akp'nin sarsıntısı görüntüden, dıştan çok içindendir de diye düşünmeliyiz. akp'nin 31 mart yerel seçimlerinden başarısız olduğu açıktır. "cumhur ittifakı"nın yüzde 52'ye oyçokluğu da, akp'nin ençok yerel belediye başkanlığı da akp'nin başarısızlığını gideremedi. izmir'i, diyarbakır'ı alamayan akp-mhp birlikteliğinin, istanbul, ankara ve antalya, mersin, adana'yı da sonunda yitirmesi üstesinden gelinir bir başarısızlık değildir. akp sarsılmıştır. akp, mhp'siz seçime gidemez durumdadır.
akp'nin, uzun süredir süregiden, tek başına belirleyiciliği sarsılmıştır. sorulacak soru açıktır: akp bu başarısız seçim sonuçlarını nasıl değerlendirecektir? akp'nin hem dışını, hem de içini sorgulama gücü var mıdır? akp dışını akp'nin denetleme gücü olmadığı açık gerçekliktir. bu durumda akp'nin, kendi içinde denetlenme gücü var mıdır?akp'nin dışarıdan çok kendi içindeki sorunlarını denetleyebilmesinin ön koşulları vardır. akp, seçimlerdeki başarısızlığının temel sorumlusunun ya da sorumlularının değişimini, yenilenmesini başarabilir mi?
görünürde, akp, büyük illerde yenilgiye uğramıştır ama, yürütme ve yönetimde değişimi gerektirecek anayasal zorunluluk görünmüyor. akp, geç de olsa, türkiye'nin önünde dört yılı aşkın seçimsiz akp yönetimi vardır noktasındadır. akp, erken seçime zorlanmadan yürütme ve yönetimi sürdürebilir mi? akp, bir sonraki seçimlerde, yine birinci parti, çoğunluk partisi konumunu koruyabilir mi?
akp'nin içinden kopma olmadan dışından oy kazanma sürecinin olmayacağını güvenle söyleyebiliriz. benzeri güvenlikle söyleyemeyeceğimiz ise şudur: akp'nin dışından oy alması donmuş akp'nin içinden kopma olmayacağının güvencesi nedir?
akp'nin 31 mart yerel seçimlerinde başarısız olduğunu ve başarısızlığı kendi içinde aramayacağını varsaymak yanlış mıdır, yanılsama mıdır? değildir. akp'nin kendi içinden sorumlu ve sorumlular aramayacağının sonrasında akp'nin önü daha da tıkanır. akp'nin içinden sorgulanması: bugün dünden, hergünden daha geçerlidir ve önlenemez gelişim olacaktır.
akp'nin başarısızlığını söyleyecek akpliler olacaktır. daha önceleri de akp'nin gidişinin başarısızlığa yöneldiğini söyleyen akpliler olmuştur. o akpliler akp'de yaşamalarını koruyamamış, sürdürememiştir. yine öyle olacaktır demek önyargılı ve akp değerlendirmesinde kötümserlik olur. akp, kendi içinden sorgulanacaktır. bundan kuşkulanmak yanlış olur; kaçınılmazdır, olacaktır. enaz bilinen ve iç sorgulama açıkta yaşanmadan, o sorgulamanın nasıl sonuçlanabileceğini öngörmek zordur.
şimdiden söyleyebileceğimiz şudur: akp içinden sorgulanacaktır. sonrası ne getirir bilemeyiz. akp'nin içinde değişim ve yenilenme sorgulama zoruyla mı yaşanır; yoksa, sorgulayıcılar, kolayca, akp'den arındırılır ya da akp dışına mı taşarlar?
akp içinden akp'de değişim ve yenilenme zordur. nedeni de açıktır: akp, yerel seçimlere hazırlıkta bunu yapmak istemiş ve başaramamıştır. akp yenilenebilir, içinden değişebilir parti örgütlenmesinden uzaktadır. akp'nin 31 mart yerel seçimlerindeki başarısızlığından dolayı bir yargılama değildir bu. akp'nin başarısızlığının özü ve temeli budur. 31 mart için yenilenemeyen akp, 31 mart yenigisiyle de değişemez. neden? o tür bir değişim ve yenilenme tartışmayla olur ve akp o tartışmayla birliğini koruyamaz.
akp'nin içinde yaşanacak birlik sorunu türkiye'nin de sorunları olarak yaşansa da, türkiye salt akp değildir. akp'nin sarsılması türkiye'nin de sarsılması olmaz. akp sarsıldıkça, türkiye'de birleştirici nice siyasi oluşumlar açığa çıkar.
19 nisan 2019, college station, texas.
