abd'de dört yılda bir yenilenen başkanlık seçimlerine iki aydan az süre kaldı. abd seçim süreci uzun ve zorlu aşamalardan geçilerek yaşanır. iki partili abd demokrasi geleneğinde değişkenlik egemendir. üst üste seçim kazanan çoktur. 1948'den bu yana başkanlık seçimlerini üç kez ardı sıra kazanan tek parti cumhuriyetçi parti oldu. sırasıyla 1980, 1984 ve 1988 seçimleri sonucunda cumhuriyetçi başkan adayları kazandı. 1980 ve 1984'te başkanlığı cumhuriyetçi başkan ronald reagan kazandı ve 1988'de de başkan george bush başkan oldu.
1948 başkanlık seçimlerinden bu yana: cumhuriyetçi başkan dwight eisenhower 1952 ve 1956 seçimlerini kazanandı. 1948'de başkanlığı kazanan demokrat partili harry truman'dan sonra cumhuriyetçi başkan eisenhower sonrasında demokrat başkan j. f. kennedy oldu. 1963'te sokakta öldürülen demokrat başkan kennedy sonrası 1964'te de demokrat başkan l.b. johnson başkandı. 1968'de cumhuriyetçi başkan richard nixon başkan oldu. 1972'de ikinci kez seçilen cumhuriyetçi başkan nixon süresini tamamlayamadan abd tarihinde görevinden istifa ederek ayrılan ilk başkandı. 1976'da demokrat başkan seçimleri kazanandı ama, dört yıllık tek dönemlik süre için. demokrat partili başkan carter 1980'de cumhuriyetçi başkan karşısında çoğunluğu kazanamadı. üç seçim üst üste cumhuriyetçi başkan oldu abd'de.
1992'de abd'de başkanlık yeniden demokrat parti'ye geçti ve bill clinton da iki dönem başkandı 1992 ve 1996 seçimleri sonunda. 2000 yılında başkanlık yeniden cumhuriyetçi parti adayı george w. bush'un oldu. 2000 ve 2004 seçimlerinde g. w. bush başkan seçildi ve ondan sonra yeniden başkanlık demokrat parti adayı b. h. obama'nın oldu. demokrat obama da iki dönem başkanlık yaptıktan sonra 2016 seçimlerinde cumhuriyetçi aday donald trump başkan seçildi. trump 2020'de seçimlerden demokrat başkan adayı j. biden'in gerisinde kaldı. bir anlamda, trump başkanlığı, tek dönemlik başkanlık yapan carter benzeri oldu. george bush da tek dönem başkandı ama, öncesinde cumhuriyetçi başkan r. reagan sekiz yıllık başkandı.
kısacası, 1948'den bu yana sekiz yıl başkanlık yapan başkan sayısı, dört yıllık başkan sayısından çoktur. en uzun süreli cumhuriyetçi parti başkanları oniki yıllık tek örnektir.
2024 başkanlık seçiminin özelliği de açıktır: dört yıllık cumhuriyetçi başkan'dan sonra dört yıllık demokrat parti başkanlığı yeniden cumhuriyetçi başkan adayının seçimini mi getirir; yoksa, demokrat parti yenilenmiş başkan adayıyla başkanlık demokrat parti adayının seçilmesiyle mi sonuçlanır? bu seçimde değişikdurum da şudur: 2016 seçimi sonucunda kazanan cumhuriyetçi başkan trump, 2020'de yitirdiği başkanlığı yeniden kazanma uğraşındadır. geçmişte, carter da, bush da tek dönem başkanlık sonrası yitirdikleri başkanlığa yeniden aday olmadılar. 1960'da başkanlık seçimini yitiren cumhuriyetçi nixon örneği de değişik yaşanmıştı: 1964 seçimlerine katılmayan nixon, 1968'de yeniden aday olup başkanlığı kazanmıştı.
2024 seçimlerinin değişik bir yanı da şudur: 2016 yılında cumhuriyetçi başkan adayı trump karşısındaki demokrat parti başkan adayı hillary clinton'a karşı önce clinton ve sonra demokrat parti'ye karşıtlığını vurguluyordu. 2024 seçimleri yolunda trump'ın hedefinde "demokrat parti" korkutmacası birincil olurken kamala harris eleştirileri hep ikincil oluyor. demokrat parti başkan adayı kamala harris ise birincil olarak "trump korkusu" üzerinden seçim çalışmalarını sürdürüyor. kısacası, korku ve korkutmaca üzerinden süregiden seçim sürecini özetlersek: bir yanda trump, öte yanda demokratlar vardır. oysa, geleneksel seçim süreçlerinde ve deneyimlerindeki trump karşıtı harris olarak yürümüyor karşıtlık.
ayrıca, trump da, karşıtlığını, demokratlar korkusu üzerinden biden alaycılığıyla harris küçümsemesi olarak vurgularını yineliyor. harris yanındaysa durum: cumhuriyetçi siyasetlere karşıtlıktan önce trump karşıtlığı vurgusu yinelemesi egemendir. trump demokratlara karşı ya da harris trump'a karşı yürüyen ve gelişen seçim sürecinde gelecek ya da seçimlerle öngörülen siyasetler değil de, geçmişin vurgusu ve geriye dönüş egemendir.
13 eylül 2024, college station, texas.
