akp'nin ve destekçilerinin anlamadıkları: "ağaç" için, nasıl olur da, yüzbinler özveriyle sokaklara yığılır? dün "ağaç"ı anlamayanların, bugün de "adalet" için sokaklarda yürüyüşü anlamalarını bekleyemeyiz. akp'nin anladığı şudur: biz iktidarız ve ağaç da onlardan sorulur; adalet de onların vereceğidir. ağaç sorununda tepkileri unutulmadı: "biz, ençok ağacı dikeniz!" bugün de, "adalet" dendiğinde: soru nedir, sorun nedir tepkisinde tıkandılar. durup da: "adalet" diye sorunu olanlar var ve "adalet"in ayrımsız herkes için olduğunu düşünmedikleri açıktır.
sorumsuzca zeytinlikleri talan edenlerle, bir karış kalmış, kentiçi yeşilliklerini beton yapılarla güzelleştirdiklerini sananlarla uzlaşım noktası uzaklarda kaldı. türkiye'de yıkımı yapım sanan akp yönetimleri, değiştikçe değişmezliklerini sürdürüyor.
chp'nin başını çektiği "adalet" arayışından iktidar değişikliği beklemek yanlış olur. akp iktidarının çözüldüğü gün, ağaç ve adalet bitirici olanlardı diye bilinecektir. anlamadıkları ve kızgınlıkları bundandır.
siyaset, iktidarın, karşıtlarının istemlerine, düşünmeden tepki göstermekten önce, durup düşünmeyi gerektirir. akp yönetimleri uzadıkça, türkiye'nin ağaç ve adalet istemleri neden yükseldi? akp'nin, bu soruyu ve sorunu, akp içinde sormadan, yanıtını bulması olanaksızdır. siyasi iktidar bir yandan kendini iktidar yapan programını uygularken; öte yandan da, değişimden yararlanmayanlarla değişimlerden geride kalanların tepkilerini yoksayamaz.
siyaset, tarihin bir anında, iktidar olanların programlarını kayıtsız koşulsuz sürdürmeleri değildir. siyasi iktidarların kısıtlanması da tepkilerle ortaya çıkar. dün ağaç konusunda gerilemediğini sanan akp iktidarı, günümüzde de adalet konusunda gerilemeyeceği görüntüsüyle zayıflamaktadır.
chp'nin başkanı kemal kılıçdaroğlu önderliğinde adalet yürüyüşü açıktan coşkuya dönüşmedi; benzeri biçimde, türkiye'de tepkilere de neden oldu denemez. yolboyu, denetlenemeyen ya da yönlendirilen tepkilerin de yürüyüşü engelleyici olmadığını yaşıyoruz. chp, yürüyüş sonrasında akp karşıtlığını örgütlemede öncülük edebilir mi? akp karşıtlığının en büyük odağı çoğalan yönde nasıl gelişir? bilinen azdır; beklentisi olanların istemleri karşılanabilir değildir.
7 haziran 2015 ve 16 nisan 2017 oylamalarının gösterdiği gerçekliiği biliyoruz: akp, türkiye'de oylamalarda birincidir ama, akp karşıtlığı çoğunluktur. akp'nin çekirdek örgütlenmesi dirençlidir ve akp karşıtlığı dağınıktır, uzlaşık değildir. adalet yürüyüşü sonrası akp karşıtlığında örgütlülük gelişir mi? akp'nin çekirdek örgütlülüğü çözülür mü?
ışid'le savaşta rakka ve musul'da sona gelindiğinin izlerini gördükçe, barışın da savaştan zorlu olacağı bilinmektedir. abd, rakka'ya girememektedir. rusya ve suriye, rakka'da abd'yi durduracak güçte midir? rakka ışid'ten arınırken, abd suriye'yle olmayacaktır. rusya abd ile rakka düştükten sonra birlikte olur mu? rusya abd ile olmadığı sürece, rakka'dan ışid'in araındırılması savaşın sonlanması olmayacaktır. abd rakka'ya göre musul'da daha önde görünmektedir. musul'da abd'yi daha esnek yapan temel öğe açıktır: musul'da rusya ve etkinliği yoktur. oysa rakka'da rusya yok görünse de, bir sonrasında varolacaktır.
bunlar olurken türkiye ve iran nerededir? iran da, türkiye de, hem rakka'da, hemde musul'da vardır. görünürde, iran musul'da da, rakka'da da türkiye'den çoktur. musul ve rakka'dan ışid'in arındırılması sonrasında türkiye ve iran nerede olurlar? bunlar yaşanırken suudiler ile israil neredeler?
bugün bildiğimiz şudur: rusya ile abd rakka ve musul diye savaşmayacaklar. oysa, türkiye ile iran'ın savaşması ya da suudiler'in iran'la ve sonrasında da türkiye ile savaşması daha yüksek olasılıktır. son olarak, şunu da akıldan hiç uzak tutmadan korumalıyız: abd ile rusya uzlaşsa/uzlaşıksa iran, türkiye ve suudiler'i yanlarına nasıl getirebilirler? rakka ve musul sonrası da bugünden karmaşık ve karanlık geçecektir.
önce, temmuz'da, g20'nin yaşanacağını biliyoruz. trump ile putin ilk toplantılarından sonra da toplanacaklar mı? g20 sürdürülebeilir mi ya da g20'den ilk ayrılan kim olur? olması gereken ise g20'nin g25 ve daha çok olmasıdır. daha da ötesi "yalta" düzeni olan birleşmiş milletler'in beşlerinin ve güvenlik konseyi'nin yeniden yapılandırılması zorunludur.
30 haziran 2017, college station, texas.
