akp'nin değiştirmek istedikleri, değiştirdiklerini sandıkları türkiye'yi, kendilerine aykırı değişmez kılmaktır. değişik biçimde söylersek: iktidarlarını sürekli kılmaktır. anayasa halkoylamasında değiştirilecek maddeler, anayasa'yı, akpliler için, kendilerine uyumlu kılmaktan öteye, siyasiliklerini anayasa kısıtlamasından kurtuluş arayışıdır.
anayasa halkoylamasında evetler de, hayırlar da çoğunluk olsa duracaklar mı? görünüş ve gidiş odur ki: akp, içinde düşman bulmakla, dış odakların acımasız akp'yi yoketme girişiminin yanıltmacası olarak algılayacaklardır hayır çoğunluğunu; akp gitmemek için direnecektir. evet çoğunluğunda ise, akp'den kopmuşlara yenilerini katmayı zorlayacaklardır. anayasa halkoylamasının en çarpıcı sonucu akp'deki sarsıntılar olacaktır. akp bu yapısıyla, bu yönetimiyle türkiye'de sonlanmanın öncesindedir.
hayır çoğunluğunu kimler sahiplenir? 7 haziran'da, akp'ye ilk seçim yenilgisi yaşatanlar birlikte olabilir mi? hayır çoğunluğunun bilinmeyenleri bunlardır.
evet'in de, hayır'ın da sahipsizliği ortadadır.
akp içinde bastırılmış, akp'nin gidişinden uzak durmak isteyenlerin, hayır çoğunluğunda akp içinde isyanlarını akp nasıl karşılar? siyasi tarihimizde, parti içi isyanlardan parti yönetimlerinin değişimi yaşanmamıştır diyebiliriz. zorlarsak, ecevit'in, chp içinde isyanından iktidarı bulması sekiz yılı bulmuştur. ecevit, chp'de iktidara yükselirken, turhan feyzioğlu ve kemal satır parti dışı kalmıştır. henüz, parti içi tartışmalarından yönetim değişikliği ve kazananın yenilenleri partide koruması örneği yoktur. akp'de evet sonucundan da, hayır sonucundan da parti içi tartışma ve arınma yaşanacağını
öngörmeliyiz. hayırları kim sahiplenir ya da evet'le akp'den kimler elenir, 16 nisan sonuçlarıyla türkiye'nin gündemidir.
16 nisan'la evet sonucunda da, hayır sonucunda da anayasal buhran yaşanacağı kaçınılmazdır. 17 nisan'la, 16 nisan'a değin yaşanmış anayasa dışılıkların durması anında sağlanmayacaktır. benzeri biçimde, 16 nisan'da değişim, halkoyu çoğunluğunu kazansa da, değişimin anında geçerli olmayacağı açıktır. kısacası, anayasal buhran derken, hangi anayasa (değişen/değişmeyen) geçerlidir tartışmasında yetke ve yetkili bulunmayacaktır.
türkiye'de anayasa buhranına giderken, suriye ve ırak'ta belirsizlik sürmektedir. rakka ve musul'da kim kimle ışid'e karşı sürmektedir. abd ve rusya ışid sonrasında kendilerinin güvenceleriyle çıkarlarının sürekliliğinde kürtler diye güçlere dayanma seçimlerinden gerilememektedir. türkiye'nin içinde akp ve o gitsin de karşıtlığı abd ve rusya çözümlerine türkiye'nin çözümünden öncelikli yakındır. türkiye'de hızla abd ve rusya karşıtları/yandaşları karşıtlığına gidilmektedir. akp ise hem rusya'yla, hem de abd'yle olabilirliğin sürdürülemezliğini yoksaymaktadır. akp'nin, abd ile rusya karşıtlığından kazanır görünmesi, yarın, abd ile rusya birlikteliğinin getireceklerine, türkiye içinde, hem abdciler, hem de rusçular fırsat kollamaktadır.
türkiye'de ortak kanı: türkiye halep'ten sonra musul'da da yalıtılmıştır. oysa, suriye'de de, ırak'ta da türkiye'nin istemediği çözümlerin geçerliliği olmadığını abd de, rusya da, ırak ve suriye içinde de savaşanlar, türkiye'nin içinden daha açık bilmektedir. türkiye'nin içindeki bu zayıflıktan yararlanacağını sanan abd ve rusya, rakka ve musul'da ışid'i türkiye olmadan arındırdırabilirler mi? ışid'ten arınmış ırak ve suriye'yi abd ve rusya nasıl yönetebilirler?
abd'de, rusya ile yeniden, 1989 öncesinin abd ile rusya ilişkilerine dönüş arayışına direnç gerilemeyecektir. abd, rusya ile birlikte olmayı içe dönüşle yeniden güçlenmenin ilk adımı sayıyor. abd'nin 2012 seçimleri sürecinde de obama benzeri arayışı öngörmüştü. 2012 koşullarında abd cumhuriyetçileri rusya'ya yakınlaşmaya şiddetle karşı durdular. 2016 seçimlerinde, abd içte yön değiştirdi ve demokratlar rusya'dan uzaklaşırken cumhuriyetçiler rusya'yla olmaya yakınlaştılar. kısacası, abd'de rusya'yla olmakla olmamak seçmesinde kıyasıya kaşıtlaşma sürecektir. abd'nin içindeki rusya tartışmasını rusya'nın gücü, putin'in güçlü önderliği sayanlar, özellikle türkiye'de çoktur. sorunu, rusya'nın, putin'in gücünden çok, abd'nin güçsüzleşmesinde, abd içindeki karşıtlıkta görmek gerekir.
türkiye için abd'nin rusya konumu ve ilişkileri, abd'nin türkiye ya da türkiye'nin rusya yanında olmasıyla doğrudan ilişkilidir. türkiye abd ve rusya arasından çıkarım yanlışında ilerliyor. oysa, sonunda, abd rusya'yla oluncaya değin süregidecek bu oyunda kazanmak zordur. türkiye'nin, abd'yi küçümserken, rusya'yı önemseyerek kazanacağı azdır.
sonuçta, akp, türkiye'nin abd ilişkilerinin sorgulanmasında araç oluyor ama, rusya'yla birliktelikte toplumsal destek bulamıyor.
akp'ye 2013'te yeter ve dur denilmesine akp'den etkinlerin/egemenlerin yanıtı "yedirmeyiz" oldu ve o gün bugündür yedirmeyiz diye direnmekten, akp de, türkiye de yerinde döner oldu. evetlere ya da hayırlara sahiplenenlere göre 17 nisan'la türkiye'de yaşanacak dönemece hızla gidiliyor.
10 mart 2017, college station, texas.
