yaşayan demokrasiyle özlenen demokrasi kesişmiyor. öyle görünüyor ki, yaşayan demokraside yer alamayan azlıkların düşü "demokrasi bloğu" da olabilir değildir. olmasın mı soyut tartışmadır.
türkiye'de somut demokrasi, tbmm'ye yansıyan ve tbmm'de süregiden siyasiliktir. tbmm'yi yoksayan ya da tbmm'ye yansımayan blok özlemlerinden önemli karşıtlıklar, etkin gerilimler ve umutlandırıcı gelişmeler yaşanabilir ama, iktidar oluşmaz.
7 haziran 2015'de en son yaşanan ve tbmm'ye yansıyan demokrasi, 15 temmuz 2015'de yön değiştirdikten öteye, 15 temmuz 2016'da sonlandı. 15 temmuz 2016 utancından oluşan blok ise, 1980'i yaşatan ve 1982'de toplumdan yüzde doksaniki destek bulan blok gücünü bulamadı; bulamaz da.
7 haziran 2015 akşamı, akp karşıtlığı tbmm'ye çoğunluk olarak yansıdı. o gün, akp karşıtlığında türkiye'de yükselen toplumsal karşıtlığı siyasi demokrasi bloğuna dönüştürecek güç oluşmadı. 7 haziran 2015 akşamı oyların sayımından bu yana yaşananı yoksaymak birinci yanlıştır. ilk adımın yanlış olduğunda, sonrakiler de izler ve sonu beklenen olmaz. 7 haziran 2015 sonrasında oluşanı biliyoruz: akp-mhp birlikteliğinde milliyetçi cephe. akp-mhp bilikteliğinin karşıtlığındaki blok milliyetçi değil mi? şunu biliyoruz: milliyetçi olmayı birinci sorun, birinci düşmanlık ve ilk yokedilesi diye düşünenlerin etkinliğindeki bir gevşek birliktelik vardır.
demokrasinin somutu nedir? akp-mhp siyasi birlikteliğinin egemenliğindeki toplumsallık ile akp-mhp birlikteliğinin her türlüsüne karşıtlıkta dağınık toplumsal çoğunluk. akp-mhp birlikteliği siyasi çoğunluktur. akp karşıtlığı, akp-mhp birlikteliğinden çok daha etkindir; toplumsallığı, akp'nin üstesinden gelemeyeceği çokluktur ama, siyasilikte çoğunluk olması zordur.
türkiye'de demokrasinin, akp karşıtlığında siyasi birliktelik kurması da, birleşik davranması da olanaksızdır.
akp, mhp desteğinle, 2002'de güç kazandığı siyasi dönüşüm tasarımından çoktan kopmuş durumdadır. akp'nin içindeki örgütlü odak, akp içini altüst etmekten öteye, türkiye'nin içini dışını dağıtmıştır. akp'nin dönüşümcü diye varsayılan gücü abartılıydı ve sonlandı. akp'nin korumacı gücü de yetmezlik noktasında gelişirken, akp yeniden, yeni açılımlar arayışında ortadadır. akp'nin varoluş nedeni ikiliydi: temiz siyaset arayışında olanlar ve cumhuriyet'le elenmiş, 1925'den 2000'nin başına değin açıkta siyaset yapamamışların cumhuriyet karşıtlığında toplaşmasıdır. 2011'den sonrasında, akp'nin destek güçleri kürt ve komünist siyasetler ilk ve zorlanmadan birliktelik dışı kalmıştır. cumhuriyet'in üç büyük korkusundan dinci siyaset, dönüşümlerinde, simgelerden öteye kalıcı yapılara varamamıştır.
türkiye'de dinci söylem özgürleşmesiyle korkutmaca etkili olmuş ama, 1925'ten bu yana özlenmiş dönüşüm gerçeklenmemiştir. cumhuriyetin kurucu felsefesi esnemeden sürdürülmüştür. sonunda, akp, cumhuriyet karşıtlarını cumhuriyeti yoketmede, birlikte davranmada birleştirse de, sonuçta, cumhuriyet dağılmamıştır. akp, dönüştüremediği cumhuriyetçi güçlerle yeniden uzlaşım arayışında siyasi çoğunluğunu sürdürebilir mi? cumhuriyetçiler, devrimciliklerini çoktan yitirmiş olsalar da, cumhuriyet'i korumadaki tutuculuklarında akp'ye karşı esnemezler. akp, cumhuriyet karşıtı kürtçüler ile komünistlerden tümden koparken, yeni birliktelikler kurmakta siyasi başarı gösteremez.
akp'nin yönetici odağının cumhuriyet değerlerine yaklaşmasının açıklaması nedir? çok açıktır ki: akp'nin içinden kopacak ve akp'den umudunu yitirmiş siyasiliklerin akp'den kopuşunu önlemek tasarımı vardır. akp'nin gücüne ve dönüşümüne kanmış komünistler ve kürtlerden ayrı, cumhuriyetçi güçler, akp'nin bu zayıf anında, akp'nin yanına destek olurlar mı? cumhuriyete, tarihi boyunca büyük zarar vermiş ve sonunda, yıkıcı son darbeyi vuracak gücü kullanamamış akp'nin, cumhuriyet'in sürdürülmesinden yana siyasetinin geleceği yoktur.
akp, yeniden cumhuriyet değerleriyle simgelerine hoşgörüyle yeni siyasi birliktelikler kuramaz. akp'nin içte dışta, yeniden yön değiştirmesi boşuna siyasiliktir. akp'den dönüştürücü güç korkusunda olanlardan sonra, akp'den umutlanmış fırsatçılar da siyasi olarak tükenmektedir.
akp-mhp birlikteliği ve çoğunluğu, mhp'den sonra akp'yi de küçültücü yönde gelişecektir. akp'den cumhuriyetçi güç çıkmaz ama, akp'de olduğu varsayılmayan cumhuriyetçiler akp'de sorun olacaktır. akp, içinden, hem cumhuriyetçi görünmek istediğinden, hem de, içinden cumhuriyetçi olanları koruyamamakla buhran yaşayacaktır. bugüne değin olduğu gibi, yine, yaşanacak karşıtlaşmadan akp birliği korunamaz. yaşayarak göreceğiz, yaşayarak bileceğiz.
türkiye akp'yle hep bunalımlı yaşadı. bundan sonrasında, akp de bunalımlı yaşayacaktır. akp, hem rusya'yla, hem abd'yle olarak ya da hem cumhuriyet yıkıcılarının önünü açarak, hem de cumhuriyet sürdürücüsü görünmek siyasetinde bir yere varamaz. akp, uzlaşmaz karşıtlıkları uzlaştıracak siyasilik değildir. akp, uzlaşmaz karşıtlıklardaki seçmelerinde dün belirgin olduğunda kazandığı güç, bugün yaşanan belirsizlikte de güçünü sürdüremez. hem öyle hem böyle siyaseti sürdürülebilir değildir. türkiye'de, hem öyle hem böyle siyasetinin çoğunluğu korumasının sonunu göreceğiz.
24 kasım 2017, new york, new york.
