siyaset ile siyaset bilimi ya da soyut siyasi bilgilenmeler, kavramlar çokça karıştırılır. siyaset somuttur. siyaset konuşmakla, siyaset yapmak özdeşliği yoktur. siyaset insan örgütlenmesidir. insansız siyaset düşüncesi boştur, boşunadır.
türkiye'de siyasetin somutuna bakarsak söylenecek sözler çoktur da, geçerli olanlarını, siyasetçiler somut siyaset seçmeleriyle belirler.
türkiye'de siyasetin açmazda olduğu açıktır. görünürde akp iktidarı ve kaçınılmaz, zorunlu mhp dayanağı vardır. akp-mhp birlkteliği somutta ayrı olsalar da, uygulamada bir ve birliktedir. akp iktidarını mhp payandası olmadan düşünmek zordur. mhp akp payandası olmaktan eksiklenmemektedir. akp yönetiminin de mhp payandasından eksiklendiğini söylemek zordur.
akp-mhp birlikteliğinin karşıtında birliktelik vardır diyemeyiz; olur mu sorusunun yanıtı da zordur.
"cumhur ittifakı" ile karşıtında "millet itifakı" diye bilinen siyaset kilitlidir.
2015'teki 7 haziran seçimlerine değin siyaset dört parçalıydı ve kilitlenmişti. bir yere gitmedi. akp'nin belirleyiciliği değişmedi. 7 haziran'ın dörtlü siyaseti akp, chp, hdp ve mhp diye bölünmüştü. en büyük parça akp ile en küçük parça mhp, o günden sonra, birbirine yanaştılar. bu yanaşma ya da akp'yi paydalama eylemi mhp'yi parçaladı. akp'de önceleri görülmeyen akp'nin içinden sorgulanmalar açığa vurdu. mhp akp payandası olmak kararlılığını sürdürdükçe mhp'den kopuşlar iyi parti'ye dönüştü. akp'den de iki küçük parçacık akp dışına itildi.
chp ikinci büyük ya da türkiye'nin siyaset diliyle "ana muhalefet" olarak 2015'te neredeyse, o gün bugündür, seçmen desteği bağlamında, gelişme-gerileme yaşamadı; hdp de öyledir. hdp 7 haziran seçimlerinde yaşadığı en yükseği yeniden yaşamadı.
türkiye siyasetinin somutunda akp'nin mhp payandası olmadan sürdürmesi bitmiştir. mhp akp'ye payanda olmanın dışında siyasette kilitlenmeye açkı olamaz. benzeri biçimde chp-hdp birlikteliği ya da hdp'nin de olduğu daha geniş katılımlı açkı da olanaksızdır.
türkiye'de siyasette kilitlenme deyince akp'deki küçülmeyi ya da chp'de gelişememeyi anlamaktan çok, mhp ve hdp ne olacaktırı anlayıp siyaset geliştirmeyi düşünmeliyiz. türkiye'de siyaseti kilitleyen iki siyasilik vardır: hdp ve mhp. akp adına mhp hdp'ye saldırıyla akp'ye payandalık etmektedir. akp chp'yi hdp birlikteliği karşıtlığı ve suçlamasıyla dondurmaktadır. hdp'nin kendi başına iktidarı türkiye somutunda olanaksızdır. hdp'nin türkiye somutunda açıktan birlikteliklerde olması da olanaksızdır.
türkiye'de siyasetin somutunda, ilk çıkarım açıktır: türkiye'de siyaseti kilitleyenler hdp ile mhp'dir. mhp'nin erimesi tümüyle siyaset dışı kalması beklenebilir ama hdp'nin mhp hızında siyaset dışı kalması zordur.
akp'nin mhp sorunu vardır ama, üstesinden gelinmektedir. chp'nin hdp'yle birliktelik sorunu aşılacak görünmüyor. bugünkü durum yarınki durumdur: akp-mhp chp'yi hdp'yle birlikte göstermeyi temel siyaset olarak sürdüreceklerdir. chp de, hdp'yle açıktan birlikte olmayacaktır.
türkiye'de 7 haziran 2015'e göre değişen somut durumda üçüncü parçaların herbiri de kendi başına büyüme coşkusu yaşatmıyorlar. mhp'den türemiş iyi parti hdp'ye chp'den de uzaktır. akp'den türeyen gelecek partisi ile deva partisi ise akp'nin 2002 günlerine, 2010'a ya da 2013'e varan günlerine dönüş siyasetinde tıkanık duruyorlar.
gelecek partisi de, deva partisi de hdp'yi türkiye'nin siyasi somutu olarak görüp chp'nin utangaçlığından uzak; iyi parti'nin uzlaşmazsızlığına uzak yakın olma arayışındalar. hdp, gelecek partisi ya da deva partisi arasında seçim yapar mı ya da hangisine öncelikle yaklaşır bugünden açık görünmüyor. hdp ile birliktelik arayacak akp parçacıkları akp içinden daha büyük parça koparacak gücü ve birlikteliği bulur mu? öyle bir oluşum türkiye'deki siyasi kilitlenmeye açkı olur mu?
türkiye'de siyasetin somutu budur: mhp ve hdp elenir mi ya da hdp payandası ile akp-mhp birlikteliği sarsılır mı?
17 temmuz 2020, college station, texas.
