abd'deki, ab'deki insanlar için "ümmet" birliği diye bir sorun yoktur. rusya'da, çin'de, japonya'da, brezilya'da da yoktur. türkiye'de, mısır'da, iran'da, suudi arabistan'da ve onların yakın çevrelerinde, endonezya'da, malezya'da, asya'nın ortalarında "ümmet" diye bir sorun vardır.
"ümmet" nedir? sınırsız ve ayrımsız islam toplumsallığı ve devlet oluşumudur. bu, tarihte de olmamış, günümüz ve ötesine de "yokülke"dir. müslüman önderlerini, müslümanları, dün de bugün de uğraştırmıştırmaktadır "ümmet" diye yüce bir olmayış ya da olsa/olmalı tasarımı. kısacası, "ümmet" diye bir yüceliğe dayandığını ya da "ümmet"in içinde olduğunu varsayan yüzmilyonlar vardır.
"enternasyonel" de olmamış ve olması düşünülmüş, gerçeklenmekten uzak bir düşselliktir, sınırları zorlamak isteyen, sınırlar olmasaydı varsayımcıları için. bayrak olmayacak, sınırlar olmayacak ve insanlık olacak. soyut insanlık olmayacak dediğin anda, sen de kapitalizmin aşağılık türünden, ulusalcının faşist olanından yanasındır etiketlenmesinden uzak kalamazsın. "ümmet" olmasın, ulusallık da olmasın, enternasyonelin insanlık odağındaki birlik tasarımıdır; olmayandır ve olmasının eylemciliği cılızdır ama, toplumlarıyla uzlaşmaz olanların kaçış adacıklarında yaşamasını sürdürmektedir.
küresellik ise hem sınırları zorlayan, hem de sınırların gerçekliğine göre davranabilen güçlü bir olgudur. küreselin egemenliği vardır; küreselin tek egemeni yoktur. gelecek küreselin midir ya da küresellikte birleşmenin midir? ümmetçiler de, entarnasyonelciler de, ulusalcılar da küresele karşı olmada önemli direnç odaklarıdır. yine de, ümmet olmasa da, enternasyonel olmasa da insanlık arayışındaki yokülkeciler küresele hem uyumludurlar, hem de karşı durduklarını varsayarak yaşarlar.
insanların en önemli doğallığı kendilerini bir yerellikle ilişkilendirmeleridir.
yerelde ümmetçi de kalabilirsiniz; küreselden etkilenmediğinizi ya da yerelinizin üstesinden gelinemeyeceği huzurunla yaşayabilirsiniz.
bu sınırları hem belirli hem belirsiz sınırsızlıkların içinde, yanında, üstünde, ardında bir de ulus kurgusu vardır. çokları için ulus, son yüzyılların oluşumudur ya da kurgusudur. genl kabul görmüş ulus anlayışlarının doruğu ondokuzuncu yüzyıl sayılır. yirminci yüzyıl ise ulusların iki kez bağlaşıklar olarak birbirini yoketmeye yöneldiklerinin tarihidir. ulusun ya da ulusların savaşmasından ulusların karşılıklı zarar uğradıklarının kayıtları açıktır. bir ulusun ya da uluslar birlikteliğinin öteki bir ulusu tarihten yokettiğinin örneği yoktur.
ikinci dünya savaşı'nı sonlandıran güçler ve sonunda ortaya çıkardıkları en önemli kurum olan "birleşmiş milletler"in uluslar temelinde birliktelik olduğu açıktır. birleşmiş milletler, ne "ümmet"i varsayar, ne de enternasyonelisttir. çok açıktır ki, küreseli amaçlayan bir kurgudur ama, "ulus" ve "uluslar" gerçeğiyle oluşmuş, yaşamaktadır. "birleşmiş milletler" ulusların ortaklaşa birlikteliğidir ama, kuruluşunda da, işleyişinde de ulusların birleşmişliği konusunda tartışmalı konumunu aşamamıştır. en başta, beş ülkenin "veto" hakkı savaşı sonlandıran 1945 uluslar güç dengesinin sonucudur.
birleşmiş milletler, ne ümmete göre yürür, ne enternasyonelisttir, ne de küreselin başını çekmektedir. ümmet ulusallıkla çelişir; enternasyonel ulusallığı aşmaya yöneliktir; küresel ulusallık gerçekliğini yoksaymadan ulusallığın sınırlarını aşmaktadır.
birleşmiş milletler ise, ulusallığı varsayan ve ulusların birliğini, savaşan ulusları barıştırıcı olmaya çağrı kurumu olarak tasarlanmış yoksayılamayacak güçlü bir odaktır. birleşmiş milletler örgütlülüğü savaşı durduran güç olmaktan uzaktır; birleşmiş milletler, tarihi boyunca, barışı özendirme kurumu olarak işlevini sürdürmektedir. birleşmiş milletler, ulusallığı yokedici ve yoketmeyi hedefleyemeyeceğinden öteye, kimi ulusları kimi ulusların üstüne çıkarma aracı olarak işleyemez.
ulusallıklara, ulus devletletlere, sıralı sırasız, olur olmaz, düşsel ya da gerçekçi eleştiriler, saldırılar olması: eleştiricilerin, saldırganların ulusallıkları aşacağının ne göstergesidir; ne de başarılı olacaklarını güvencesi olabilir.
ulusallık karşıtlarının, ulus devleti yokedeceğini umanların düşlerinin çekiciliği olabilir ama, gerçekliği nedir?
3 mayıs 2019, college station, texas.
