abd'de 2012'de genel seçimler yaşanacak. bugünden biliyoruz 6 kasım'da olacak. bir günde oylanacak, sayılacak ve sonuçlar belirleyici olacak. tartışması da, değerlendirmesi de günlerce sürecek ama, şu olmayacak: sokaklarda tanklar, elde silahlar seçim albaştan olsun; bunu saymayız.
"arap baharı"nın yaşandığı mısır'da seçimler iki hafta önce başladı, altı ay daha sürecek. sonuçların belirleyici olacağının güvencesi ne?
abd'de, 2012 seçimleri sürecinde cumhuriyetçiler demokratlar'ın adayı obama'ya karşı adaylarını belirlemeye 3 ocak'ta iowa'da başlayacak. şimdiden görünen nedir? iowa'da newt gingrich kazanmazsa, gingrich için sonrası çok tartışmalı olur. iowa'da, en önde gingrich'in öne çıkması belirleyici değildir.
iowa'da mitt romney'nin önde çıkması olağanüstülüktür ve neredeyse, ondan sonraki seçimler göstermelik yaşanır. romney, iowa'da geride kalırsa, tartışma ve yarışma bir sonrasına new hampshire'e taşınır. mitt romney, new hampshire'de geride kalsa, sonrasına çok sarsılır ve neredeyse yarışma dışı kalır. öyle görünüyor ki. 31 ocak'ta florida'da yaşanacak dördüncü aday seçiminden sonra gingrich mi, romney mi geride kalır belirlenir. ya ikisi de 31 ocak'ta geride kalmazsa ne olur? 2008'de demokratlar'da yaşanan, bu kez, cumhuriyetçiler'de yaşanır ilkbahar boyunca süregider aday yoklamaları.
iowa'da, rick santorum, rick perry ile michelle bachmann ne yapabilir? üçü için de 31 ocak'a varabilmek önemli başarı sayılmalıdır. 3 ocak'tan 31 ocak'a: romney ile gingrich dışındaki adaylar birer ikişer elenir. bilinmeyen ron paul olur. ron paul, abd'yi küçültmede, abd'yi yalıtmada kararlılığıyla, örgütlülüğüyle ve demokratlar'ın da desteğiyle cumhuriyetçiler'i uğraştıracaktır. ron paul'a neden katlanılıyor sorusu yerinde ve önemlidir. abd'de ikili siyasilik her seçimde bir benzemezden üçlü seçmeye dönüşme eğilimindedir. cumhruiyetçiler'in ron paul'u zorla ve erken elemeleri, 2012 seçimlerinde ron paul çevresinde üçüncü eğilimi zorlar ve açıktır ki obama için elverişli olur. obama iki yandan kazanır o durumda: 1. demokratlar'da obama ve siyasetlerinden aradığını bulamayanlar ron paul'da toplaşır; 2. cumhuriyetçiler'den kopanlar da ron paul'da toplaşır. o durumda da, cumhuriyetçiler'den kopanlar, demokratlar'dan kopanlardan çok olur. cumhuriyetçiler, olabildiğince katlanacaktır ron paul'a ve eleştirilerine.
bu arada, abd'de bir yandan iktisat ve pazar belirsizliğini sürdürmektedir. bir yandan da, 31 aralık'ta sona erecek olan ücretlilerle, çalışanların vergi indirimlerini korumak tartışmasında obama ve demokratlar sürekli ödün vermiştir. bir yandan üst gelir düzeylerinden özlenen ve istenen vergilendirme özverisinden, cumhriyetçiler'in istemleri benimsenmiştir. ayrıca, uzun süredir tartışılan ve obama'yla demokratlar'ın ikili oynadığı "keytone xl" diye bilinen, kanada'dan, abd'yi, kuzey'den güney'e boru hatlarıyla donatmak yapım ve taşıma tasarımı, yine cumhuriyetçiler'in istemleri doğrultusunda benimsenmesi gerçeklenmek üzeredir. cumhuriyetçiler, bir yandan, yeni, ucuz ve güvenilir yakıt kaynağı kazanırken, bir yandan da obama'nın tabanından kıymıklar koparmak tutkusunda başarılı olacaktır.
abd'nin ırak'taki askeri varlığı uzun süredir gerilemekteydi. sonunda, iyice geriye çekildiler. obama için, özellikle joe biden ile hillary clinton için özel bir siyasi başarıdır. cumhuriyetçi mc cain ile dick cheney içinse kişisel yenilgidir. bunların ötesinde ırak'ta ne beklendi, ne bulundu bundan sonra yıllarca uzlaşmaz tartışmaların konusudur. bir de, şunca insan ve servet yitirmesiyle fırsat maliyeti tartışmaları dinmek bilmeyecektir. savaşı başlatanları biliyoruz ama bitirenler kim? don rumsfeld başlatan, robert gates bitiren mi denecektir? bush bağlayan mıydı, obama bitiren midir? abd, ırak' giderken de halkın çoğunluğu katılmadan izledi; şimdi ırak'tan dönerken de abd halkının sessiz uzaklığı demokrasi açısından düşündürücüdür. abd'de yürütme de, yasama da, yargı da ırak savaşı'nda dağılmıştır ve oldubittiyi durduramamıştır. ırak'ın yitirdikleri ise anlatılacak gibi değildir. despot yönetimlerin bitmeyen acı sonuçlarını geride bırakmaları, neredeyse, yüzyılı gerektirecektir. en büyük soru da: ırak diye bir ülke varlığını sürdürebilecek midir?
suriye'de, ırak'tan sonra ne beklenebilir? vietnam'dan sonra kamboçya yaşanmıştı. ırak'tan sonra suriye diye ne yaşanacak?
türkiye'de, durduk yerde, yeniden cumhurbaşkanlığı seçimi gündemi gerçek midir? akp, belirsizlikten, yine kazançlı mı çıkacaktır? akp'de erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı konusunda açık seçik tasarımı var mıdır; yoksa, 2006'da olduğu gibi yüne fırsatları değerlendirerek mi üstte kalacaktır? ya fırsatları değerlendirme gücü oluşmazsa?
avrupa'da birlikten de kopamıyorlar, "euro"nun geleceğinde almanya'nın belirleyeciliğinde de birleşemiyorlar. avrupa'da, bir yandan da, ispanya, irlanda, belçika, slovakya ve kıbrıs'ın ödeme güçlerinde pazar/sermaye değerlerini düşürme girişimleri güç ve gerçeklik kazanma yolunda ilerleniyor.
16 aralık 2011, college station, texas.
