8 Şubat 2012 Çarşamba

abd'de 2012 seçimleri - 7.

7 şubat'ta minesotta, missouri ve colorado'da da aday seçimleri geride kaldı. mitt romney'nin pişmiş aşına su katıldı. cumhuriyetçiler içi tartışmanın 6 mart'a uzadığı yaşandı. sonuçların getirdiği tartışmayı temel alırsak, tartışmanın 6 mart ötesinde de süreceğini söyleyebiliriz. 6 mart'a değin ya da bir süre sonrasına değin 4 adaylı tartışma ve seçimler sürecek görünüyor.

minesotta, missouri ve colorado'daki seçimlerin üçünde de rick santorum ençok oyu alan oldu. bu beklenen değildi. özellikle colorado'da mitt romney'nin kazanması bekleniyordu. delege toplamı ya da delege dağılımı yönünde büyük bir değişim olmadı ama, romney'e desteğin coşkusuzluğun sorun olduğu, olacağı daha açık oldu. bugüne değin sekiz eyalette seçimler yaşandı. eyalet temelinde, dördünde rick santorum birinci oldu. üçünü mitt romney aldı. birinde de newt gingrich öndeydi. ron paul henüz eyalet düzeyinde kazanamadı. ileriye dönük olarak, mitt romney'nin kazanacağı eyaletler var; newt gingrich'in kazanacağı beklenen eyaletler var. rick santorum'un kazanacağı eyalet de olabilir. ron paul için kazanabileceği tek eyalet 11 şubat'ta maine olabilir. sayılarla yaklaşırsak 27-30 ağustos'ta 1144'ün çok uzağındayız: romney 115, gingrich 38, santorum 34 ve paul 20. ne kazanılan eyalet sayısı, ne de oy oranları 1144'ü bulma gerçeğinin üstüne çıkabilir.

şimdilik gelinen noktada görünen, seçimlerin öncesinden beklenene aykırı değildir. cumhuriyetçi parti'de dört parçalı görünüm ne yenidir, ne de bu seçimde ortadan kalkacaktır. soru şudur: sonunda, bu dört adaydan biri başkan adayı olacaktır ama, öteki üçü o adayın başkanlığında nasıl derlenecektir? örneğin, başından bu yana, en kararlı, en düzenli, en güçlü aday mitt romney başkan yardımcısı olarak ortadaki adaylardan hangisini seçer? görünen odur ki, mitt romney için santorum'un dışında birlikte olabileceği aday yoktur. oysa, santorum en çok delegeye ulaşsa da, romney'i seçmez. santorum için romney destekçileriyle uzlaşmak kaçınılmazdır. sonuçta, gingrich'in kazanacağı eyalet ve delege daha çok olmasına karşın romney ile uzlaşmasını gerektirecek bir uzlaşım yoktur. santorum gibi gingrich de romney destekçileriyle uzlaşmak zorundadır. anlaşmazlık romney ile gingrich ya da santorum karşıtlığı değildir. reagan ile bush da bugunkü karşıtlığın siyasi temsilcileriydi. 2008 seçimlerinde mc cain ile palin karşıtlığı da benzeriydi. sarah palin'in seçmen desteği mike huckabee seçmenleriyle çakışıyordu.

romney'e olan direnç, romney'i yıprattığınca, cumhuriyetçiler'in başkanlığı kazanmasını da zorlaştırıyor. romney'nin cumhuriyetçi parti içi karşıtları, romney'nin partinin çoğunluğunun değil de, partinin bir parçasının adayı olduğunu ortaya çıkardılar. bu sonuç romney için de, cumhuriyetçiler için de kazandırıcı bir siyasi durum değildir.

mitt romney, 6 mart ve ötesinde tampa'ya varıldığında uzlaşmak zorunda kalacağı seçmen kitlesinde saygınlığı olan bir aday bulacaktır ama o aday abd'nin genel seçmenlerince de benimsenir olacak mıdır? 2008'de mc cain kendisine ayaklanmış görünümdeki cumhuriyetçi seçmenleri ardına katmakta yeterince inandırıcı ve etkin olamadı. 2012'de romney'nin kolayca başarılı olacağını söylemek zordur. cumhuriyetçiler'de tarihsel bağlamda "rockefeller" ya da "new york-wall street" cumhuriyetçiler'inin önderliğinde başkanlık kazandıklarının örneği yok gibidir. üstüne üstlük, abd'nin 1950'lerden bu yana gelisim sürecinde "güney"in seçmen belirleyiciliği de mitt romney için sorundur. mitt romney, abd'nin güney'inden cumhuriyetçiler'in yüzde yirmibeşinden yüksekçe oy almak zorundadır. bunun ilk gözlemini ve deneyimi 6 mart'ta yaşanacaktır. mitt romney için sorun cumhuriyetçi parti'nin içinden 1144'e varmaktan öteye kendisine kararlı biçimde oy vermeyen yüzde elliyi nasıl uzlaştıracağı, nasıl birleştireceğidir. başkan yardımcılığı ne yeterlidir, ne de etkili olacaktır.

abd seçimlerinde bir aylık sürede, sekiz eyalet sonrası cumhuriyetçiler bir adayda birleşemediklerinden öteye, 6 mart'ta da birleşmiş olmayacakları görünümündedir.

8 şubat 2012, college station, texas.