31 mart yerel seçimleri çok uzun sürdü. seçimler öncesi gelenekselin dışında uzunca yaşandı; sonuçların açıklanması da uzadı.
31 mart seçimleri sonuçlarının ilk sonucu nedir? 31 mart seçimlerinden beklemediği sonuçlarla sarsılan akp'nin sonuçlara şasırması oldu. akp'nin, ortaya çıkan sonuçlara hazırlıksız oluşu akp karşıtları için olağandır. akp yanlıları içinse, akp'nin uzunca süre sarsılmadan götürdüğü istanbul ve ankara'da beklenen sonucu alamamasının sonuçları olacaktır.
31 mart seçimlerinin getirdiği değişimler neler olur? ilk sonuç açıktır: akp, mhp'siz seçimlerde olamaz. ya mhp akp'siz olabilir mi? mhp akp'siz olabilir. bu da şunu getirecektir: akp, artık akp değildir; mhp'yle olan akp de akp'den değişiktir. akp mhp'siz olamayan siyasi konumdadır.
bugüne değin, görünürde, içinden hiç sorgulanmamış akp, bundan sonra sorgulanır konumdadır. mhp'siz olamayan akp, mhp'yi yoketmezken, mhp'li akp'yi küçültücü yaşanacaktır. an gelir de, akp mhp'yle birleşir mi? mhp, hangi durumda akp'ye katılmaz da, akp'ye nasıl karşı durur? akp ve mhp içinden bu tartışma başlamadan ne söylenirse boşunadır ve önyargıdan öteye geçmez.
akp yönetimi, 31 mart yerel seçimlerinin yaşanan sonucu getirmemenin tasarımını yapmak istedi ama, sonuçlara göre, tasarımın gereğinin uygulanmadığını gördük. istanbul ve ankara'da yönetimlerin yozlaştığı, kentlerin ve türkiye'nin yararına çalışmadığından öteye akp'ye de zarar verici olduğu anlaşılmıştı. istanbul ve ankara'da topbaş ve gökçek yönetimleri zorla ve daha da ötesi zorbalıkla değiştirildi. yanlıştı o zorla değiştirmeler. daha da kötüsü: yenileri gelecek diye sunulanların yeni olmadığı yaşanan gerçeklik oldu. akp'nin, 1994'ten bu yana süregiden istanbul ve ankara yerel yönetimlerinin, kendi içinden geleceği değiştirecek yeni adaylar yetiştirememiş olmasının bu sonucu getirmesi olağandır. akp'nin olana şaşırması şaşırtıcıdır.
akp'nin istanbul'da ankara'da gerilemesi önemlidir. ortada öngörülen sorunlar geçerlidir: akp'nin örgütlenmesini sürdüren ve sürdürecek maddi ve manevi destekler sarsılmıştır. bunlardan da önemlisi: akp'nin ankara ve istanbul'da sunabileceği yeni bir hedefi ve yeni bir yönetici gücünden yoksunluğu, akp'yi ankara ve istanbul'da geriletmekten öteye türkiye'de de gerileticidir.
akp, onca uğraşa, onca gücüne karşın izmir ve diyarbakır'da yönetimin kıyısına gelememiştir. akp'nin tarihi ya da türkiye'nin akp'li yıllar tarihi yazıldığında, izmir ve diyarbakır'da hiç olamaması ayrıntılı değerlendirilecektir. akp ankara ve istanbul'dan ötelere erişmiştir ama, izmir ve diyarbakır'a girememiştir.
akp, görünürde, yönetimdedir; yürütme de, yasama da, yargı da akp'dir. bunların tümünün akp'de olmasının akp'yi bitirdiğini ve küçültücü olduğu yaşanacaktır. akp bu noktadan sonra, güçlerin birleşmesinin zoryönetim ve zorbalık olduğunu yaşayacaktır ve yaşatmayı sürdürecektir. zorbalık ve zoryönetimler sürdürülebilir değildir.
akp'nin bitmişliğini durdurmaya yönelik akp içi sorgulama yaşanır mı? akp, içinden sorgulanmadığı sürece bitişini önleyemez. akp'nimn içinden sorgulanmasının getireceği ne oluru, o gelişme yaşanmadan öngörmek yanlış olur.
akp'den ayrı olarak chp de içinden sorgulanacaktır. chp yönetimi, seçim sonuçlarıyla aklanmıştır, zararla çıkmıştır diyemeyiz ama, kendi başına chp'nin türkiye'de belirleyiciliğinin yaşanmayacağı yeniden görülmüştür.
partilerde ve "ittifak"larda ayrışmalarla yeniden bileşimler türkiye'nin yeni siyasi gündemidir. sınırötesi ve pazarda durgunluk, ödemeler dengesindeki tıkanma çözümsüz ortadadır. abd'yle mi, rusya'yla mı seçmelerinde değişime yanıt yaşanmamıştır seçim sonuçlarıyla düşünürsek.
akp'nin 31 mart'la yaşadığı sarsıntının üstüne akp içi mi gider; akp dışından sarsıntıyı çöküntüye dönüştürecek güç ve örgütlenme nasıl oluşur? bugünden yanıtını bilemeyiz. bugünden bilebildiğimiz: türkiye'nin bundan sonrası 31 mart'la değişmiştir.
5 nisan 2019, college station, texas.
