florida seçimleri de geride kaldı diyebilir miyiz? bir anlamda evet. seçimler abd demokrasisi kuralları içinde yaşandı ve geride kaldı. sonuçlar beklenendi: mitt romney yüzde kırkaltı ile elli delegenin tamamını kazandı. en yakınında newt gingrich yüzde otuziki, rick santorum yüzde onüç ve ron paul da yüzde yediyle hiç delege kazanamadı. kullanılan oyların yüzde elliden çoğu karşılığında sıfır delegeye karşılık, yüzde ellinin az altına elli delegenin tümü. florida ile birlikte romney'nin 81, gingrich'in 28, santorum'un 8 ve ron paul'un da 10 delegesi var. bu sayıların bitirici ve bağlayıcı gücü yok. gingrich de, santorum da, paul da yarıitan kopmayacaklarını açıkça vurguladılar. florida seçimlerinin ilk ve en önemli sonucu romney'nin tüm delegeleri kolayca kazanmasıysa; ikincisi de öteki adyların "tamam" dememesidir.
dört eylalet sonrası sayılara yeniden bakarsak ne görüyoruz? mitt romney'nin kişiliği ve görüşleri gereği en zayıf olacağı düşünülen iowa ve south carolina'da bile yüzde yirmibeşin altına düşmediğiyle, en güçlü olduğu new hampshire'de yüzde otuz dokuzu bulmasının dışında florida'da yüzde kırk altıyı buldu. oysa romney'nin ardından en güçlü aday gingrich ise zayıf olduğu eyaletlerde iowa'da yüzde onüç ile new hampshire'de yüzde dokuzda kaldı. abd demokrasisi de, abd'nin her ilişkisi gibi nitelikten önce ve çok "nicelik" üzerinedir. dört eyaletteki seçimler sonrasında new gingrich'in sayıları yetmiyor. yetmediğinde yarıştan çekilmek abd demokrasisinin geleneğidir. newt gingrich, florida sonrası çekilmeyeceğim dedi. mitt romney'nin florida'yı kazanmasından öteye, sonuçta cumhuriyetçiler'in adayı olacağının sayıları belirmişken newt gingrich direneceğini ve sürdüreceğini açıkladı. santorum'la, paul da benzeri gerekçelerle olmasa da, benzeri biçimde sürdürme direncini gösterdi.
bir sonraki seçimlerden sonra da benzeri sayılar, benzeri direnç sürecek. ne güne değin? öyle anlaşılıyor ki, "süper salı" diye bilinen 6 mart'a değin çoklu seçim sürecek. 6 mart'ta değişik bir sonuç çıkar mı? bugünden görünen odur ki: florida sonrası sayılar ve dağılım neyse, sayılar artmış olarak romney'nin beklenen sayı olan 1144'e daha yakın olacak 6 mart'ta. florida sonrası anladığımız şudur: gingrich, romney 1144'e eriştiğinde de sürdürecek. bu abd demokrasi geleneklerinde kolay ve olabilir değildir. o zaman soru şudur: gingrich neden ölümüne gidiyor? newt gingrich, cumhuriyetçi parti'den desteğini almayacağını sezinlemiştir. 2008 seçimlerinde john mc cain'e karşı mitt romney bu durumdaydı ve çekildi. bir sonrasının güvencesiyle çekildi. newt gingrich içinse bir sonrası yoktur. newt gingrich, cumhuriyetçi parti içinde bunca uzun süreli siyasi yaşamının sonunda ya ben ya ben noktasında bitecektir. newt gingrich'in florida seçimleri sonrası direncinin anlamı ve açıklaması budur. örneğin, santorum için direncin anlamı ve açıklanması açıktır; bir sonrasının güvencesini arttırmak için sürdürecek ve çok uzatmadan duracak. ron paul'un da bir sonrası yok ama, ron paul'un siyasiliğinin kişiden öteye süreceğini biliyoruz.
mitt romney'nin cumhuriyetçi parti içinden seçilebilirliği gelen eyaletlerde, gelen salı'larda, cumartesi'lerde yükselecek. cumhuriyetçiler için sorun gingrich'in ortadan nasıl kalkacağıyla, nasıl uzlaşacağıdır. sonrası da zorludur: obama ve demokratlar'a karşı uğraşacak romney, cumhuriyetçiler'in ne birinci seçmesidir, ne de coşkuyla seçtiğidir. romney'in de, cumhuriyetçiler'in de seçmesi zorludur. günümüzün yeni kavramı olan yüzde birin yüzde birinden olan mitt romney, kolayca, yüzde birin yüzde doksandokuzunca, abd'nin yüzde doksandokuzuna teslim edilecektir.
1 şubat 2012, college station, texas.
