rusya'da seçimler, kongo'da seçimler ve mısır'da seçimler. ortak paydaları ne? bu seçimlerin tümü de tartışmalı. seçimlerden yenik çıkmışlar, anında, direnişe geçiyor, geçti.
rusya'da sokaklara yığılan yenikler; seçimleri yönlendirmeden öteye sonuçları önceden belirleme sorunlarına değin nice eleştiri ve suçlama. sonuçta, rusya'da uzunca süreden bu yana, yeniden, tel elde.tek partide yoğunlaşmış güç yüzde ellinin altında. hem de, onca yanıltmaya, onca saptırıcı yönlendirmeye karşın putin'in "rusya'nın birliği" partisi sarsıldı. putin ve partisi güce yapışıyor. putin'in direnci, bir biçimde kırılacak. gücü kötüye kullanan ve gücü sonsuz sanan putin'in güçten düşmesi kaçınılmazdır; direndikçe güçsüzleşecek, güçsüzleştikçe küçülecek. rusya'nın bundan sonrası putin'in küçülmesidir. putin zorla tutunmaktadır iktidara.
kongo'da bir önceki seçimi de iktidardaki joseph kabila kazanmıştı. sonrasında sokaklarda binin üstünde ölenlerden sonra kabila'yla uzlaşımla gerginlik ötelenmişti. seçimlerin sonuçlarıyla yine muhalifler sokaklarda. yeniden yatışma nasıl sağlanır? bildiğimiz, kabila'nın gücü yüzde ellinin altındadır.
siyasette, güçler yüzde elli yüzde elli olduğunda içsavaş ya da sivil savaş kaçınılmazdır. rusya'da da, kongo'da da iktidar yüzde ellinin biraz altındadır. rusya'da da, kongo'da seçimler iktidarı yıpratıcı sonuçlar getirmiştir. iktidarlar için yıpranma sürecektir. iktidarların yıpranması, ülkeleri de, toplumları da yıpratıcıdır.
mısır'da seçimlerin getirdiği tartışma değişiktir. bir yandan iktidara yapışmış "askeri komite" var görünüyor. bir yandan da toplumun tartışmasız büyük çoğunluğu bağımsız iktidar istiyor. iktidarin siyasi partisi de, toplumda kökleri de nicel ve nitel olarak varlığı da yok düzeyde. iktidardaki küçük azınlığın tek dayanağı seçimle orataya çıkan çoğunluğun kendi içinde parçalanmışlığından içsavas beklemek. sonrasında da, yatıştırıcı, ayırıcı ve barışçı güç olarak iktidarı sürdürebilmek. kolay mı, olası mı? mısır'daki iktidarın dayanakları hem yetersizdir; hem de, seçimle gücünü görmüş, güç göstermiş toplumsallık zorla yönetilemez.
beklenen şudur: iktidarın parçası olabilmek. geçiş için olabilir. nasıl? iktidarın değişmesi hem mısır'ın içselinin tek amacıdır; hem de abd/ab dışsalı öyle istemektedir. abd/ab dışsalı, iktidardaki askerlerin kıyıda gücün bir parçası olmasını da istemektedir. bu durumda, müslüman biraderler, mısır'ın en yetkin ve örgütlü gücü olarak, geçiş sürecinde iktidarı paylaşacak mıdır? müslüman biraderler'in karşıtı müslüman selefiler o durumda bağımsız tek güç olarak kalacaktır. bir sonrası için, müslüman biraderler'e karşı çok güçlü ve etkin olabilecektir. müslümanlar'ın iki büyük gücü neden uzlaşmaz ya da uzlaşamaz? abd/ab yanlılarının, tahrir kalabalığının yokedilmesi ancak kanlı olabilir ve günümüzde öylesi, dışarıdan "müdahale" nedenidir. sonuçta, müslüman biraderler'in iktidarı kimle, nasıl paylaşacağı belirleyicidir. şimdilik, bildiğimiz, kestirebildiğimiz iktidardaki komitenin müslüman biraderler'e hem "muhtaç" hem de "mecbur" olduklarıdır. mısır'da seçimler yeni başladı. 2012 yılı boyunca seçimler sürecek. "tahrir'de yaşanan uzayan bahar" yazı bulacak mı?
arada, yemen'de iktidar değişir gibi oldu. özünde, iktidar mücadelesi ötelendi. benzeri bahreyn'de de yaşandı. sokaklardan toplanmış "muhalifler"in birazı salıverildi. salıverilenlerden birazı da iktidarın içine alındı. doğal ki, sokaklara taşmış iktidarda olmayanlar bu geçici çözümle yatışmış da değil, susacak da değil.
abd'nin iran'ın üzerinde ne aradığının açıklanması yok. iran'ın yakaladığı insansız araç iran için başarı mıdır; abd için başaraısızlık mıdır kamuoyunda çözümlenebilecek değildir.
abd'de cumhuriyetçiler'in çoğunluğu newt gingrich'de toplaşırken; newt gingrich karşıtları da istemeyerek mitt romney'de mi toplaşacak? cumhuriyetçiler içinde seçim "o olmasın da" temelinde mi belirlenecek? bu arada, demokratlar da, bir yandan obama'yı eleştirirken: cumhuriyetçiler olmasın da temelinde mi birliklerini uzlaştıracak?
abd'de 2012 seçimleriyle pazardaki duraklamanın getirdiği işsizlik gündemin değişmez belirleyicileridir. abd, bir yandan kendi pazarını düzenlemeye çalışırken; bir yandan da, ab'nin mali ve üretim tüketim duraklamasını kolaylaştırma uğraşını sürdürmektedir. ab'de hep ötelenmiş ve uzunca sürece de ötelenecek ab ile ingiltere karşıtlığı yeniden açık ve saklanamaz düzeyde ortaya çıkmıştır. küresel duraklama sonuçlandığında, ingiltere küçülen, almanya tek güç mü olacak?
türkiye siyasetinde belirgin olan duraklama ve bekle gör durumudur. başbakan erdoğan'ın siyasete dönmesi beklenmektedir. duraklama anında siyaseti saptırıcı bir yığın gündem ortalığı kaplamıştır. türkiye'nin onca çözümlenecek sorunu dururken, yılların sorunu olan futbolun toplumdaki etkinliğinde "şike soruşturması" yargılama süreci hızlanıvermiştir. yargıyı etkileme yönünde yaşanan, yasayı değiştirme çabaları adaletin gerçeklenebileceğine kuşkuları arttırmaktadır.
9 aralık 2011, college station, texas.
