chp yeniden kurultay yaşayacak. chp'de 9 eylül'de, kuruluşunun 101. yılında, parti içi yeni işleyiş kuralları belirlenecek. 4 eylül 1919'da toplanan "sivas kongresi"nin 105 yılında yeni kurultay 4 eylül günü sivas'ta çalışmalara başlayacak. 4 eylül ve sivas kongresi, chp ve türkiye tarihinde kalıcı önemdedir. "amasya tamimi" ve ardından "erzurum kongresi" sonrası toplanan "sivas kongresi" 23 nisan 1920'de ankara'da toplanacak türkiye büyük millet meclisi yönetiminin hazırlayıcı etkinlikleridir.
9 eylül 1923'de kurulan cumhuriyet halk partisi(fırka) 1927'de yaptığı kurultay'ı ikinci saymak siyasi tarihçilerin tartışmadığı genel kabuldür. 4 eylül-11 eylül 1919'da sivas kongresi, bir anlamda, cumhuriyet halk partisi'nin de başlatıcısı ya da birinci kurultayı sayılmıştır.
türkiye cumhuriyeti'nin kuruluşu zaferle kazanılmış "kurtuluş savaşı"nın sonucudur. 29 ekim 1923'te türkiye ve dünya kamuoyuna duyurulan türkiye cumhuriyeti öncesinde halk fırkası vardır. halk fırkası öncesi de "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti"dir. 4 eylül-11 eylül 1919 günlerinden 9 eylül 1923 günlerine halk fırkası'na ve cumhuriyet'le birlikte "cumhuriyet halk partisi"ne evrilecek parti 101 yılda nice dönüşümlerle, nice değişimlerle yaşamıştır. sivas kongresi'nin 105. yılında kongre'nin toplandığı 4 eylül'de sivas'ta chp kurultayı yaşamak ve gerçeklemek chp için de, türkiye için de büyük artıdır. atatürk'ün zamanında dillendirdiği gibi atatürk'ün bedeni çoktan sonsuzluktayken, cumhuriyet ve kurucu partisi günümüze "payidâr" kalmıştır.
chp'nin türkiye'nin kurtuluş ve kuruluşu geçmişi yaşayan bir gerçeklik olarak süregitmiştir ve süregideceği de açıktır. her yaşayan kurum benzeri chp de evrim süresince değişimlere uğramıştır.
chp'nin çokça "kurultay toplaması" ve parti işleyişi kurallarını değiştirmesi kimilerince anlaşılmaz biçimde küçümsenir olmuştur. doğruyu, daha iyisini ve güzelini bulmak uğrunda duraklamalar, gerilemeler ve sapmalar doğaldır. tüm bu gelgitlerin yine ve yeniden "kurultay"da çözülmesi geleneği chp için eksiklik değil büyük artıdır.
4 eylül'de sivas'ta simgesel başlangıçtan sonra ankara'da çalışmalarını sürdürerek 9 eylül'de sonlanacak chp kurultayı chp'nin tarihsel gücünden ötesi olmalıdır.
5 kasım 2023'te toplanan son kurultay'ın belirlediği ilk "yönetmelik("tüzük")" toplantısı 31 mart 2024 yerel seçimler sonrası 31 mayıs olarak kararlaştırılmıştı. oysa toplantı eylül günlerine kaldı. neden diyebiliriz. açıklaması zor olmaz. 31 mart yerel seçim sonuçları chp için istenen ya da beklenenden öteye sonuçlar getirdi. chp, uzun süredir olmayan bir siyasi konuma yükseldi: yerel seçimler sonucunda "birinci parti" ya da en çok oy alan parti oldu. bu sonuç, doğal olarak, türkiye'nin geleceğinde ve chp içinde getirisi olacak bir gerçekliktir.
chp yönetmelik kurultayına giderken chp içinde ve dışında nasıl görülüyor?
genellikle, yönetmelik kurultayları partinin egemenlerinin güçlerini sürekliliğe taşıma aracı ve gösterisidir. bu durumda soru şudur: chp içinde egemen güçleri nasıl gözlüyoruz ya da değerlendirebiliriz?
özgür özel, kurultay toplantısına chp başkanı olarak gidiyor. chp tarihinde parti içinde çoklu örgütlenmeler hep yaşandı ama, 5 kasım 2023 öncesi ve sonrası yeni bir gerçekliktir. nedir yeni olan? chp özgür özel düzeyinde mansur yavaş ve ekrem imamoğlu etkisindedir de. ayrıca, kılıçdaroğlu da, chp'de söz ve yetki sahibi olmak uğraşındadır.
gelen yönetmelik kurultayı ile bu çoklu istten egemenlik uzlaşımı mı yaşanacak? uzlaşım sağlanmazsa chp içi birlik ayrışır mı? kurallar değişmeye dayanıklı mı olacaktır? kurallar yeniden parti içinde değiştirilme istemini getirir mi? chp kurultay ile parti içi barışı güçlendirir mi?
sonuçta, chp içindeki egemenlerden öteye chp seçmenleri ve de chp'ye yönelmesi istenen kitleler için chp çekici olacak gücü mü kazanacaktır? chp kurultayını yaşamadan söylenecekler önyargı olur ve bellenmiş doğrulardır. kurultayı yaşayınca chp'nin geleceği ya da chp egemenlerinin siyasi geleceklerini daha akıllıca değerlendirebiliriz.
30 ağustos 2024, college station, texas.
