21 Aralık 2018 Cuma

abd suriye'den çekilirse / cumaları -- 715.

türkiye ne güne değin rusya'yla birlikte abd'ye karşı olabilir? türkiye'nin abd'yle yeniden birlikte olması nasıl gerçekleşir?

türkiye'nin, rusya-abd gelgitinde, artık abd'yle birlikte olması, iktidar değişikliğiyle gerçeklenebilir. türkiye'nin rusya'dan kopması da iktidar değişikliği sorunudur.

türkiye'nin abd-rusya gelgitinde, akp, abd'den rusya'ya doğru kopmuştur. gelinen noktada, akp'nin rusya'dan kopması ya da abd'yle birlikteliği zordur.

akp'nin abd-rusya seçmelerinin türkiye'de iktidar mücadelesinin temeline dönüşmesi, akp'yle gelişen iktisadî çıkmazın hem nedenidir; hem de sonucunda türkiye'nin çıkmazdan nasıl kurtulacağını belirleyecektir.

türkiye'de bugün gelinen nokta, akp'nin ne tasarladığıdır, ne de akp üstesinden kolayca gelebilir. akp, abd'den tasarlamadığı biçimde koptukça, rusya'ya doğru yaklaştı. bugün ne oldu da buraya geldik sorusundan çok, bundan sonrası nasıl gelişir öngörüleriyle tasarımları önemli olacaktır.

rusya, iran ve türkiye birlikteliği suriye'yle mi kısıtlıdır? suriye'den öteye rusya, iran ve türkiye birlikteliği nasıl sürer, nasıl gelişir?

bugün gelinen noktada, ilk soru şudur: rusya, iran ve türkiye birlikteliği denklik ilişkisi midir? rusya, belirleyenimdir dayatmacasına varır mı? ya da, üçlü birliktelik, rusya'da iktidar değişimi olsa/olduğunda etkilenir mi?

abd, 2016'da bir iktidar değişimi yaşadı. abd'de yaşanan değişim, 2018 ara seçimlerinden darbe aldı ama, yıkıldı diyemeyiz. 2020 seçimlerinden yeniden cumhuriyetçi kazanımlar mı rusya-abd birlikteliğini zorlar; yoksa, demokratlar kazanmış olursa mı rusya-abd birlikteliği yeni baştan gelişir?

abd'de ve abd'nin ortadoğu'da temel sorunu: rusya'ya abd çıkarlarını dayatmada, yeniden, 2011 öncesi abd gücüne erişilir mi; yoksa, rusya'yla ilişkileri, 1989 öncesinde olduğu gibi denklik üzerinde düzenleyebilirler mi?

ortadoğu'da gelinen noktada güçler dengesinde, abd gerileyen konumdadır. geleneksel abd karşıtlarının anlamadığı şudur: 2011'de "arap baharı" denilen, gecikmiş, ortadoğu'nun 1968 ayaklanması, 1968'teki avrupa ayaklanması gibi abd'den bağımsız gelişmiştir. abd, oyunu kurgulayan değil, yaşanana uyarlanan olmuştur. 1968'te avrupa'da öyleydi; günümüzde, 2011'de de öyledir. abd'yi emperyalizm-faşizm, insanlığın tüketicisi kapitalizm ötesinde düşünemeyenlerin, abd'nin suriye'de tıkanmasını anlamakta ve açıklamaktaki zayıflığını anlaması beklenemez.

abd'nin 2011'den bu yana, geriden gelmesini ya da geriden abd silâhlarıyla önünde abd adına savaşanlarla abd çıkarlarını yayma siyaseti yürümedi.

abd iran'ı yeniden yanına alma siyasetinde duraklarken, türkiye'den uzaklaşma yaşanan gerçeklik oldu. türkiye için sorun abd'den çok rusya'dır bundan sonrasında. suriye'de esat'lı esat'sız çözüm oluşumuyla rusya'nın dayatmaları ne olur? rusya'dan kopmak abd'den kopmakla bir değildir. günün güçlüsüyle olmak geçici çözümdür. türkiye'nin içinde, dışında kalıcı barışa daha çok yol vardır.

bir sonrası nedir? abd yayılmacılığından geriye çekiliş de sessiz ve olaysız yaşanmayacaktır.

21 aralık 2018, izmir.