türkiye'de siyaset 2002'yle başlamadı; öncesi vardı, bugünden sonrası da olacaktır. demokrasilerin gücü ve güç göstergesi seçim kazanmaktır. seçim güçtür ama, gücü yanlış kullanmanın da gücü süreklileştirmediği açıktır. yeniden, yeniden ya da sürekli seçim kazanmanın getirdiği güç gösterileri gücü yıpratıcı işler.
türkiye'de 3 kasım 2002'de seçim kazanan akp, hep önde, hep başı çeken parti olarak uzun süredir güç bunalımında. akp seçim yitirmeyeceğini ve altta kalmayacağını varsayıyor. içten içe 2002'yle başlayan yürüyüşte, akp, ne yaptınız sorgulamasını, karşıtlarına yinelemekten bıkmıyor ama, ne yaptık sorusunu kendine sorulmaz aşırı güveni eksilmiyor. uzun süren akp dönemini değişik evrelere ayırıp değerlendirmeler yapılabilir; yapılıyor, hep de yapılacaktır.
şimdilik akp tarihselliğinde 2002 ve 2015 en önemlisidir. 2007 de önemlidir, 2011 de önemlidir diyebiliriz. 2002 başlangıçtır ve akp oyları %34,28 ile çoğunluğu kazanmıştır. 2007'de oran %46,58 ve 2011'de %49,83 olarak hep önde, hep baş olmuştur akp. 2002'den 2007'ye büyük artış yaşanırken 2007'den 2011'e artış vardır ama, sıçrama olmamıştır. oysa 7 haziran 2015'de yükselerek artan kazanım 2002'ye göre artı olsa da 2011'e göre düşüştür %40,87 olarak. 7 haziran 2015 önemli duraklamadır.
7 haziran 2015'le yitirilen tek başına iktidar olmaya karşı zorla direnerek 1 kasım'da seçimler yinelenmeyle yeniden %49,50 kazanıma varılmıştır. 7 haziran 2015 sonrası akp vardır ama, artık akp-mhp vardır demek doğrusudur. akp-mhp 7 haziran 2015'ten günümüze sürmüştür. o yüzden 3 kaım 2002'den 7 haziran 2015'e akp ve sonrasına da akp-mhp diyoruz. 2002'den 2015'e yükselme yükselmesini sürdürememiştir ve 14 mayıs 2023 akp-mhp yanında artılarla %49,47 donma noktası olmuştur.
akp-mhp düşünülenden uzun süreli ve dayanıklı olmuştur.
akp-mhp birlikteliği sarsılır mı, dağılır mı sorularını sorsak da yanıtlarımız hep önyargılı olur; sarsılma ve dağılma yaşanmadan öngörülebilir ama, olmuşcasına, olacaktıra göre değerlendirma yanlış olur. olunca neden ve nasılı değerlendirilir. şimdilik gördüğümüz açıktır: akp-mhp birbirlerine yanşıktır, yapışıktır. nereye değin akp'dir, neresi mhp'dir de yanıltıcı oluyor. bildiğimiz %49,47'lik akp-mhp birlikteliği ya da onların(akp-mhp) deyişiyle "cumhur ittifakı" geçerlidir ve yerindedir.
2023 seçimlerine gidişte ve o gün bugündür en çok yinelenen söylemlerden biri de: "cumhur" yerindedir ve değişmezdir. tek başına kalmalarının ikisini de bitirici olduğunun bilincini güçlü korumaktadırlar ve sürdürüyorlar.
akp-mhp dağılmıyor ve dağılmayacağı varsayımıyla karşıtlarının dağılmasını zorluyor. bu ikili durumda değişim nasıl olur? şöyle de söyleyebiliriz: akp-mhp mi önce dağılır; yoksa, akp-mhp karşıtları mı bir araya toplanma gücünü oluşturamaz?
türkiye'de ülkeyi ve toplumu ilgilendiren ya da toplumun çoğunluk olarak benimsediği konu oluşunca, akp'nin başı hemen öne çıkıyor ve bir önceki söylemiyle, siyasiliğiyle çatışır/çelişir olduğuna bakmaksızın o konuda başı çekenin o olduğu gösterisine geçiyor. örneğin, "sivil anayasa" özlemi onlardan birisi oluyor. son günlerde akp-mhp karşıtlarını yasalara ve anayasaya karşı olmakla suçladı yine. 2002'den bu yana ve özellikle 7 haziran 2015'le anayasa ve yasalara saygılı ve koruyucusu olmuş varsayımıyla. doğal ki, inandırıcı olamıyor.
yasalara ve anayasallığa uyacaksın ve de zora düştüğünde: o benin anayasam değil ve benim sivil anayasamı getireceğiz demeyeceksin. siyaset ben üstteyim; bana katlanacaksınız değildir. sana katılmalarını istediğinde, üstte değil, yanlarında olacaksın. kalıcılığın ilk koşulu: kendinden çok karşındakilere saygı duyacaksın. bana mı öğreteceksiniz değil; öğrenmesini de bileceksin.
31 ocak 2025, college station, texas.
