abd'de, henüz, ne olduğu, neden olduğu açık olmayan küçük bir etkinlik, olduğundan yaygın ve etkinmiş görünümünde. 17 eylül'den bu yana, "wall street" yakınlarından, "occupy wall street" diye toplanmış dağınıklık neden bunca önemsendi?
2008'de abd'de. mali sermayenin tıkanıklığını, pazar dışı önlemlerle düzeltme eylemi yaşandı, abd'nin 1980'lerle yükselen ve kazanıldığı varsayılan "devlet"in küçültülmesinin olanaksızlığı dayatıldı. öncülüğünü de cumhuriyetçi başkan'ın yapması abd'de toplumu dondurdu. 1980'lerle yokolmaya, erimeye uğramış devrimci geleneklerle, komünist ideallerdekiler, bir anlamda, gün bugündür diye yerüstüne çıktılar. marksist evrensellikle, kapitalizmin küreselliği gündemi belirlermiş sanıldı. kaba marksizm ile, kapitalizmin tükendiğinden, belki de, yeniden devrim mi beklentilerine ortam elverir göründü.
2007 pazar durgunluğunun, 1929 pazar buhranı'na dönüşeceğiyle, dönüşmesini önlemeci yaklaşımlar tartışmaların belirleyicileri oldular. ilk tepkiler, "devlet"in yeniden önemsenmesinin, önleyici gücün başı olmasına cılız seslerdi. 1980'lerle iktidarı yaşamış ve inanmışlar direndiler. kısa zamanda da, önderlerini, örgütlenmelerini, siyasi hedeflerini gerçeklediler. kapitalizmin yıkılmadığının, yıkılmayacağının direnci dağınık, başlangıçtan kolay ve hızlı bir parlamaya dönüştü. bu direnç ve örgütlenme demokrat parti'yi öncelikle ve kolayca sarmalarken, cumhuriyetçileri de dağınıklığa sürükledi. cumhuriyetçiler içinde, devleti, pazarı düzenlemede kullanma yanlılarıyla devleti pazarın dışında tutma yanlıları karşıtlığı cumhuriyetçiler'in içinde kıyasıya gelişti. 2008 seçimlerinde dağınıklıktan yenilmiş çıkan cumhuriyetçilerin yerini, kapitalizmin devletsiz de olmasına inanmış cumhuriyetçiler aldı. bir yığın öfkeli, yenilenme yerine tepkici kitlesellik cumhuriyetçilerin belirleyicisi konumuna erişti.
2008 seçimleriyle, pazarın durgunluğuyla mali sermayenin çözümsüzlüğünü devletin gücüyle düzeltme ve yenilemeci demokratlar öne çıktı. abd'nin, kapitalizmin çökebilirliği korkusunu kullanarak, demokratlar, dengeleri yenilemek ve güçleştirmek için kamu olanaklarını kullandılar. çözüm diye, olmayan teknolojilerle, olması ne iyi olur "buluşları"nı düşleyerek, bir yığın zorlamaya aracı oldu demokratlar. oysa, pazarın kendini düzenlemesi de, kapitalizmin yenilenmesi de, kapitalizmin yeniden üretici güçleri iyileştirmesi de gerçeklenmedi. cumhuriyetçilerin durgunluğa vardırdığı pazarı, demokratlar yeniden üretici ya da tüketimi kamçılayıcı düzeye getiremedi. 2007 durgunluğu da, 2008 tıkanıklığı da tüm şiddetiyle, neredeyse, olağanlaştı.
abd'de, 2010 ara seçimleriyle gücüne güç katan cumhuriyetçilerin devletin pazar dışında tutulması yanlıları "çay parti" oluşumuyla abd'de yaygınlaştılar. 2012 seçimlerinde de, "çay partisi" yanlıları cumhuriyetçi parti'de egemen güç konumlarını güçlendirme durumundalar. obama yönetimiyle iktidarda olduğunu varsayan toplumun öteki eleştiricileriyle obama yönetiminin çalışanların durumunu iyileştirme önceliğini savsaklayıcılığını gözleyen eleştiriciler, sokaklardaki, küçük bir kitleselliğin ardına yığılmaya özendiler.
bir yandan, kapitalizmin tükendiği varsayımları, beri yandan kapitalizmin devrimci yokedilesi düşleriyle, toplumda ete kemiğe bürünmüş "çay partisi" çokluğunu sokaklarda dengeleme fırsatçılıkları yarın nasıl gelişir?
ortada devrim tamtamlarıyla kapitalizmin tükenesi düşlerinin toplumsal ve siyasi karşılıkları olmadığı açık gerçeklik. abd'nin demokrasideki gelişmişliğinin ortaya döktüğü bu yeni katılımcıların sürekliliğinin devrimci değişim getirmesi yanılsamadır.
abd'de 2012 seçimlerinde çay partisi kalabalıklarıyla, işgalci azlıkların örgütsüzlükleri ne denli etkileyici olur?
abd içselinde çay partisi'nin abd gerçekliğinde yansıması kolay ve güçlüdür. oysa, abd içselinde, "wall street" işgalcilerinin yayılması ve etkinleşmesi kısıtlı olacaktır. abd toplumunda küreselcilik toplumsal temeli olan bir siyasilik değildir. wilson ilkeleri'nden bu yana, abd'nin dışa yayılması geliştikçe, abd içselinde direniş güç kazanmıştır. "isgalciler"in abd devrimi de, küresel devrim de özlem yanılsamasıdır; gerçeklikle çakışmasının maddi temelleri yoktur. abd'nin işgalcilerinin küresel devrimin önderliği de, küresele devrim yaymaları da insan ve toplum doğasına aykırıdır.
abd'de, ab'nin, abd benzeri, kapitalizme "müdahale" beklentilerinde ilk izlerinin abd pazarına yansıdığı günlerdeyiz. g20 toplantısı yaklaşırken, öncelikle, mali sermaye odaklarında yaşanan güvenin üretim ve ticari pazarları da etkilemesinin umutlu bekleyişi gerçekliğe dönecek mi? enazından dibe ikinci çöküşten uzaklaşılabileceğinin izlerini sürecek ipuçları var.
türkiye'de anayasa'nın yenilenmesiyle, sınır ötesi beklentiler içiçe sürmektedir. öncelik hangisinde olur ya da birisinin oluşumu ötekini öteler mi, kolaylaştırır mı belirsizliğini korumaktadır.
14 ekim 2011, college station, texas.
