31 ocak'ta florida'nın cumhuriyetçi seçmenleri cumhuriyetçi adaylar arasında seçim yapacaklar. seçimler yaklaştıkça, seçmeler de daha belirginleşiyor.
hep olduğunca, kimi parti önderleri, seçmelerini açığa vuruyor; kimileri, açıktan desteklemekten uzak duruyor. örneğin, yazgünlerinde, "çay partisi" diye bilinen öfkeli tepkicilerin sıradışı adayı herman cain daha çok direnemedi ve newt gingrich'i desteklediğini açıkladı. yine, seçmesi ençok beklenen eski florida valisi, sıradaki başkan adayı jeb bush, bir türlü açıktan seçmesini açıklamadı. bu tür seçmelerin yönlendirme gücü nedir? olmadığını söylemek yanlış olur. insanlar, demokrasilerde, seçmelerini kendi başlarına yapsalar da, önemsedikleriyle özdeşleşmek istediklerinin seçmelerinden de etkilenir. bundan öteye, destekleyenlerin beklentileri daha da önemlidir. herman cain'in siyasi çıkarları bugün için newt gingrich'i desteklemeyi gerektirdi diye düşünmeliyiz. nasıl ki, 2008 seçmelerinde, bugünkü aday mitt romney john mccain'i desteklediyse, bugün mc cain de, gecikmeden ve etkili olmak için new hampshire öncesi mitt romney'i desteklediğini açıkladı. bugün sana, yarın bana ilkesi, abd seçimlerinde genel geçer kuraldır.
herman cain'in neden newt gingrich'i desteklediğini kıyıya koyduktan sonra, jeb bush'un neden hala mitt romney'e açıkta destek olmadığını da irdelememiz gerekir. jeb bush, bir yandan mitt romney ile olurken, bir yandan da açıkta öne çıkmamayı yeğliyor? bu da, özellikle abd seçim geleneğinde geçerli bir siyasi davranış oluyor. newt gingrich seçmen tabanıyla, özellikle, seçim yakınlaştığında, karşıt düşmemek yarına ilişkin bir seçim oluyor. jeb bush, yarın birgün aday olarak ortaya çıktığında, newt gingrich seçmenlerinden de taban yapmak isteyecektir. jeb bush, newt gingrich'e karşı iken, newt gingrich çevresinde toplananlarla uyumludur.
her dönem abd seçimlerinde de, 2012 seçimleri özelinde de, seçmeleri hem bugüne ilişkin, hem de yarının seçmelerine uyumlu düşünmek doğrusudur. aykırılıklar, ayrılıklar olur ama o özelleri değil, sözünü ettiklerimi kural diye bellememiz gerekir.
yine benzeri biçimde, etkin yayın kuruluşlarının, etkili kitle iletisim yayılarının seçmeleri gelenektir. örneğin, florida'nın tampa kentinin gündeliği newt gingrich'i bugun desteklerken, orlando kentinin etkin yayın kuruluşu desteğini mitt romney'den yana kullanmıştır. bunun anlamı o yayını izleyenlerin de tümüyle o seçmeleri izleyip istenen adayda toplaşacakları değildir. o yayının yayın ilkesi ve siyasiliğnin seçmesidir. bugun tampa'dan destek alamayan romney, genel seçimlerde seçme obama ve demokratlar olduğunda destek alabilir. benzeri orlando seçmesinde gingrich için de söylenebilir. öteki türlüsünün olduğu da yaygındır: bugün romney'i gingrich'e karşı seçme çağrısında olanın, yarın genel seçimlerde, obama'dan yana oy verme çağrısı yaptığı da olur.
seçimlerde şu da etkindir genellikle: bir adayın seçilmesini istemekten çok; öteki adayın seçilmemesi için de oy ve seçme olur.
31 ocak'taki florida seçimlerinde sözünü ettiğim tüm karmaşalar geçerlidir ve etkilidir. newt gingrich'in topladığı oyların pekçoğunu romney olmasın diye gingrich'de toplandığıyla; benzeri biçimde, romney'de yığılan oylardan çoklarının newt gingrich'i önleme oyları olarak değerlendirmek gerekir.
31 ocak öncesi görünen odur ki: newt gingrich'i isteyenlerle newt olmasın da oy çokluğuyla, mitt romney olmasın da oylarıyla mitt olmalı oyları kıyasıya karşıtlaşmış durumdadır. ya santorum, ya paul diye sorarsak ne diyebiliriz? ron paul'un cumhuriyetçiler'in kendi içindeki isyan oylarıyla, demokratlar'dan obama'dan beklentisi kalmamışların cumhriyetçi seçmenlerle abd düzeniyle karşıtlaşması oyları belli bir düzeyde vardır. ron paul'un seçilebilirliğinden çok eleştirilerini sergileme ve ne o ne bu öfkesiyle tepkiciliği oylarının getirisinden çok götürüsü önemli olacaktır. santorum için de, paul için de florida seçimleri ötesine gidebilmeyi yakalama seçimleri olacaktır. özellikle rick santorum'un 31 ocak akşamı değilse de, 1 şubat'la seçim dışı kalması olağan sayılmalıdır. önemli olan, santorum'un bugün seçim dışı kalmaktan öteye yarın için seçmesidir.
31 ocak öncesi mitt romney'nin kazanmasını olağan, seçilememesini olağanüstülük görmemiz gerekir. yine, benzeri biçimde, newt gingrich'in florida'dan önde ve ençok delegeyle çıkması olağanüstü, geride kalmasını olağan saymalıdır. ne newt gingrich'in seçmeni demokratlar'a döner, ne de romney oyları seçilemeyince demokratlar'da toplaşır.
29 ocak 2012, college station, texas.
