anayasal ve abd ara seçimleri, 3 kasım 2026 salı günü yaşanacak. abd içinde ve dışında seçimler yolunda beklentiler "trump" odağının ötesinde yoğun ilgi alanı değil görünüyor. trump ve başkanlığı seçimde doğrudan oylanmayacak. genel anlamda, yasama gücü ve yerel yönetim seçimleri abd içselinin ötesinde ilgi konusu değildir. başkanın yürütme gücünün önünü açıcı ya da kısıtlayıcı işlevdedir ara seçimler. yine öyle oacaktır.
3 kasım ara seçimlerinin sonuçlarıyla cumhuriyetçi başkan donald trump'ın önü kısıtlanır mı ya da kısıtlanacak mıdır? seçimin abd yerelindeki ve genelindeki en büyük sorusu budur. beklentiler ve öngörüler donald trump'ın ara seçimlerle anayasal yetkilerinin değil ama, yürütme gücünün kısıtlanacağı yönünde beliriyor. gelen üç ayda değişen çok olur deyişi yaygın ve sıradan bir değerlendirmedir. değişim en belirgin sonuç olacaktır. donald trump ve cumhuriyetçiler güç değişikliği nasıl bir abd ve nereye küresellik sorularına ilk açıklamayı ve değerlendirmeyi getirecektir.
3 kasım ara seçimleriyle değişimden çok değişimin düzeyi önemlidir. o zaman önce değişimi tanımlamak ve anlamlandırmak gerekir. günümüzde ya da son 2024 genel seçimleriyle ortaya çıkan güç dengesini bilmeliyiz; anlamalıyız. yürütme gücü başkanlık cumhuriyetçilerindir. 3 kasım ara seçimleri bunu doğrudan değiştirici olmayacaktır. yasam meclislerinin iki kesiminde de cumhuriyetçiler çoğunluktur. değişim öncelikle budur. temsilciler meclisi ya da senato'da demokratlar çoğunluk olursa bu değişimdir. özellikle her iki mecliste çoğunluk olacak demokratlar cumhuriyetçi başkan trump'ı sözleri ve söylemi dışında eylemsizleştirecektir.
soru ve sorun şu olur abd'nin içinde: iki mecliste de demokratlar çoğunluk olmazsa. bunun siyasal adı düğümlenmedir ya da kilitlenme. meclislerin çalışamaz oluşu ve bütçenin onaylanması ve uygulanması tıkanır. günümüzde meclislerde çok küçük cumhuriyetçi çoğunlukta da bu yaşanandır ama, bu tıkanma cumhuriyetçi başkan donald trump ile abd'yi işleyemezlikte tıkar ve boğucu olur. meclislerin çalışamazlığı uzun süredir abd seçmenlerinde meclislere ve siyasete soğumayı, öfkeyi ve kızgınlığı artıcı yaşanmaktadır. gündelik sorunları çözümlerde ötekinin(cumhuriyetçiler için demokratlar ve de demokratlar için cumhuriyetçiler) yüzünde suçlaması sokak ağzıyla arşa çıkar. siyasete kızgınlık ve öfke daha da artar.
şu olmaz: hazır abd içinde yasama yürütme kavgalı ya da uzlaşmaz durumda ve bundan yararlanıcı abd dışı güçlerin abd güvenliğini ve çıkarlarını sarsma eylemliliği. öle bir durumda abd'nin anlık birlikteliği yaşanır.
abd'de de seçimler yerelde yaşanır ya da yereldeki çalışmalar ve parti çalışanları belirleyicidir. yine öyle olacaktır. yerelde seçim çalışmaları capcanlı ve eksiksiz yürümektedir. sonuçta, 1980'lerde gerileyen katılımın çarpıcı bir atış göstermese de 2000'li yılların yüksek oranlarında olacağını beklemeliyiz.
başkan trump'ın meclislerde durdurulmasını getirecek seçim sonuçları önce abd içinde ve ayrıca dışında da değişimlere neden olur. dışarıda neler olur? abd içinde yaygın olmasa da meclisler ve işleyişinde rusya ve çin'le birliktelikler yumuşayabilir de, karşıtlaşmalar güç de kazanabilir. bu bugün de öyle değil midir? değildir. ruysa işimize çok karışıyor karışmıyor cumhuriyetçiler ile demokratlar arasında 2016 genel seçimlerinden ya da başkan trump'la artmıştır. bu artış 3 kasım 2026 ara seçimleriyle yeniden alevlenecektir. çin'le karşıtlaşma ya da çin'in abd seçimlerine olumsuz katılımı/katkıları yaşanacak ara seçim sonuçlarıyla daha yaygın konuşulur, söylenir olacaktır. öte yandan abd'nin içine geri çekilmesiyle dışa yayılması da seçim sonuçlarının önemli değişimi olacaktır.
ya beklenen değişimler olmazsa? o daha büyük değişim sayılır ve olmadan konu etmek yanıltıcıdır.
17 temmuz 2026, college station, texas.
