siyasette ve örgütlülükte önderlerin etkinliği temsil ettiklerinin etkileşimleriyle oluşur. siyasi partilerde önderler part içi örgütlenmede etkileşimi güçlü kılarken geniş ve örgütsüz seçmen kitleleriyle de geçerli ilişkiden kopuk olmamalıdırlar.
parti önderleri partisini ve dolayısiyle çevre kitlesini her durumda uyumlu ve hedefe odaklı korumak zorundadır. 2023 seçimleri yolunda yeni ve benzeri olmayan "altılı masa" uygulaması vardır. altılı masa'nın hedefi açıktır: seçimleri kazanmak ve yirmi yılı bulmuş akp iktidarını ve yolüstünde eklemlenen akp-mhp birlikteliğini devlet yönetiminden arındırmak.
altılı masa deyince, altı siyasi paritnin başkanlarının biraraya gelip seçimlerde ortak hedefi geçerli kılacak birliktelikten sözediyoruz. altı parti deyince altı ayrı tarih ve gincellik vardır. ortak hedefte buluşmuş ve ortakalaşa seçimlere yürümenin sorunları olacaktır ve olması doğaldır. masada altı parti önderi biraraya geldiğinde seçimlerde aldıkları oydan çok katacakları oy öngörüleri belirleyici olacaktır. seçim sonrası biraraya gelinmişlikte durum değişiktir. nedir değişik olan? kazanılmış oylara göre istemde bulunulur ve bunun gerçeklenmesi ilişkisi ödünleşmeyle uzlaşımdır. seçim yolunda ise büyük partiler için siyasi iktidar birincil hedef olurken, küçük partiler için ise yaşamak amaçtır.
altılı masa'ya baktığımızda, chp ile öteki partileri eşitlemek zordur. chp büyük parti olarak küçüklere saygılı ve onların katkılarını korumaya yönelik söylem ve davranışlar birlikteliği sürdürücü olmaktadır. chp'nin siyasi önderleri chp seçmenlerini kollamak ve korumakla yükümlüdürler. bu yeterli değildir ve birliktelik kurduklarının özlem ve istemleriyle uyumluluğu korumak zorunluluğu vardır. bunu sağladıkça geniş seçmen kitlesiyle de uyumlu olmalıdırlar.
görünürde ve açıkçası: chp'den kılıçdaroğlu'nun ve iyi parti'den ekşaner'in sorumlulukları yüksektir. burası açıktır ve karşılıklı biliniyor. kılıçdaroğlu da, akşaner de zaman zaman birbirini zorlayacak açıklamalarda bulununca ve bulundukça pamuk ipliğine bağlı varsayılan birliktelikte değil ama, chp ve iyi parti üyelerinde gerilimler yaşanmaktadır. bu olağandır. chp de, iyi parti de kendi ilkelerinden ve seçmenlerinden kopmadan birlikteliklerini koruyup sürdürmek zorundadır. oysa, chp ile iyi parti birlikteliği değil ama kılıçdaroğlu ile akşener birlikteliği "pamuk ipliği" zayıflığında değil, "halat" gücündedir. benzeri biçimde öteki küçük partiler ve önderleriyle de bu durum değişik değildir.
kılıçdaroğlu da, akşaner de, altılı masa'nın öteki üyeleri de hem partilerini birarada tutmak çabasında olurken, öte yandan da altılı masa'dan uzak durmayan seçmelerini dışa vurmaktan çekinmeyeceklerdir ve çekinmiyorlar da.
daha da somuta ve açıklığa gidersek songünlerin tartışmalı konusu giyim kuşam konusundaki kılıçdaroğlu çıkışını nasıl değerlendirebiliriz? kılıçdaroğlu siyasi önderliğinin karşıtları anında siyasi varoluşlarıyla çelişmeli giyim kuşam yasa tasarısı önerisini ve söylemine tepki gösterdiler. oysa akşener ve altılı masa'nın öteki siyasi önderleri sessiz kaldılar. altılı masa ve siyasi önderlerinin birlikteliği sarsılmazken chp seçmenlerinde güçlü bir tepki oluştu.
kılıçdaroğlu yasa öngörüsüyle chp içinde dalgalanmalara ve tepkilere neden olurken altılı masa'da yerini korudu. şunu da söyleyebiliriz: kılıçdaroğlu'nun çıkışından altılı masa sarsılmadı. siyasi önderler öngörülerinde, söylemlerinde çok kısıtlı ve çoklu beklentilileri uyumlu kılmakta, uzlaştırmakta güçlü müdürler? seçimlerle partilerin siyasi önderlerinin dışa vurdukları seçmeleri yanıtlanacaktır.
kılıçdaroğlu parti içindeki tepkileri yönetme gücünde sorunludur ama, altılı masa'yı sürdürmede güçsüzdür demek yanlış olur. günümüzde gelinen noktada tüm siyasiler için de genelleme yaparsak benzerini söyleyebiliriz: seçmenleri yönetmek ve yönlendirmek zordu ve daha da zorlaşmaktadır.
7 ekim 2022, college station, texas.
