türkiye'deki değişmeyen kutuplaşmada yeniden bir karşıtlaşma yaşanıyor. türkiye'de iktidar yanındakiler, "yabancılar"ın, yeniden, türkiye'ye saygınlık ve ilgi duyuşlarından kıvanç duymaktan öteye övünç patlamasındalar. işte akp, işte türkiye'nin önemi coşkusu içinde, özünde, "yabancıları" önemsiyorlar. yabancılar(abd/ab ya da rusya, çin olsun) türkiye'den uzaklaştıkça "kendileri bilir; biz bize yeterizci" anlayış; yabancı karşıtlığından yabancı düşmanlığına sıçrıyor kolayca. yabancılar, türkiye'yle çıkarları uzlaşık olduğundaki esnekliklerindeyse: işte biz ve işte türkiye'yi getirdiğimiz yüksek doruk gevşemesi yaşanıyor. yabancı düşmanlığı da, birden dostluk, birliktelik söylemine dönüşüyor. temelde bunun yanlışlığı açıktır: yabancıların saygısını da, yabancıların karşıtlığını da yabancıların çıkarları belirler. yabancıları önemsem eksikliği dinmek bilmedi; bilmiyor.
"yabancılara" zayıflık iktidarın eksikliği olsa akp budur deyip geçiştirebiliriz. ya akp karşıtları? yabancılar türkiye'ye cephe mi oluşturdular; anında yabancılarla elbirlik, işbirlik olmak için fırsat kollamak utanç görüntülerine dönüşüveriyor. işte akp'nin türkiye'yi getirdiği nokta dayanakların en sıradanı oluyor. yabancılar türkiye'yi, akp'yi baskıcı, özgürlük karşıtı demokrasiden uzaklaştırdı dedikçe kendinden geçenler oluyor. yabancıların türkiye çıkarları değil de akp karşıtlığına yaslanmaktan umarı, beklentisi olanlar ayrık otları gibi yayılıyor. düne değin ya da rusya'nın ukrayna'ya saldırganlığına değin türkiye'deki durumun kaba görünümü ortadaydı: akp-mhp iktidarı yabancı düşmanlığından getirisi olanların kendilerine dayanak bulduğu ve yığıldığı odak yabancıların öngördükleriydi. bugün gelinen noktada ise: akp-mhp iktidarı yabancıların ilgi odağı oluyor görüntüsünde, yabancıların akp-mhp iktidarını kullanmada yararcılığı dayanağı ilk açıklama oluyor.
doğal ki, akp-mhp iktidarı, türkiye'nin geleneksel abd/ab çizgisinden kuşkulandıkça ve abd/ab'nin beklentilerine olmazlandıkça abd/ab türkiye'ye olmazlandı. iktidarın bu duruma nereden geldiğinden çok, nereye geldiğine bakmak gerekirdi. bugün de, türkiye'ye yakınlaşma ve türkiye'den beklentisi olması konumunda akp-mhp iktidarına da, yabancılara da sessiz kalınması akp-mhp karşıtlarının eksikliğidir. akp-mhp iktidarı da, akp-mhp karşıtları da yabancıların önemsemelerini ya da önemsemez karşıtlıklarının ortağı olmamalıdır. çok açık olarak görünüyor ki: türkiye'deki iç çekişmelerde yabancıların karşıtlığı ya da uzlaşımcı yaklaşımlarına tepkide türkiye'nin "ortak çıkarları" birleştirici olamıyor. bu zayıflık: türkiye'deki akp-mhp iktidarını da, akp-mhp karşıtlarını da huzursuz kılmıyor. akp-mhp birlikteliği de, akp-mhp karşıtlığı da yabancılar sözkonusu olduğunda birliktelikte zayıflıklar yaşıyorlar.
türkiye'de anayasal düzenin değişmesi düzeyinde, türkiye gerilimin azalması düzeyinde yabancılarla ya da yabancılara karşı olmada "ortaklık"ta buluşmak da gerekendir.
akp-mhp karşıtlarının "altı partili" birlikteliğinin açıkladığı metin, rusya'nın ukrayna saldırganlığı günlerinde yeterince öne çıkamadı. ayrıca, türkiye'de yeni anayasal düzen diye, yaşanmış, aşılmış ve geride kalmış anayasallık tarihinden seçmelerle akp-mhp anayasa düzenini sonlandırmakta yenilikçi bir umut kaynağı olamamış görünüyor 28 şubat'ta yayımlanan metin.
akp-mhp birlikteliğinin gücünü ve geçerliliğini kazandığı anayasallık da, akp-mhp karşıtlarının olmazlandığı ve yenilenmesi için birleştikleri anayasal hedefler de açık ve umutlandırıcı görünmüyor. türkiye'nin anayasa buhranı derinleşiyor ve toplumsal uzlaşının anayasallığı ise belirsizliğini sürdürüyor.
11 mart 2022, college station, texas.
