz: kurumlararası kuşkulardan öteye sorgulamalar, tutuklamalar, yargılamalar. kurumlararası karşıtlıklardan öteye kurumlar içi de giderek kendi içlerinde kuşkulu. buradan varılacak noktanın iyi yönetim, güçlü türkiye olacağını özlemek güzel de olabilirliği zordur.
türkiye'de akp'nin yönetimi iyileştirmeden çok, akp'nin yönetiminde iyileşme olması gerekir. türkiye'de yönetimin iyileşmesiyle, akp'inin iyileşmesi atbaşı gitmesi gerekir. gözlediğimiz nedir? türkiye'nin yönetimini değiştirmede akp içinde sessizlik. akp'nin içinde sessizlikle, geniş kitlelerdeki sessizlik sürdükçe türkiye'de yönetimdeki iyileştirmelere kuşkuyla bakmak gerekir.
türkiye'de yaşanan sorunların ne ortaya çıkışını, ne de çözümlenmesini salt akp'yle açıklamak da yanlış olur. türkiye'de yönetim yozlaşması uzun sürelidir ve bir evrim sonucudur bugün varılan nokta. akp de çözememiştir, çözemeyecektir demek daha açıklayıcı olanıdır. türkiye'de akp'nin gerilediğini, seçimlerini yapalı bir yılını bulmuş durumda öngörmek kolay değildir. yine de, türkiye'deki çözümsüzlüklerde akp'den öteye katılımların gerekliliği konusunda düşünmeler başlamıştır. akp'nin 2023 hedefinin "imar" eylemlerinden öteye, neredeyse, olmadığı giderek daha açık yaşanacaktır. sorunların sorumlusu akp değildir; akp çözümdür beklentisinde bir duraklama sezinlememek, gözlememek körlük olur.
uzayan ve birbiri ardına dinmek, durmak bilmeyen suçlamalar, sorgulamalar, gözaltılar, tutuklamalar, yargılamalar nerede sonlanır? tüm bunları, başında, yönetimde iyileşme olarak görenlerin yanılsamalarıyla yanıltmaları geride kaldı. ortaya çıkanın sorumluları hem siyasi olarak, hem de tarihsel olarak yargılıdır. süreç sürüyor, sonu iyileşmedir umudu da, beklentisi de çekiciliğini yitirdi.
türkiye bugün yaşanan tıkanıklığa gidişlerden deneyimlidir. hem hızlı çözümleme "aceleciliği" deneyimi yaşanmıştır; hem de kendiliğinden çözülsün beklentileriyle "gecikme" deneyimleri vardır. yaşanacak yeni deneyimin kestirimini yapmak için izlerini sürmekle, ipuçlarını yakalamak gerekir. o noktaya uzağız görünüyor.
türkiye'nin uzun sınır komşusu suriye'deki gelişmeler sonunda halep'e geldi dayandı. suriye'nin içinden nasıl bir yıkım, nasıl bir yerine geçiş ve sonunda nasıl bir değişim yaşanır bilinmez. bildiğimiz, beşşar el hesad'ın ve esad hanedanı'nın hızla sonuna gittiğimizdir. kendi insanına bunca silah yöneltmiş bir yönetimin korkutma gücünün kalmadığıdır. suriye'de korkusuzluk patlamaya gidiyor. suriye'de beşşar'ın gidişi de, yerine gelenin geçiş süreci de dışarıdan doğrudan "müdahaleyi" gerektirmeyebilir. suriye kendi kaderini kendi başına tayin edemese de, beşşar esad'a son darbeyi kendi içinden gerçekleyebilir. suriye'nin özgünlüğü bu olacaktır. dökülen kanların hesabı da kanla sorulacaktır.
ab içinde tartışma yoğunlukla sürüyor. ab, yunanistan'ı dizginlemekte yuları çekmekte zorlansa da yunanistan'ın ab'ye uyumu korunacaktır. ab içinde yunanistan'ı da ab'yi de "euro"yu da korumak uğruna geçen zaman da, kıyasıya tartışma da sürecektir. yunanistan'ı kendi başına yalnızlığa itmeme önyargısının yunanistan'ı avrupa birliği içinde korumayı getirdiğini düşünmeliyiz. ab için de, yunanistan için de en pahalı çözümün seçilmesinin anlamlandırılması açıktır: avrupa için birlik içinde olmaksızın yaşamak geirde kalmıştır. ab zoru ve zorlu yolu seçmiştir. ab için, sırada, italya, portekiz ve ispanya vardır. avrupa gerileme pahasına birliğini korumaya kararlıdır.
ab'nin birliğini koruma güdüsü de, kararlılığı da abd'nin, asya'nın, afrika'nın pazarlarını kararsız ve durağan kılmaktadır. bu uzun süre böyle süregidecektir.
abd'de bir yandan obama seçime yönelik yürütme çabalarını sürdürürken; öte yandan da cumhuriyetçiler bir adayda birleşememenin tıkanıklığındadır. mitt romney, cumhuriyetçi parti'nin tüm abd yüzeyinde yüzde otuzunu kolayca bulmakta ama karşısında kararlı, dirençli yüzde ellilik karşıtlık sürmektedir. mitt romney'nin karşısındakü yüzde ellinin üç parçalı olması değişir mi? obama'nın değişmesini isteyen epeyi paralı ortaya çıkmaktadır ama paralıların oyları belirlediğinin örneği azdır. abd'de cumhuriyetçiler içi tartışma, şimdilik 6 mart'ta yapılacak çoklu ve dağıtılmış seçim gününe ötelenmiştir.
10 şubat 2012, college station, texas.
